Thursday, 25 May 2017

Τίποτα πιο αφύσικο από τους χυμούς σε tetrapak | Nothing natural in 8 teaspoons of sugar in coloured water


Τόση ζάχαρη περιέχει ένα φρουτοποτό των 330ml (όπως είναι π.χ. το Amita Motion, από όπου προέρχονται τα στοιχεία της παρακάτω ανάλυσης). Και, δυστυχώς για μας και τα παιδιά μας, αυτή η ζάχαρη λογίζεται στα "ελεύθερα σάκχαρα" τα οποία πρέπει να αποφεύγουμε. Ευτυχώς, όμως υπάρχουν τα ολόκληρα φρούτα, που είναι και δροσιστικά, και υγιεινά. Φυσικά, υπάρχει και το απλό νερό. Με άλλα λόγια: θα δίναμε ποτέ στο παιδί μας ένα ποτήρι νερό με 8 κύβους ζάχαρης και μια πολυβιταμίνη; Γιατί, τότε, επιτρέπουμε σε αυτούς τους χυμούς να είναι μέρος της παιδικής διατροφικής κουλτούρας;



Έχω γράψει κι άλλες φορές για τα ελεύθερα σάκχαρα. Πώς κρύβονται μέσα σε παιδικά τρόφιμα, σε χρωματιστά κουτάκια με "φυσικούς" χυμούς, φρουτοποτά, φρουτοροφήματα, παράξενες ονομασίες, κ.λπ. Εδώ θα ασχοληθώ με την ποσότητα των ελευθέρων σακχάρων που περιέχονται σε ένα κουτάκι 330ml. ενός φρουτοποτού που έπεσε στα χέρια μου. || Free sugars should be kept less than 5% of our calories, but they are difficult to avoid. School canteens, play grounds, party food, even doctors (!) offer free sugars in liquid form, instead of water and/of fresh fruit. Let's see how many grams of free sugars are contained in a 330ml beverage.

Τί είναι τα ελεύθερα σάκχαρα;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, θα πρέπει να μειώσουμε τα ελεύθερα σάκχαρα (free sugars) που καταναλώνουμε.

Τί είναι τα ελεύθερα σάκχαρα; Είναι οποιουδήποτε τύπου "ζάχαρη" (λευκή, καστανή, γλυκόζη/δεξτρόζη, λακτόζη, μαλτόζη, φρουκτόζη, κ.λπ.) που μπαίνει πρόσθετη (από τον καταναλωτή ή το εργοστάσιο) κατά την ετοιμασία τροφίμων, είναι το μέλι (μια άλλη λέξη για τη ζάχαρη), είναι οι χυμοί φρούτων, είναι οι συμπυκνωμένοι χυμοί φρούτων, είναι τα σιρόπια, οι μελάσσες.

"Free sugars include monosaccharides and disaccharides added to foods and beverages by the manufacturer, cook or consumer, and sugars naturally present in honey, syrups, fruit
juices and fruit juice concentrates”.
Πηγή: WHO (2015) Guideline: Sugar intake for adults and children.


Σημαντική σημείωση. Η ζάχαρη που περιέχεται στα ολόκληρα φρούτα, όταν τρώμε τα φρούτα στην κανονική τους μορφή ΔΕΝ λογίζεται στα ελεύθερα σάκχαρα. Άπαξ και φτιάξουμε χυμό (και ουσιαστικά βγάλουμε ή λιώσουμε τις ίνες), τότε τα σάκχαρα που περιέχονται στον χυμό μετατρέπονται σε ελεύθερα σάκχαρα, ήτοι σε "προς αποφυγήν σάκχαρα".

Πόσα ελεύθερα σάκχαρα πρέπει να καταναλώνουμε;


Ιδού το original κείμενο του ΠΟΥ (η έμφαση δική μου).
1. WHO recommends a reduced intake of free sugars throughout the lifecourse (strong recommendation).
2. In both adults and children, WHO recommends reducing the intake of free sugars to less than 10% of total energy intake (strong recommendation).
3. WHO suggests a further reduction of the intake of free sugars to below 5% of total energy intake (conditional recommendation).

Έτσι λοιπόν, ιδανικά, θα πρέπει τα ελεύθερα σάκχαρα που καταναλώνουμε να μας δίνουν λιγότερο από 5% των θερμίδων μας. Τι σημαίνει αυτό; Αν πχ καθημερινά λαμβάνουμε 2.000 θερμίδες, οι θερμίδες που προέρχονται από ελεύθερα σάκχαρα θα πρέπει να είναι λιγότερες από το 5% του 2.000, που είναι 100 θερμίδες. Αυτό σημαίνει: λιγότερο από 25 γραμμάρια σακχάρων ημερησίως (διότι κάθε γραμμάριο σακχάρου έχει περίπου 4 θερμίδες).

Πόσα ελεύθερα σάκχαρα υπάρχουν σε ένα ρόφημα φρούτων 330ml;

Σε ένα που κοίταξα, υπάρχουν 10,4γρ ζάχαρης ανά 100ml. Αυτό σημαίνει ότι το κουτάκι των 330ml έχει 34 γραμμάρια ζάχαρης (για την ακρίβεια 34,32γρ). Όλη αυτή η ζάχαρη λογίζεται ως "ελεύθερα σάκχαρα". Για να έχουμε μια αίσθηση, στον χυμό που κοίταξα, οι συνολικές θερμίδες είναι 152, δηλ. το 90% των θερμίδων είναι από ελεύθερα σάκχαρα. A very bad nutritional deal.

Είναι πολλά τα 34 γραμμάρια ελευθέρων σακχάρων;

Ναι, είναι πολλά. Για την ακρίβεια, είναι υπερβολικά πολλά για παιδιά έως 10 ετών. Το παιδί μας παίρνει 137 θερμίδες από ελεύθερα σάκχαρα. Για να είναι αυτό 5% ή λιγότερο των θερμιδικών του απαιτήσεων θα πρέπει να έχει ημερήσιες θερμιδικές ανάγκες 2.740 θερμίδων. Τα παιδιά 7-10 ετών χρειάζονται περίπου 1.500-2.000 θερμίδες.

Η Βρεταννική Κυβέρνηση, έχοντας ενσωματώσει (Αύγουστος 2016) τις οδηγίες του ΠΟΥ, δίνει σε πίνακα τα ελεύθερα σάκχαρα ανά ηλικία με την επισήμανση "λιγότερο από". Ιδού:
2-3 ετών:  λιγότερο από 15 γρ (αγόρια), 13 γρ (κορίτσια)
4-6 ετών: λιγότερο από 20 γρ (αγόρια), 18 γρ (κορίτσια)
7-10 ετών:  λιγότερο από 24 γρ (αγόρια), 23 γρ (κορίτσια)
11-14 ετών:  λιγότερο από 33 γρ (αγόρια), 27 γρ (κορίτσια)
15-18ετών:  λιγότερο από 33 γρ (αγόρια), 27 γρ (κορίτσια)

Είναι εύκολα κατανοητό ότι τα 34 γραμμάρια ελευθέρων σακχάρων (που περιέχονται σε ένα κουτάκι ροφήματος των 330ml) είναι υπερβολικά πολλά για παιδιά έως 10 ετών. Για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, τα 34 γραμμάρια υπερβαίνουν το συνιστώμενο μίνιμουμ, απλώς σε μικρότερο βαθμό.

Και τί να δώσω στο παιδί μου αντί για φρουτορόφημα;

Οι επιλογές είναι βασικά δύο. Νερό και πλήρη τρόφιμα, μεταξύ των οποίων περιέχονται και τα ολόκληρα φρούτα. Αυτά είναι τα φυσικά τρόφιμα. Αυτά προάγουν την υγεία μας.

Αν το παιδί διψά, θα πρέπει να το βοηθήσουμε να απολαμβάνει νερό.
Αν το παιδί θέλει ένα σνάκ, θα πρέπει να το βοηθήσουμε να απολαμβάνει ολόκληρα φρούτα, ή, στη χειρότερη περίπτωση, να τρώει φρεσκοφτιαγμένο σμούδι από φρέσκα φρούτα χωρίς έξτρα γλυκαντικά. Άλλες υγιεινές επιλογές "για τον δρόμο" είναι το ψωμί και τα παξιμάδια ολικής αλέσεως.

Ιδού οι ποσότητες ολόκληρων φρούτων που αντιστοιχούν στις ίδιες θερμίδες (152 cal) με το φρουτοποτό των 330 ml:

φράουλες: 475 γρ
μπανάνες: 170 γρ
μήλα: 260 γρ

Ας συγκρίνουμε και τις ίνες η πρόσληψη των οποίων είναι ανεπαρκής σε πολλά παιδιά και ενήλικες:
152 θερμίδες από φρουτοποτό: 2 γρ ίνες
152 θερμίδες από φράουλες: 9,5 γρ ίνες
152 θερμίδες από μπανάνες: 4,4 γρ ίνες
152 θερμίδες από μήλα: 6,3 γρ ίνες

Συμπεριφορά μας ως καταναλωτές 

Σε κάθε μέρος που υπάρχουν παιδικές δραστηριότητες και υπάρχει μια καντίνα, θα πρέπει να ζητούμε να υπάρχουν φρούτα και (ιδανικά) να μην υπάρχουν φρουτοποτά (διότι ανταγωνίζονται τα φρούτα στο μυαλό των περισσότερων παιδιών). Επίσης, πάντοτε να έχουμε φρούτα μαζί μας, ώστε όταν δεν μας προσφέρεται η δυνατότητα να αγοράσουμε, να τρώμε τα δικά μας φρούτα. Δεν είναι δα και τόσο δύσκολο να έχουμε μαζί μας μια μπανάνα, ή μερικά βερίκοκα, ή μερικά κεράσια κ.λπ.

Κάθε φορά που οργανώνουμε ένα παιδικό πάρτυ, μπορούμε να ζητούμε να υπάρχουν φρέσκα φρούτα αντί για έτοιμοι χυμοί. Ειδικά τώρα το καλοκαίρι, τα φρέσκα φρούτα είναι εύκολο να βρεθούν και μπορούν να παρουσιαστούν στα παιδιά με πολύ ελκυστικό τρόπο (π.χ. μέσα σε σκάφος από καρπούζι, ή πεπόνι, κ.λπ.).

Κάθε φορά που πηγαίνουμε σε παιδότοπο, μπορούμε να ζητούμε μία μπανάνα αντί για χυμό.

κ.λπ.

Αυτή η θλιβερή πρακτική έχει γίνει πλέον ο κανόνας μεταξύ παιδιών, σε βαθμό που να θεωρείται "μη κανονικό" το να μην καταναλώνει ένα παιδί τέτοια ροφήματα όταν τρώει ή όταν παίζει. Όμως, πρέπει να παραδεχθούμε ότι το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης ανήκει σε μας τους γονείς, και όχι σε όσους προσφέρουν αυτά τα ροφήματα στις εγκαταστάσεις τους. Και να αναλάβουμε το μέρος που μας αντιστοιχεί.

Διαβάστε επίσης

Διαβάζουμε ταμπέλες: Ζάχαρη | Reading nutritional labels: Sugar(s)
Ζάχαρη σε έτοιμα παιδικά τρόφιμα του εμπορίου
Do you recommend smoothies and juicing? [Plant Based Health Australia]. Contains important sources at the end.
 

---------------------------------
Αν δεν είσαι vegan, γίνε vegan. Η ολική χορτοφαγία (veganism) είναι μη-βία. Κυρίως είναι μη-βία προς άλλα αισθανόμενα όντα. Αλλά είναι και μη-βία προς τη γη και μη-βία προς τον εαυτό σου.

Και ποτέ, μα ποτέ, μην πεισθείς από την παράλογη ιδέα ότι πρέπει να προωθήσουμε την "χαρούμενη εκμετάλλευση" των ζώων ώστε οι άνθρωποι να γίνουν vegan. Ολόκληρη η βιομηχανία της "χαρούμενης εκμετάλλευσης" έχει μόνο έναν στόχο: να κάνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα με την εκμετάλλευση των ζώων και να την συνεχίσουν.

Η ολική χορτοφαγία είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ επιλογή. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στη βία. Έχουμε την ικανότητα να αναγνωρίσουμε τα ζώα ως πρόσωπα/άτομα. Έχουμε την ικανότητα να αρνηθούμε τα ζώα ως ιδιοκτησία. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στο σπισισμό. Έχουμε την ικανότητα να λύσουμε το πρόβλημα της εκμετάλλευσης των ζώων με τον μοναδικό τρόπο που υπάρχει: καταργώντας τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

---------------------------------
Ελεύθερη μετάφραση (και αρχικό κείμενο) από την ιστοσελίδα του Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.






---------------------------------
If you are not vegan, please go vegan. Veganism is about nonviolence. First and foremost, it’s about nonviolence to other sentient beings. But it’s also about nonviolence to the earth and nonviolence to yourself.

And never, ever buy into the nonsensical notion that we need to promote “happy exploitation” in order to get people to go vegan. It’s the opposite: the entire “happy exploitation” industry has one goal: to make the public more comfortable about animal exploitation.

Veganism is OUR choice. We have the ability to say no to violence. We have the ability to affirm the personhood of animals. We have the ability to reject the status of animals as property. We have the ability to say no to speciesism. We have the ability to solve the problem of animal exploitation in the only way it can be solved: by abolishing the demand for animal products.

Source: website of Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

Sunday, 21 May 2017

Towards a "No Vegan Child Left Behind" Act


We should protect the vulnerable.
Especially if our ignorance has been partly responsible for their distress.
Photo: Constantinos Alkides (thank you!)


Ακολουθεί κείμενό μου που δημοσιεύθηκε στην ομάδα "Χορτοφάγοι γονείς που μεγαλώνουν χορτοφάγα παιδιά" (Κυριακή 21/05/2017), με θέμα το γιατί και το πώς μπορεί να οργανωθούν εκείνα τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να γίνουν συλλογικά από όλους όσους ασχολούνται με άμεσο ή έμμεσο τρόπο με την παιδική διατροφή ώστε σύντομα να μην υπάρχει κανένα vegan παιδί χωρίς υποστήριξη, κατανόηση, και αποδοχή για την διαφορετικότητά του.

*-*-*-*-*-*-*
What follows is a text of mine that appeared in the Facebook group "Vegan parents raising vegan children" (Sunday 21/5/2017), on the necessary steps to be taken so that there will soon be no vegan child without support, understanding, and acceptance of his/her difference. 

Κανένα vegan παιδί χωρίς υποστήριξη.

Κάλεσμα προς επαγγελματίες υγείας για ενημέρωση και συμμετοχή.

-------------
Η ομάδα μας έχει στόχο την ενημέρωση για έναν vegan τρόπο ζωής. Η vegan διατροφή είναι κεντρικό τμήμα του vegan τρόπου ζωής. Όποιος έχει κάνει την συνειδητή και καλά ενημερωμένη επιλογή του να αποκλείσει τα ζωικά από την διατροφή του, γνωρίζει καλά ότι αυτό μπορεί να γίνει με απόλυτη ασφάλεια. Σε αυτό συμφωνούν όλοι οι επίσημοι επιστημονικοί φορείς που ασχολούνται με το θέμα της διατροφής. Και φυσικά, πάλι σύμφωνα με όλους τους αρμόδιους φορείς, αυτό ισχύει για όλες τις ηλικίες και τα στάδια ζωής, ακόμη και την απαιτητική περίοδο της εγκυμοσύνης, του θηλασμού, και ολόκληρης της παιδικής ηλικίας.

Φυσικά, όπως αναφέρουν και όλες οι σχετικές διατροφικές οδηγίες, και όπως ισχύει για ΚΑΘΕ είδους διατροφή, έτσι και η vegan διατροφή απαιτεί μία ελάχιστη επένδυση χρόνου προκειμένου να είναι κατάλληλα σχεδιασμένη. Με λίγα λόγια, αυτό σημαίνει ότι η vegan διατροφή, όπως και ΚΑΘΕ άλλο διατροφικό σχήμα, μπορεί να υιοθετηθεί ΚΑΙ με τρόπο που ΔΕΝ προάγει την υγεία.

Με αυτό ως βάση εκκίνησης, πολλοί επαγγελματίες υγείας, λόγω μή έγκυρης ενημέρωσης αλλά και λόγω μειωμένου ενδιαφέροντος καθώς δεν παρακολουθούν ικανό αριθμό vegan ασθενών ώστε να κινητοποιηθούν και να επενδύσουν τον λίγο αυτό αλλά απαραίτητο χρόνο, συχνά καταλήγουν να συμβουλεύουν/προειδοποιούν κατά της υιοθέτησης μίας vegan διατροφής. Θεωρούν ότι αυτή η πρακτική είναι ασφαλής διότι προστατεύουν τους ασθενείς τους από όλους τους πιθανούς κινδύνους που μία ενδεχόμενως κακώς σχεδιασμένη (βλ. ανθυγιεινή) vegan διατροφή ενέχει. Και πράγματι, πώς να κινδυνεύσει κάποιος από κάτι που δεν θα κάνει;

Μία τέτοια πρακτική όμως φαίνεται ηθικά διάτρητη για δύο συγκεκριμένους λόγους.

Πρώτον, παρέχει ελλιπή και μεροληπτική ενημέρωση και εξαναγκάζει/εκφοβίζει τον όποιον ενδιαφερόμενο να μην εντάξει την vegan διατροφή στις επιλογές του (παρά το ότι μπορεί να το επιθυμεί). Μία αναλογία είναι να συμβουλεύει ένας ορθοπεδικός όλους τους ασθενείς του κατά της συστηματικής άσκησης ώστε να μειώσει τον κίνδυνο τραυματισμού που η άσκηση ενέχει. Προφανώς, μία τέτοια πρακτική μειώνει τον βαθμό *αυτονομίας* που απολαμβάνει το κάθε άτομο. Αυτονομίας να επιλέξει με βάση μία έγκυρη επιστημονικά ενημέρωση. Η ιατρική ενημέρωση πρέπει να είναι κατάλληλα προσαρμοσμένη στις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενούς σεβόμενη όμως τις επιλογές του. Δεδομένης της επιθυμίας του ενδιαφερόμενου, η ενημέρωση των ιατρών πρέπει να απαντά στο ερώτημα "πώς να υιοθετήσω μία υγιεινή φυτοφαγία (άπαξ και γίνεται, που σαφώς γίνεται)" κι όχι να θέτει σε αμφισβήτηση την επιθυμία (υπό τον φόβο μήπως υιοθετηθεί πλημελλώς). Ο ιατρός δεν είναι κριτής επιθυμιών και επιλογών αλλά σύμβουλος υγείας και φορέας επιστημονικής ενημέρωσης.

Δεύτερον, η εμμονή της προαναφερόμενης πρακτικής που στοχοποιεί τον vegan τρόπο ζωής με στερεότυπους και προσβλητικούς χαρακτηρισμούς όπως μία "εμμονή" ή ένα καπρίτσιο, οδηγεί δυστυχώς συχνά στα αντίθετα αποτελέσματα (πάλι, βλ. αναλογία με ορθοπεδικό που συμβουλεύει κατά της άσκησης). Αναφέρομαι φυσικά στην μάλλον αστήρικτη από επιστημονικά στοιχεία έμφαση που δίνουν οι επαγγελματίες υγείας στην σημασία που έχουν τα ζωικά προϊόντα στην προαγωγή της υγείας μας. Πράγματι, μία κατά βάση φυτοφαγική διατροφή αποτελεί την λύση στα κυριότερα διατροφικά "λάθη" που κάνει ο μέσος άνθρωπος. Χαμηλή κατανάλωση ινών, αντιοξειδωτικών, φυτοχημικών, και την ίδια στιγμή υψηλή κατανάλωση θερμίδων, κορεσμένου λίπους, trans λιπαρών, διατροφικής χοληστερόλης, φυτοφαρμάκων και άλλων τοξικών χημικών ουσιών, είναι εν συνόψει τα κύρια προβλήματα της διατροφής του μέσου ανθρώπου, ακόμη και του μέσου παιδιού. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Η βάση της υγιεινής φυτοφαγίας αποτελείται από τροφές που όλοι οι επιστήμονες ανεξαιρέτως συμφωνούν ότι είναι υγιεινές. Και που όλοι γνωρίζουμε καλά ότι υποεκπροσωπούνται στο καλάθι της μέσης οικογένειας. Όσπρια, λαχανικά, φρούτα, πλήρη δημητριακά, καρποί. Μιλάμε για τόση πολλή "εναλλακτικότητα", για τόση "εμμονή". Και τι ειρωνία, την στιγμή που ο ιατρός έχει απέναντί του κάποιον που θέλει να κάνει μία μετάβαση προς αυτές τις τροφές, με τόσα δυνητικά οφέλη, ο ίδιος ιατρός να επιλέγει να του κόβει τα φτερά, και να φοβίζει για ανύπαρκτους (βλ. πρωτεΐνη), ή μικρής πιθανότητας κινδύνους (βλ. σίδηρο, ασβέστιο, κ.ά.), αντί να πιάνει την ευκαιρία από τα μαλλιά και να εστιάζει στην έγκυρη ενημέρωση ώστε η μετάβαση αυτή να γίνει με ασφάλεια. Κωμικοτραγικό.

Επιπλέον, ειδικά για την περίπτωση της Ελλάδας, η βάση της υγιεινής φυτοφαγίας αποτελείται κατ' εξοχήν από συνταγές που μας είναι γνώριμες στην παραδοσιακή ελληνική κουζίνα και που εντάσσονται σε αυτό που περήφανα ονομάζουμε Μεσογειακή διατροφή. Μία διατροφή όμως, που πλέον είναι "more honoured in the breach than the observance". Η βάση της υγεινής φυτοφαγίας είναι εν τέλει πολύ πιο mainstream και λιγότερο "εναλλακτική" από όσο ίσως θεωρεί κάποιος που είναι ελλιπώς ενημερωμένος, επαγγελματίας υγείας ή μη.

[Μία μικρή παρένθεση εδώ σε σχέση με τους επαγγελματίες υγείας που παρακολουθούν παιδιά. Είναι κατανοητό ότι τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν και για τα οποία έχουν εμπειρία είναι διαφορετικά από αυτά που αντιμετωπίζουν οι ιατροί ενηλίκων. Αντιμετωπίζουν συχνότερα οξέα και αυτοπεριοριζόμενα προβλήματα όπως λοιμώδεις καταστάσεις και τραυματισμούς. Χρόνια προβλήματα είναι ή λιγότερο συχνά ή αντιμετωπίζονται από πιο εξειδικευμένους ιατρούς/κέντρα. Σε σχέση με την διατροφή, οι παιδίατροι δίνουν έμφαση στις ελλείψεις με άμεσα δυσμενή αποτελέσματα στην υγεία όπως, ενδεικτικά, έλλειψη σιδήρου και συνοδός σιδηροπενική αναιμία. Και ως εδώ καλά.

Όμως, υπάρχει αρκετή γνώση που έχει δείξει σαφή συσχέτιση μεταξύ του τρόπου ζωής στην παιδική ηλικία (βλ. διατροφή, άσκηση) και την εμφάνιση των σημαντικότερων παραγόντων κινδύνου για την συχνότερη αιτία θνησιμότητας και νοσηρότητας στην ενήλικο ζωή, την αθηροσκλήρυνση. Αναφέρομαι σε παράγοντες κινδύνου όπως η παχυσαρκία (θερμιδικά πυκνά τρόφιμα), η δυσλιπιδαιμία (κορεσμένο λίπος, trans λιπαρά, διατροφική χοληστερόλη), η υπέρταση (κρυμμένο αλάτι), ο διαβήτης (ελεύθερα σάκχαρα και θερμίδες). Μπορεί οι παράγοντες κινδύνου αυτοί να εμφανίζονται συνήθως στην ενήλικο ζωή, όμως οι διατροφικές (και άλλες, βλ. καθιστική ζωή) συνήθειες στις οποίες οφείλονται εδραιώνονται στην παιδική ηλικία. Είναι ίσως καιρός το παράδειγμα προληπτικής ιατρικής που εφαρμόζουν οι παιδίατροι να αρχίσει να δίνει στα παραπάνω την έμφαση που τους αξίζει. Το γεγονός ότι τις επιπτώσεις αυτών των συνηθειών τις αντιμετωπίζουν άλλοι ιατροί, κάποιες δεκαετίες αργότερα, δεν θα έπρεπε να αποτελεί άλλοθι για αδράνεια. Πράγματι η πρόληψη για τις συχνότερες νόσους και παράγοντες κινδύνου της ενηλίκου ζωής πρέπει να ξεκινά από την παιδική ηλικία. Δεν είναι προφανές πόση σύγχυση προκαλεί η ιδέα να μαθαίνουμε στα παιδιά να τρώνε τυρί και γάλα για το ασβέστιο ή συκώτι και κόκκινο κρέας για τον σίδηρο και λίγα χρόνια αργότερα ως ενήλικες πλέον να (ξε)μαθαίνουν από τους ιατρούς τους (άλλους ιατρούς πλέον), ότι πρέπει να αποφύγουν τα ίδια αυτά τρόφιμα που έχουν γεμίσει την παιδική τους ηλικία με όμορφες μνήμες; Άλλες ηλικίες, άλλα τρόφιμα, καμμία συνέπεια σε μία δομημένη ιδέα διατροφικής εκπαίδευσης για την εμπέδωση μίας διαχρονικά υγιεινής διατροφής. Η οποία δεν θα πρέπει να μεταβάλλεται κάθε τρεις και λίγο, ανάλογα με τα πόσα κεράκια σβήσαμε ή σε ποιον ιατρό πήγαμε.]

Με βάση τα παραπάνω, γίνεται σαφές ότι η στερεότυπη αντιμετώπιση της vegan διατροφής ως μίας "εμμονής" μειώνει την αυτονομία των ατόμων αλλά και παραδόξως, οδηγεί πολύ κόσμο σε πιο ανθυγιεινές επιλογές από αυτές που ίσως θα έκαναν αυθορμήτως. Το ψωμοτύρι () των διατροφικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες υγείας οφείλεται στην υπερκατανάλωση των ζωικών. Κάποιος κακοπροαίρετος θα μπορούσε να μιλήσει ότι αντιμετωπίζουμε μία πληθυσμιακή εμμονή για ζωικά προϊόντα, εμμονή που συντηρείται με τις προαναφερόμενες πρακτικές από πολλούς επαγγελματίες υγείας. Κάποιος κακοπροαίρετος θα μπορούσε να μιλήσει για μία εμμονή να παρουσιαστούν τα ζωικά προϊόντα ως superfoods, ειδικά στην παιδική ηλικία. Και αυτό, είναι κατανοητό να γίνεται από τις επιχειρήσεις και τους κλάδους που τα παράγουν -- αλλά από επιστήμονες είναι κανείς πιο απαιτητικός.

Η ομάδα εδώ έχει το πλεονέκτημα να έχει ως μέλη της άτομα που έχουν επενδύσει άφθονο χρόνο στο να ενημερωθούν για την υγιεινή και ασφαλή υιοθέτηση της φυτοφαγίας. Και που επιπλέον της θεωρητικής κατάρτισης έχουν και την κατάλληλη πρακτική (hands-on) εμπειρία από αυτόν τον τρόπο ζωής. Από την όποια ανάγκη για συμπληρώματα και το πώς κάποιος μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά, μέχρι το πώς να φτιάξει κανείς φυτοφαγικά πιάτα που εκτός από υγιεινά να είναι και φθηνά, πρακτικά εύκολα, αλλά και απολαυστικά για όλους (γιάμι τα λένε τα παιδιά μας), στην ομάδα μας μπορείτε να βρείτε τις λύσεις για τα περισσότερα θέματα που προκύπτουν. Κι αν όχι, είμαστε εδώ για να τα ψάξουμε μαζί. Με σημείο εκκίνησης, όμως, την παραδοχή ότι η υγιεινή φυτοφαγία είναι εφικτή και σεβαστή επιλογή. Με σημείο εκκίνησης το πώς να βρούμε λύσεις στα προβλήματα και όχι προβλήματα στις λύσεις.

Εν ολίγοις, η ομάδα εδώ έχει συλλογικά αποκτήσει μία τεχνογνωσία στην vegan διατροφή που όμοιά της είναι δύσκολο να βρει κανείς, τουλάχιστον στην ελληνική γλώσσα. Με βάση όλα τα παραπάνω, προσκαλούμε κάθε ενδιαφερόμενο επαγγελματία υγείας να έρθει και να συμμετέχει στην ομάδα μας. Η αρχή έχει γίνει ήδη άτυπα από αρκετούς καλοπροαίρετους και ανοικτόμυαλους ιατρούς. Επιθυμούμε αυτό να ενταθεί και να μεγεθυνθεί. Όχι γιατί πιστεύουμε ότι η οικογενειακή διατροφή πρέπει να ιατρικοποιηθεί, το αντίθετο. Αλλά γιατί κατανοούμε ότι όσο οι επαγγελματίες υγείας παραμένουν ανενημέρωτοι σε αυτό το πεδίο, τόσο θα συντηρούνται αρνητικά στερεότυπα, θύματα των οποίων πέφτουμε καθημερινά όλοι οι vegans. Η ελλιπής ενημέρωση που έχουν (και δίνουν) οι επαγγελματίες υγείας είναι αυτήν την στιγμή μέρος του προβλήματος και συνεπώς η έγκυρη ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας δεν μπορεί παρά να είναι μέρος της λύσης.

Προτρέπουμε, λοιπόν, για άλλη μία φορά και μέσα από αυτό το κείμενο, όλα τα μέλη μας που νιώθουν ότι έχουν την άνεση, να ενημερώσουν τους ιατρούς τους για την ύπαρξη της ομάδας μας. Και όχι μόνο τους ιατρούς τους, αλλά και τους παιδαγωγούς και τα σχολεία, όπως ακόμη και όποιον άλλον σχετίζεται με όποιον τρόπο με παροχή φαγητού ή/και διατροφικής εκπαίδευσης προς τα παιδιά (βλ. μάγειρες, αρμόδιους catering για παιδικά πάρτυ, αρμόδιους ΜΚΟ για παροχή γευμάτων, αλλά ακόμη και omnivore μαμάδες/μπαμπάδες, κ.ά.). Τα πιθανά οφέλη είναι προφανή. Ο διάλογος και η κοινή αναζήτηση για λύσεις σε υποτιθέμενες ή πραγματικές δυσκολίες και κινδύνους θα βοηθήσει όλους όσους γνησίως ενδιαφέρονται για το καλό όλων των παιδιών, και κυρίως θα βοηθήσει τα ίδια τα παιδιά. Και σίγουρα, όχι μόνο τα vegan παιδιά.

Οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να είναι σύμβουλοι των ασθενών τους σεβόμενοι όμως ανά πάσα στιγμή τις ηθικές επιλογές που αυτοί έχουν λάβει. Είναι καιρός να σταματήσουμε να διαβάζουμε από σοβαρούς --κατά τα λοιπά-- ιατρούς για τις "εμμονές" των vegan γονιών. Δεν τους περιποιεί τιμή μία τέτοια πρακτική.

Κάθε φορά που ένα vegan παιδί βρίσκεται σε ένα πάρτυ, ή στο σχολείο, ή σε ένα εστιατόριο, και δεν έχει μία ικανοποιητική επιλογή φαγητού ("φάε σαλάτα" ή "άσε το κοτόπουλο και φάε το ρύζι"), βιώνει τις επιπτώσεις της αποτυχίας μας. Κάθε vegan γονιός που με λύπη διαβάζει για άλλη μια φορά για την "εμμονή" του να μεγαλώνει vegan παιδιά, βιώνει τις επιπτώσεις της αποτυχίας μας. Όπως και κάθε non-vegan παιδί ή γονιός που ακούει από σοβαρούς (κατά τα λοιπά) ιατρούς για την εμμονή των vegans και νομίζει ότι η vegan διατροφή είναι μία ανθυγιεινή και επικίνδυνη επιλογή βιώνει και αυτός τις επιπτώσεις της αποτυχίας μας. Της συλλογικής μας αποτυχίας να κατανοήσουμε, να σεβαστούμε, και να αποδεχθούμε την διαφορετικότητα με τρόπο ώριμο και ενήλικο. Αλλά και της αποτυχίας μας να εντάξουμε μία επιπλέον διατροφική επιλογή στις πιθανές εναλλακτικές μας. Και φυσικά, της αποτυχίας μας να κατανοήσουμε (και να μειώσουμε) τις αρνητικές εξωτερικότητες που δημιουργεί η κουλτούρα με έμφαση στα ζωικά, και να κατανοήσουμε (και να απολαύσουμε) τις θετικές εξωτερικότητες που φέρνει η βίγκαν διατροφική κουλτούρα. Η συχνά αναφερόμενη πρόταση ότι η λύση είναι οι vegans να αλλάξουν τις επιλογές τους για το καλό των παιδιών τους, εκτός από τραγική αδιαφορία και άγνοια για το δικαίωμα στην ελευθερία επιλογής, δείχνει και τραγική αδιαφορία και άγνοια για όλα όσα μία υγιεινή vegan διατροφή πρεσβεύει και προσφέρει. Η αντιμετώπιση της επιλογής της vegan διατροφής ως a priori ανθυγιεινής, επικίνδυνης, με την οποία οι γονείς πειραματίζονται πάνω στα παιδιά τους, είναι παντελώς αστήρικτη και πρέπει να εκλείψει.

Πιστεύουμε, στηριζόμενοι σε πολύ ισχυρά επιστημονικά στοιχεία, ότι ο υγιεινός vegan τρόπος ζωής συνδυάζει μοναδικά οφέλη στην υγεία, στο περιβάλλον, και στα ζώα που στερεότυπα δηλώνουμε ότι αγαπούμε και θέλουμε να προστατεύουμε. Είστε όλοι ευπρόσδεκτοι να έρθετε σε επαφή με αυτόν τον τρόπο ζωής. Από την απλή ενημέρωση και κατανόηση μέχρι την γευστική δοκιμή για να βιώσετε από πρώτο χέρι τα πιθανά οφέλη του, είμαστε εδώ για να υποστηρίξουμε κάθε είδους καλοπροαίρετη συμμετοχή και να συμμετέχουμε σε κάθε είδους καλοπροαίρετο διάλογο. Ελάτε μαζί μας αν ειλικρινά επιθυμείτε το καλό όλων των παιδιών. Κι αν εμείς έχουμε κατανοήσει κάτι λάθος, πάλι εδώ είμαστε να το ακούσουμε και να πειστούμε. Το συμφέρον των παιδιών μας είναι αυτό που μας ενώνει.

Στόχος μας είναι πολύ σύντομα να μην υπάρχει κανένα vegan παιδί χωρίς έμπρακτη υποστήριξη, κατανόηση, αποδοχή. Από το ιατρείο του παιδιάτρου, μέχρι το φαγητό του σχολείου και το γλυκό του πάρτυ, στόχος όλων πρέπει να είναι ο έμπρακτος σεβασμός σε αυτήν την (ραγδαία αυξανόμενη) μειονότητα του πληθυσμού. Και ας αφήσουμε όλοι τις "εμμονές" μας και τα στερεότυπα για άλλα, λιγότερο σοβαρά θέματα. Γι' αυτό άλλωστε υπάρχει το ποδόσφαιρο.




---------------------------------
Αν δεν είσαι vegan, γίνε vegan. Η ολική χορτοφαγία (veganism) είναι μη-βία. Κυρίως είναι μη-βία προς άλλα αισθανόμενα όντα. Αλλά είναι και μη-βία προς τη γη και μη-βία προς τον εαυτό σου.

Και ποτέ, μα ποτέ, μην πεισθείς από την παράλογη ιδέα ότι πρέπει να προωθήσουμε την "χαρούμενη εκμετάλλευση" των ζώων ώστε οι άνθρωποι να γίνουν vegan. Ολόκληρη η βιομηχανία της "χαρούμενης εκμετάλλευσης" έχει μόνο έναν στόχο: να κάνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα με την εκμετάλλευση των ζώων και να την συνεχίσουν.

Η ολική χορτοφαγία είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ επιλογή. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στη βία. Έχουμε την ικανότητα να αναγνωρίσουμε τα ζώα ως πρόσωπα/άτομα. Έχουμε την ικανότητα να αρνηθούμε τα ζώα ως ιδιοκτησία. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στο σπισισμό. Έχουμε την ικανότητα να λύσουμε το πρόβλημα της εκμετάλλευσης των ζώων με τον μοναδικό τρόπο που υπάρχει: καταργώντας τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

---------------------------------
Ελεύθερη μετάφραση (και αρχικό κείμενο) από την ιστοσελίδα του Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.






---------------------------------
If you are not vegan, please go vegan. Veganism is about nonviolence. First and foremost, it’s about nonviolence to other sentient beings. But it’s also about nonviolence to the earth and nonviolence to yourself.

And never, ever buy into the nonsensical notion that we need to promote “happy exploitation” in order to get people to go vegan. It’s the opposite: the entire “happy exploitation” industry has one goal: to make the public more comfortable about animal exploitation.

Veganism is OUR choice. We have the ability to say no to violence. We have the ability to affirm the personhood of animals. We have the ability to reject the status of animals as property. We have the ability to say no to speciesism. We have the ability to solve the problem of animal exploitation in the only way it can be solved: by abolishing the demand for animal products.

Source: website of Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

Thursday, 11 May 2017

Almonds and calcium -- another myth | Αμύγδαλα και ασβέστιο -- άλλος ένας μύθος



Το περιβάλλον της διατροφής στο οποίο ζούμε και μεγαλώνουμε τα παιδιά μας είναι γεμάτο μύθους. Πρώτος και καλύτερος, είναι μάλλον ο μύθος της πρωτείνης. Αυτός ο μύθος διαλύεται εύκολα από όποιον αποφασίσει να δει τα στοιχεία. Δείτε την ανάλυση του Καρδιολόγου Κωστή Τσαρπαλή. Άλλος ένας μύθος, αν και πολύ μικρότερης βλαπτικότητας προς την δημόσια υγεία, είναι ο μύθος των αμυγδάλων, όπως εξηγείται παρακάτω, πάλι με χρήση στοιχείων. || Our nutrition environment (in which we live and we raise our kids) is full of myths. Arguably the major myth is the protein myth. Cardiologist Kostis Tsarpalis is breaking this myth here (in Greek). One of the myths that have a lesser impact on the healthfuness of human diets is the almond myth. Please read below.

Τα δεδομένα

100 γρ. αμυγδάλων περιέχουν 264 mg ασβεστίου και 576 θερμίδες.
Δηλαδή, 46 mg ασβεστίου στις 100 θερμίδες.

Απλά ερωτήματα, απλοί υπολογισμοί

1. Πόσες θερμίδες πρέπει να πάρουμε από αμύγδαλα προκειμένου να προσλάβουμε την συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα των 1.000mg ασβεστίου;

Απάντηση: 1.000mg ασβεστίου = 2.181 θερμίδες. Αν δηλαδή οι ημερήσιες θερμίδες μας είναι λιγότερες, τότε τα αμύγδαλα δεν μας οδηγούν προς τον στόχο των 1.000mg.

2. Πόσο ασβέστιο θα προσλάβουμε αν φάμε 2.000 θερμίδες από αμύγδαλα;
Απάντηση: 2.000 θερμίδες = 917mg ασβεστίου.

Συμπέρασμα

Παρά τις άπειρες αναφορές (από ειδικούς και μη) στα αμύγδαλα ως σημαντική πηγή ασβεστίου, αν κοιτάξουμε τα δεδομένα, διαπιστώνουμε ότι τα αμύγδαλα δεν αποτελούν και τόσο σοβαρή πηγή ασβεστίου. Ναι, είναι νόστιμα. Ναι, τρώγονται εύκολα εκτός σπιτιού. Ναι, μας βοηθούν (ως γάλα αμυγδάλου) να φάμε το μούσλι μας το πρωι. Μέχρι εκεί.

Αν θέλουμε να αυξήσουμε την διαιτητική μας πρόσληψη ασβεστίου, υπάρχουν καλύτερες επιλογές, πιο φθηνές και πιο χορταστικές -- κατ' ουσίαν όλα τα φαγητά που περιέχουν πράσινα λαχανικά ή/και όσπρια, όπως είναι π.χ. οι μπάμιες μαγειρεμένες με ντομάτα (113mg ανά 100 θερμίδες), η φασολάδα (87mg ανά 100 θερμίδες), οι αγγινάρες αλά πολίτα (56mg ανά 100 θερμίδες). Ακόμα και το φτωχικό πρασόρυζο (πράσα, καστανό ρύζι, ντομάτα) έχει παρόμοια περιεκτικότητα σε ασβέστιο (46mg ανά 100 θερμίδες). Από τους ξηρούς καρπούς, το ταχίνι περιέχει περισσότερο ασβέστιο (74mg ανά 100 θερμίδες) από τα αμύγδαλα. Δείτε το άρθρο για τις καλύτερες φυτικές πηγές ασβεστίου εδώ, όπου είναι εμφανές ότι μια υγιεινή βίγκαν διατροφή (δηλ. όλες οι θερμίδες μας από πλήρη τρόφιμα) μπορεί εύκολα να καλύψει τις ημερήσιες ανάγκες μας σε ασβέστιο. Δείτε επίσης τον πίνακα με την μέση περιεκτικότητα σε ασβέστιο (και άλλα) των διαφόρων ομάδων τροφών.


---------------------------------
Αν δεν είσαι vegan, γίνε vegan. Η ολική χορτοφαγία (veganism) είναι μη-βία. Κυρίως είναι μη-βία προς άλλα αισθανόμενα όντα. Αλλά είναι και μη-βία προς τη γη και μη-βία προς τον εαυτό σου.

Και ποτέ, μα ποτέ, μην πεισθείς από την παράλογη ιδέα ότι πρέπει να προωθήσουμε την "χαρούμενη εκμετάλλευση" των ζώων ώστε οι άνθρωποι να γίνουν vegan. Ολόκληρη η βιομηχανία της "χαρούμενης εκμετάλλευσης" έχει μόνο έναν στόχο: να κάνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα με την εκμετάλλευση των ζώων και να την συνεχίσουν.

Η ολική χορτοφαγία είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ επιλογή. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στη βία. Έχουμε την ικανότητα να αναγνωρίσουμε τα ζώα ως πρόσωπα/άτομα. Έχουμε την ικανότητα να αρνηθούμε τα ζώα ως ιδιοκτησία. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στο σπισισμό. Έχουμε την ικανότητα να λύσουμε το πρόβλημα της εκμετάλλευσης των ζώων με τον μοναδικό τρόπο που υπάρχει: καταργώντας τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

---------------------------------
Ελεύθερη μετάφραση (και αρχικό κείμενο) από την ιστοσελίδα του Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

The data

100 g of almonds contain 264mg of calcium and 576 calories.
That is, 46 mg of calcium per 100 calories 

Simple questions, simple calculations

1. How many calories from almonds contain the RDA of 1.000mg of calcium?

Answer: 2.181 calories.

2. How much calcium is contained in 2.000 calories from almonds?
Answer: 917mg of calcium.

Conclusion

Almonds are not such a great source of calcium. Yes, they taste nice. Yes, they can be easily nimbled on when away from home. Yes, they help us (as almond milk) to eat a healthy breakfast (oats). But they are not a good source of calcium. If we want to increase our dietary calcium intake, there are many other options delivering more calcium per calorie. For example, greens and beans, e.g. okra cooked with tomato (113mg per 100 cal), the Greek classic canellini bean soup (87mg per 100 calories), artichokes a la polita (artichokes, peas, carrot), are richer (56mg per 100 calories). Even the poor leeks with rice dish (leeks, tomatoes, brown rice) has the same content as almonds (74mg per 100 calories) but much more satiating power than almonds. Read the article on the best plant sources of calcium, where data show that a healthy vegan diet (i.e. a diet with all, or almost all calories coming from whole plant foods) can easily meet our calcium needs. Of course, the benefits of the plant based diet are numerous -- there is no other type of diet that is so full of beneficial phytochemicals. See also a table with the average content of nutrients per 100 calories of various food groups.

---------------------------------
If you are not vegan, please go vegan. Veganism is about nonviolence. First and foremost, it’s about nonviolence to other sentient beings. But it’s also about nonviolence to the earth and nonviolence to yourself.

And never, ever buy into the nonsensical notion that we need to promote “happy exploitation” in order to get people to go vegan. It’s the opposite: the entire “happy exploitation” industry has one goal: to make the public more comfortable about animal exploitation.

Veganism is OUR choice. We have the ability to say no to violence. We have the ability to affirm the personhood of animals. We have the ability to reject the status of animals as property. We have the ability to say no to speciesism. We have the ability to solve the problem of animal exploitation in the only way it can be solved: by abolishing the demand for animal products.

Source: website of Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

Thursday, 27 April 2017

Vegan pyramid | Βέγκαν πυραμίδα διατροφής

Πυραμίδα βέγκαν διατροφής


Οι πυραμίδες της διατροφής φαίνεται να έχουν πια ξεπεραστεί, και έχουν αντικατασταθεί από τα "πιάτα" [1]. Παρόλα αυτά, το Υπουργείο Παιδείας διδάσκει μια πυραμίδα διατροφής στο Δημοτικό Σχολείο. Από ό,τι είδα, η πυραμίδα που διδάσκεται δεν είναι η πυραμίδα που περιέχεται στις Εθνικές Κατευθυντήριες Οδηγίες μας, η οποία περιέχει τα άγρια χόρτα (wild greens) [2], κάτι για το οποίο θα έπρεπε να είμαστε περήφανοι ως Χώρα [3].

Η πυραμίδα της Μεσογειακής διατροφής από τις ελληνικές Κατευθυντήριες Οδηγίες (Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, Ανώτατο Ειδικό Επιστημονικό Συμβούλιο Υγείας, 1999). Σημείωση: Το σύνολο των μικρομερίδων ημερησίως ορίζεται στις 22-23 μικρομερίδες, οι οποίες λαμβάνονται σε 3-4 γεύματα. Συνεπώς, σε κάθε γεύμα αντιστοιχούν 5,5-7,5 μικρομερίδες τροφής.

Mediterranean diet pyramid (from Greek Guidelines). Ministry of Health & Welfare (Greece), Supreme Scientific Health Council (1999). Note that in these guidelines, 22-23 servings are to be consumed daily in 3-4 meals.

Αν τύχει να σας φέρει το παιδί σας μια πυραμίδα υγιεινής διατροφής από το σχολείο, ή σχετικές δραστηριότητες, και σας πει ότι συζήτησαν την πυραμίδα στο σχολείο, θα βοηθούσε τόσο το παιδί σας όσο και τους δασκάλους του να έχετε εύκαιρη την πυραμίδα βέγκαν διατροφής. Έτσι, θα μπορέσει να συζητηθεί στην τάξη και η βέγκαν πυραμίδα διατροφής, και να ειπωθεί, όπως πολύ εύστοχα ειπώθηκε από την δική μας δασκάλα, ότι "όποιοι έχουν αλλεργία στο γάλα, ή όποιοι δεν πίνουν ζωικό γάλα, πίνουν γάλα σόγιας". Εύγε στην καταπληκτική δασκάλα μας, που έκανε το παιδί μας να μην νιώσει άβολα με την "διαφορά" του.

Από όλες τις πυραμίδες που κυκλοφορούν, εγώ προτιμώ αυτήν που σας παραθέτω στην αρχή του άρθρου, διότι στην ομάδα του ασβεστίου (βλ. "γαλακτοκομικά") η vegan πυραμίδα δείχνει πλήρη τρόφιμα με πράσινο χρώμα (εκτός από το γνωστό και εύκολο επιφορτισμένο γάλα σόγιας). Αυτή η πυραμίδα είναι ευκαιρία για τα παιδιά μας (βέγκαν και μη) να μάθουν την αξία των πράσινων λαχανικών, και να προσπαθήσουν να ενσωματώσουν όσες πιο πολλές θερμίδες από πράσινα λαχανικά μπορούν στην διατροφή τους.

Από τα χρόνια που αναζητούσα πληροφορίες για την υγιεινή βέγκαν διατροφή για εγκύους, έχουν μείνει στον υπολογιστή μου δύο αρχεία pdf (πατήστε τους τίτλους για να τα κατεβάσετε):
  1. Η πυραμίδα (δηλ. η παραπάνω εικόνα).
  2. Ο πίνακας που  εξηγεί τι σημαίνει "μικρομερίδα" με παραδείγματα ποσοτήτων τροφίμων.

H πυραμίδα υπάρχει και εξηγείται στο εξαιρετικό βιβλίο των Jo Stepaniak και της Vesanto Melina με τίτλο "Raising Vegetarian Children: A Guide to Good Health and Family Harmony". Ο πίνακας είναι διαθέσιμος από την ιστοσελίδα της Vesanto Melina.

Σημειώσεις

[1] Πώς η βέγκαν διατροφή είναι συμβατή με το "πιάτο" των διατροφικών οδηγιών; Ομιλία του Καρδιολόγου Κωστή Τσαρπαλή  https://youtu.be/Afgqu-BAohc

[2a] Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, Ανώτατο Ειδικό Επιστημονικό Συμβούλιο Υγείας, (1999). Διατροφικές Οδηγίες για Ενήλικες στην Ελλάδα. http://www.mednet.gr/archives/1999-6/pdf/615.pdf

[2b] Ministry of Health and Welfare (Greece), Supreme Scientific Health Council (1999). Dietary Guidelines for Adults in Greece. http://www.mednet.gr/archives/1999-5/pdf/516.pdf

[3] Nutrition Facts (2011). Dietary Guidelines: It's all Greek to the USA. https://nutritionfacts.org/video/dietary-guidelines-its-all-greek-to-the-usda/

[4] Jo Stepaniak. Δείτε το νέο της σάιτ της που αφορά την βέγκαν διατροφή για σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: http://www.ibsvegan.com


[5] Vesanto Melina, Διαιτολόγος στον Καναδά. Έχει συγγράψει πολλά βιβλία για την βέγκαν διατροφή. Δείτε την ιστοσελίδα της: http://nutrispeak.com


---------------------------------
Αν δεν είσαι vegan, γίνε vegan. Η ολική χορτοφαγία (veganism) είναι μη-βία. Κυρίως είναι μη-βία προς άλλα αισθανόμενα όντα. Αλλά είναι και μη-βία προς τη γη και μη-βία προς τον εαυτό σου.

Και ποτέ, μα ποτέ, μην πεισθείς από την παράλογη ιδέα ότι πρέπει να προωθήσουμε την "χαρούμενη εκμετάλλευση" των ζώων ώστε οι άνθρωποι να γίνουν vegan. Ολόκληρη η βιομηχανία της "χαρούμενης εκμετάλλευσης" έχει μόνο έναν στόχο: να κάνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα με την εκμετάλλευση των ζώων και να την συνεχίσουν.

Η ολική χορτοφαγία είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ επιλογή. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στη βία. Έχουμε την ικανότητα να αναγνωρίσουμε τα ζώα ως πρόσωπα/άτομα. Έχουμε την ικανότητα να αρνηθούμε τα ζώα ως ιδιοκτησία. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στο σπισισμό. Έχουμε την ικανότητα να λύσουμε το πρόβλημα της εκμετάλλευσης των ζώων με τον μοναδικό τρόπο που υπάρχει: καταργώντας τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

---------------------------------
Ελεύθερη μετάφραση (και αρχικό κείμενο) από την ιστοσελίδα του Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

Vegan Food Pyramid english text soon

---------------------------------
If you are not vegan, please go vegan. Veganism is about nonviolence. First and foremost, it’s about nonviolence to other sentient beings. But it’s also about nonviolence to the earth and nonviolence to yourself.

And never, ever buy into the nonsensical notion that we need to promote “happy exploitation” in order to get people to go vegan. It’s the opposite: the entire “happy exploitation” industry has one goal: to make the public more comfortable about animal exploitation.

Veganism is OUR choice. We have the ability to say no to violence. We have the ability to affirm the personhood of animals. We have the ability to reject the status of animals as property. We have the ability to say no to speciesism. We have the ability to solve the problem of animal exploitation in the only way it can be solved: by abolishing the demand for animal products.

Source: website of Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

Wednesday, 19 April 2017

Vegan ανατροφή, ενδυνάμωση/empowerment, και «ειδικοί»



Ακολουθεί κείμενό μου που δημοσιεύθηκε στην ομάδα "Χορτοφάγοι γονείς που μεγαλώνουν χορτοφάγα παιδιά" (Κυριακή 16/10/2016), με θέμα την ενδυνάμωση των γονέων στην απόφασή τους να μεγαλώσουν vegan παιδιά. Η αφορμή ήταν κάτι παιδαριώδεις ιδέες ότι δεν πρέπει κανείς να κάνει "ρούπι" στο θέμα της παιδικής διατροφής χωρίς την έγκριση του παιδιάτρου, και αντίστοιχα στον θέμα της διατροφής της εγκύου χωρίς την έγκριση του γυναικολόγου. Κατά την γνώμη μου, τέτοιες ιδέες, εκτός από ανασφάλεια υποκρύπτουν και μία στάση που εν τέλει είναι αντίθετη προς την ειλικρινή υποστήριξη και ενθάρρυνση ενός vegan τρόπου ζωής. Το κείμενο επίσης περιλαμβάνει στο τέλος του ενδεικτική ενημερωτική επιστολή προς παιδαγωγούς που θα τύχει να έχουν υπό την επίβλεψή τους vegan παιδιά.


*-*-*-*-*-*-*

Vegan ανατροφή, ενδυνάμωση/empowerment, και «ειδικοί»

Η ομάδα υπάρχει κυρίως για να υποστηρίζει την οικογένεια που έχει κάνει την δύσκολη (σε χώρο και χρόνο) επιλογή του να μεγαλώσει τα παιδιά της ως vegan. Η υποστήριξη αυτή χρειάζεται διότι το να μεγαλώσεις ως vegan ένα παιδί την σημερινή ημέρα είναι μία επιλογή γεμάτη καθημερινές προκλήσεις. Πολλοί, δυστυχώς, δεν το κατανοούν αυτό. Νομίζουν ότι η φυτοφαγία έχει να κάνει μόνο με την επιλογή της διατροφής και ίσως της υγείας και αγνοούν ότι, ειδικά όταν μεγαλώνεις παιδιά, υπάρχει μία σειρά από άλλες προκλήσεις που πρέπει να είσαι έτοιμος να αντιμετωπίσεις, συχνά δρώντας proactively, δηλ. πριν το πρόβλημα δημιουργηθεί, ακριβώς για να το αποτρέψεις.

Κάποιοι, επιμένουν ότι η επιλογή τού να ταΐζεις τα παιδιά σου φυτοφαγικά πρέπει να περνά ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ μέσα από την σύμφωνη γνώμη και την αποδοχή του «ειδικού», του παιδιάτρου. Εγώ, ως vegan μητέρα που μεγαλώνω και τα παιδιά μου ως vegan, διαφωνώ. Διαφωνώ ότι ένα υγιές παιδί πρέπει να τρώει αυτό που θα πει ο παιδίατρος υποχρεωτικά. Και διαφωνώ για πολλούς λόγους που θα ήθελα εδώ να αναλύσω. 

1. The Big Chill:

Διαφωνώ διότι κατανοώ καλά τι σημαίνει στην πράξη η ιδέα των παραπάνω ατόμων. Στην πράξη, αυτοί που ισχυρίζονται αυτό, δεν υποστηρίζουν ειλικρινά την vegan επιλογή, αλλά αντιθέτως υποστηρίζουν κεκαλυμμένα την διατήρηση του status quo και της ανατροφής με ζωικά προϊόντα. Και αυτό διότι είναι προφανές σε όποιον έχει επαφή με τον χώρο, ότι οι vegan και οι vegan friendly παιδίατροι στην Ελλάδα είναι τόσοι λίγοι και τόσο ελλιπώς ενημερωμένοι για όλες τις πιθανές πτυχές του θέματος, που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να καλυφθεί αυτή η ανάγκη. Με άλλα λόγια, η προσφορά δεν επαρκεί για να ικανοποιήσει την ζήτηση. 

Για παράδειγμα, πώς θα είναι κάποιος γονιός συνεπής με την επιλογή του veganism αν ο παιδίατρος που έχει επιλέξει για πολλούς άλλους λόγους (π.χ. τον εμπιστεύεται για την εν γένει επιστημονική κατάρτισή του) δεν είναι γνώστης ή, ακόμη περισσότερο, αν είναι αντίθετος με αυτήν την διατροφή; Όπως καλά γνωρίζουμε, πολλοί κατά τεκμήριο καλοί ιατροί είτε δεν γνωρίζουν, είτε είναι αντίθετοι με την φυτοφαγία. 

Τόσο γεωγραφικά όσο και πληθυσμιακά, αυτή είναι η ατυχής πραγματικότητα που έχει να αντιμετωπίσει το 99,9% των vegan γονιών. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ενώ υπάρχουν πολλές ομάδες για φυτοφάγους γονείς, μεμονωμένα άτομα, οικογένειες, δεν υπάρχει ακόμη ομάδα των vegan (ή plant based) παιδιάτρων. Η ομάδα μας θα ήταν η πρώτη που θα υποστήριζε μία τέτοια ομάδα, αλλά είναι ηλίου φαεινότερον ότι βρισκόμαστε πολύ μακριά από αυτό. Γι' αυτό, ας επιστρέψουμε στην πραγματικότητα και στο τώρα. 

"Τι θα φάει το βίγκαν παιδί μου τώρα, σήμερα, αύριο;" ρωτούν οι (φυτοφάγοι) γονείς. Οι γονείς δεν θέλουμε απάντηση αύριο, όταν υπάρξει ένας ικανός αριθμός vegan παιδιάτρων, αλλά σήμερα. Και όσο για τους vegan “friendly” παιδιάτρους, αυτοί δείχνουν απλά κατανόηση και σεβασμό στην επιλογή, σε καμμία όμως περίπτωση δεν είναι ικανοί (το λένε άλλωστε) να υποστηρίξουν και να κατευθύνουν ενεργά και έγκυρα την επιλογή της vegan διατροφής. 

Για έμφαση, επαναλαμβάνω, λοιπόν, ότι στην πράξη, αν πρέπει ο παιδίατρος να μας κατευθύνει στην επιλογή μας, αυτό θα πει ότι οι περισσότεροι (99,9% τουλάχιστον) εκ των vegan γονέων θα πρέπει να εγκαταλείψουν την προσπάθεια, και να αρχίσουν να δίνουν ζωικά στα παιδιά τους (καθώς αυτό λέει το 99,9% των παιδιάτρων). Η απάντηση ότι υπάρχουν 2-3 παιδίατροι που είναι vegan friendly και ότι αυτοί θα μπορούσαν να καλύψουν την ανάγκη όλης της επικράτειας είναι προφανώς μη ρεαλιστική (για να μην πούμε υποκριτική) και δείγμα άγνοιας του χώρου, από όσους την προτείνουν. Είναι προφανές ότι δεν μεγαλώνουν vegan παιδιά, δεν γνωρίζουν το θέμα και τις προκλήσεις που το συνοδεύουν, και καταφεύγουν υποκριτικά σε εύκολα και μεγαλόστομα ευχολόγια. 

Δυστυχώς, όμως, αν υποθετικά προχωρήσουμε τον συλλογισμό των παραπάνω ατόμων στην λογική του συνέχεια, είναι ρεαλιστικό σενάριο το να οδηγηθούμε σε εντελώς απαράδεκτες καταστάσεις ανελευθερίας, όπως για παράδειγμα την δημιουργία καταλόγων ανά γεωγραφική περιοχή όπου υπάρχουν vegan friendly παιδίατροι, και την άρνηση του δικαιώματος ανατροφής vegan παιδιών σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν τέτοιοι παιδίατροι.

- Πού μένεις;
- Στην Κρήτη.
- Στην Κρήτη δεν έχουμε vegan friendly παιδίατρο αυτήν την στιγμή, ως εκ τούτου, μέχρι νεοτέρας, η vegan ανατροφή είναι παράνομη στην Κρήτη, καθώς κανένας «ειδικός», κανένας παιδίατρος δεν μπορεί να την υποστηρίξει. 

Ακούγεται ίσως αστείο, αλλά με παρόμοια ιδεολογική αφετηρία (την υποτιθέμενη ασφάλεια των παιδιών, «το καλό τους») κάποιοι πολιτικοί στην Ιταλία έφτασαν να συζητούν το καλοκαίρι την ιδέα της ποινικοποίησης της επιλογής της ανατροφής παιδιών με vegan διατροφή. Τέτοιες ιδέες, όπως ελπίζω να είναι προφανές, το μόνο που προκαλούν είναι "Την μεγάλη ανατριχίλα..."

2. The medicalisation cultural fallacy:

Επιπλέον όμως, η ιδέα ότι ένα υγιές παιδί και μία υγιής οικογένεια πρέπει να πάρει την σύμφωνη γνώμη του παιδιάτρου (για τα παιδιά), του γυναικολόγου-μαιευτήρα (για την μαμά), του παθολόγου ή καρδιολόγου (για τον μπαμπά) για μία επιλογή τόσο απλή και καθημερινή όπως το τι θα μαγειρέψω απόψε, δεν είναι παρά μία προσπάθεια μη αναγκαίας ιατρικοποίησης (unnecessary medicalisation) της ζωής και των επιλογών μας. Η κακώς εννοούμενη ιατρικοποίηση, δηλαδή εκεί όπου δεν χρειάζεται, είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους που έχουμε, για παράδειγμα, τόσες αχρείαστες καισαρικές στην Ελλάδα (και γενικά στον ανεπτυγμένο κόσμο όπου ισχύουν τα ίδια), ή, τόση μεγάλη και αλόγιστη χρήση αντιβιώσεων και φαρμάκων, αλλά και τέτοια κατάχρηση διαγνωστικών και απεικονιστικών εξετάσεων. 

Μάλιστα, θα έλεγα ότι είναι και ένας από τους λόγους που τόσοι καλοπροαίρετοι άνθρωποι απομακρύνονται καθημερινά από την συμβατική ιατρική απογοητευμένοι, απεμπολώντας έτσι το δικαίωμά τους να απολαύσουν τα πραγματικά οφέλη της (βλ. ενδεικτικά μαζικό αντιεμβολιαστικό κίνημα), και την ίδια στιγμή πέφτουν με τα μούτρα στην κακώς εννοούμενη εναλλακτική ιατρική (βλ. μη αποδεδειγμένες εξετάσεις και θεραπείες). 

Η εντεινόμενη αυτή μη αναγκαία ιατρικοποίηση κάθε μας δραστηριότητος, εκτός από το ότι δημιουργεί πολίτες με μεγαλύτερη ανασφάλεια και μικρότερη ελευθερία σε κάθε απλή επιλογή τους [1], επιπλέον δεν έχει φανεί ότι οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα υγείας για τον πληθυσμό: 

Λίγοι, για παράδειγμα, ακόμα και γιατροί, γνωρίζουν ότι η χαμηλού κινδύνου γέννα στο σπίτι έχει την ίδια ασφάλεια και μικρότερο κίνδυνο για αχρείαστες παρεμβάσεις σε σχέση με την χαμηλού κινδύνου γέννα στο μαιευτήριο (ενδεικτικά εδώ [2]). Ήταν ένας από τους λόγους που γεννήσαμε με αυτοπεποίθηση στο σπίτι και τα δύο παιδιά μας. Κι όμως αν πεις ότι θα προσπαθήσεις να γεννήσεις στο σπίτι, οι περισσότεροι θα σε πουν ανεύθυνο επικαλούμενοι τους «ειδικούς». 

Λίγοι, δυστυχώς, ακόμα και γιατροί, γνωρίζουν ότι τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου (screening) καρκίνου μαστού και προστάτη έχουν από ελάχιστο μέχρι καθόλου όφελος, ενώ συγχρόνως έχουν τεράστιο κόστος σε χρήμα, σε απώλεια υγείας, και βέβαια σε συναισθηματικό βάρος (ενδεικτικά εδώ [3]) . Κι όμως, αν πεις ότι δεν κάνεις μαστογραφία ή εξέταση PSA, οι ίδιοι θα σε κατηγορήσουν πάλι για ανευθυνότητα φυσικά επικαλούμενοι τους γνωστούς «ειδικούς». Υπενθυμίζω ότι πριν περίπου έναν χρόνο ο τότε Υπουργός Υγείας κ. Κουρουμπλής, είχε δηλώσει ότι θέλει να «επιβάλλει και να υποχρεώσει τον ελληνικό λαό σε 6 εξετάσεις προληπτικές που πραγματικά μπορούν να σώζουνε ζωές» και ότι «θα πούμε ότι όποιος δεν πάει, δεν θα τον καλύψουμε ασφαλιστικά άμα συμβεί κάτι» [4]! Και φυσικά η μαστογραφία και η μέτρηση του PSA ήταν μέσα σε αυτές. Θα έβαζε δηλαδή ως ρήτρα την ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ συμμετοχή σε προγράμματα αμφιβόλου αποτελέσματος προκειμένου συνεπείς φορολογούμενοι με ισχύουσα ασφαλιστική κάλυψη να μπορούν να δικαιούνται ιατρικής φροντίδας αν προέκυπτε αργότερα κάποιο σχετικό πρόβλημα υγείας. Θα ήταν αστείο αν δεν ήταν τρομακτικό. Πρόκειται για «Την μεγάλη ανατριχίλα», the sequel! Αλλά είπαμε, η ιδεολογική αφετηρία όλων αυτών των προτάσεων είναι η ίδια, «για το καλό μας»!

Λίγοι, τέλος, γνωρίζουν ότι σε νόσους τελικού σταδίου, οι συνεχείς νοσηλείες έχουν ελάχιστα να προσφέρουν σε προσδόκιμο ή ποιότητα ζωής, ενώ την ίδια στιγμή ο ασθενής χάνει πολύτιμο χρόνο από το να είναι με τους δικούς του, στο σπίτι του. Κι όμως, αν δηλώσεις ότι επιθυμείς να μην νοσηλευτείς εσύ ή ο άνθρωπός σου, αλλά να υποστηριχτεί η επιθυμία σου να αντιμετωπίσεις τα συμπτώματα στο σπίτι, θα ακούσεις πάλι τα ίδια, τα γνωστά, γιατί έτσι λένε οι «ειδικοί». 

Σε μία Χώρα σαν την Ελλάδα, χωρίς ούτε έναν παιδίατρο vegan, ικανό να υποστηρίξει υπεύθυνα έστω και μία οικογένεια πόσο μάλλον όλες τις γεωγραφικές περιοχές όπου βρίσκονται vegan οικογένειες, το να έρχονται κάποιοι και να λένε ότι τα υγιή παιδιά (προφανώς δεν μιλώ για όταν έχουν κάποιο χρόνιο ή οξύ πρόβλημα υγείας) πρέπει να θέτουν την διατροφή τους υπό την έγκριση του παιδιάτρου, είναι επί της ουσίας μία παραδοχή ότι αυτοί οι ίδιοι δεν υποστηρίζουν την vegan επιλογή. Εκτός κι αν έχουν να μας προτείνουν έναν vegan καταρτισμένο παιδίατρο σε κάθε γειτονιά της Χώρας, οπότε με χαρά να το ακούσω.

3. Raising vegan children: More than just a(nother) diet

Αλλά αλήθεια, ακόμη κι αν υπάρχει ένας vegan friendly παιδίατρος που θα μας δώσει την διατροφή που πρέπει να δίνουμε στα παιδιά μας, αυτό δεν είναι παρά ένα, μικρό μόνο, κομμάτι της επιλογής να μεγαλώνεις vegan παιδιά. Για παράδειγμα, ποιος θα έρθει μαζί μας στο σχολείο να εξηγήσει τί μπορούν να φάνε και τί όχι τα παιδιά, ο παιδίατρος; Ή στα πάρτυ, ποιος θα μαγειρέψει το γλυκό εκείνο που θα μπορέσει να φάει το βιγκανάκι μας για να μην νιώσει αποκλεισμένο από την χαρά των φίλων του; Πάλι ο παιδίατρος; Ή ποιος θα είναι αυτός που θα εξηγήσει στην δασκάλα με πειστικά επιχειρήματα γιατί το μικρό μας δεν θα ακολουθήσει στην εκδρομή στο Αττικό Πάρκο και ότι καλό είναι να σκεφτούν εναλλακτικές «εκπαιδευτικές» δραστηριότητες; Πάντα ο παιδίατρος φαντάζομαι… 

Αυτό που δεν γίνεται κατανοητό σε όσους επικαλούνται την υποχρέωση να ακούμε τους ειδικούς ιατρούς είναι ότι εδώ δεν μιλάμε για μία νόσο, μιλάμε για μία επιλογή τρόπου ζωής. Και για να την υποστηρίξουμε πειστικά, πρώτα στον εαυτό μας και μετά στα ίδια μας τα παιδιά, πρέπει εμείς οι ίδιοι να την έχουμε βιώσει, να την έχουμε μελετήσει και κατανοήσει, να την έχουμε κάνει εν τέλει κτήμα μας. Μόνο έτσι χτίζεται το empowerment εκείνο, η ενδυνάμωση που χρειάζεται για να υποστηρίξεις μία επιλογή η οποία, ως γνωστόν σε όσους έχουν vegan παιδιά, έχει κυριολεκτικά καθημερινές προκλήσεις. 

Η διαρκής επίκληση του «ειδικού» το μόνο που κάνει είναι να μας δημιουργεί ανασφάλεια στο να πάρουμε τον έλεγχο της επιλογής του τρόπου ζωής μας. Έτσι, στην πρώτη «δυσκολία» θα καταλήξουμε ότι δεν πειράζει, ας ρίξουμε κι εμείς λίγο νερό στο κρασί μας, ας μεγαλώσουμε κι εμείς το παιδί μας ως «σχεδόν vegan», άλλωστε το είπε κι ο παιδίατρος ότι «δεν πειράζει να φάει και λίγο συκώτι τώρα που οι εξετάσεις έδειξαν χαμηλό σίδηρο, καλό θα του κάνει», «δεν πειράζει να φάει και μία τούρτα με ζωικά, θα κοινωνικοποιηθεί πιο εύκολα με τα άλλα παιδιά, άρα και πάλι καλό θα του κάνει», και «δεν πειράζει να φάει λίγο κρέας/αυγό/ψάρι, χρειάζεται πρωτεΐνη τώρα που έχει ίωση». Το είπε κι ο παιδίατρος άλλωστε, κι είναι και vegan friendly… 

Εν τέλει, συν τω χρόνω, παρά τις καλές μας προθέσεις, απλά θα καταλήξουμε να θυμόμαστε ότι κάποτε ήμασταν vegan αλλά, όταν ήρθαν τα παιδιά, ήταν δύσκολο να το συνεχίσουμε. Κι αν σας φαίνεται αστεία η περιγραφή, κακώς. Ακριβώς αυτό δείχνουν οι μελέτες, τόσο για τον πολύ μεγάλο αριθμό των πρώην vegans (>70% των vegans πάει πίσω στην παμφαγική διατροφή σύμφωνα με κάποιες μελέτες, βλ. π.χ. [5]), όσο και για τους λόγους που το σταμάτησαν (λόγοι «υγείας» όπως διατροφικές ελλείψεις όπως π.χ. αναφέρω παραπάνω για τον σίδηρο και την πρωτεΐνη, αλλά και δυσκολίας στην καθημερινή υιοθέτηση). 

Υπό αυτό το πρίσμα, ελπίζω να γίνεται πιο κατανοητή η συνειδητή στάση μου να θεωρώ την ανατροφή των παιδιών μία μη-παθολογική διαδικασία που δεν έχει κανέναν λόγο να περνά υποχρεωτικά από το σύστημα υγείας όσο τα παιδιά μας είναι υγιή και αναπτύσσονται φυσιολογικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο παιδίατρος πρέπει να έχει άγνοια της διατροφής μας. Προφανώς όλα τα παιδιά πρέπει να παρακολουθούνται από τον παιδίατρό τους τακτικά και μεταξύ άλλων ο παιδίατρος πρέπει να ενημερώνεται αλλά και να ενημερώνει (αν και όσο μπορεί) για θέματα διατροφής. Απλά, αν πραγματικά θέλουμε να υποστηρίξουμε την επιλογή του να μεγαλώσουμε vegan παιδιά, θα πρέπει να αποδεχτούμε την πραγματικότητα ότι ο παιδίατρος δεν είναι αρκετός. Στο θέμα της vegan διατροφής παιδιών στον Ελλαδικό χώρο, ο παιδίατρος δεν είναι ούτε αναγκαίος αλλά και ούτε ικανός, όπως λέμε στην επιστήμη (neither necessary, nor sufficient). Ειδικά δεδομένου ότι η παροχή παιδιατρικών υπηρεσιών στην Ελλάδα είναι εντελώς ξένη με την ουσιαστική υποστήριξη της συνολικής επιλογής μίας οικογένειας για vegan ανατροφή παιδιών. Συνεπώς υποστηρίζω σθεναρά την μη ιατρικοποίηση αυτής της επιλογής χωρίς επαρκή λόγο (όπου δηλ. δεν υπάρχει παθολογία).

Μάλιστα, είμαι της άποψης ότι αυτοί οι “vegans” που υποχρεωτικά θέλουν να εξαρτώμαστε από τις διατροφικές γνώσεις του παιδιάτρου μας, στην ουσία ασκούν αυτό που ένας πραγματικός plant based γιατρός (και όχι απλά vegan friendly) στην Ελλάδα ονομάζει ως medical bullying. Την διαδικασία δηλαδή αποδυνάμωσης του ατόμου μέσω της επίκλησης των συνηθισμένων/εδραιωμένων πρακτικών του συστήματος υγείας, όταν αντί για επιλογές που να συνάδουν με τις επιθυμίες και τις αρχές του, του προσφέρονται μονόδρομοι και τελεσίγραφα [6]. Και όπως το είδαμε σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις, όλα αυτά «για το καλό μας», γιατί ο Big Brother knows better… Άλλωστε, και εδώ στην ομάδα μας, πριν λίγες ημέρες, πρώην μέλος δήλωσε εγγράφως και ανερυθριάστως, χωρίς ίχνος επίγνωσης του βαθμού αυτό-εξευτελισμού, ότι αποχωρεί μεν από την ομάδα, αλλά θα μας παρακολουθεί (!) μέσω της κλειδαρότρυπας (από «λογαριασμό φίλου»). Υποθέτω, όπως καλά μάθαμε μέχρι τώρα την καραμέλα τους, πάλι για «το καλό μας»… Πλήρης έλλειψη αξιοπρέπειας δηλαδή. Κρίμα… 

Η σημερινή αχρείαστη ιατρικοποίηση κάθε μας δραστηριότητας και ενέργειας είναι μέρος του προβλήματος, μέρος του γιατί τόσοι πολλοί γονείς αλλά και φορείς (σχολεία, νοσοκομεία) νιώθουν τεράστια ανασφάλεια αλλά και σύγχυση για την πιο απλή των καθημερινών αποφάσεων, τι θα φάμε απόψε. Και έτσι καταλήγουμε να ασχολούμαστε με το δέντρο (nutrients) και να μην βλέπουμε το δάσος (food). Και στην πορεία βλέπουμε να ξεδιπλώνονται ανάγλυφα μπροστά στα μάτια μας, τόσο το medicalisation cultural fallacy όσο και το medical bullying, και τα δύο συνεργαζόμενα προκειμένου να μειώσουν τους βαθμούς ελευθερίας μας στην ανατροφή των παιδιών μας.

MOVING FORWARD

Ένας από τους χώρους όπου επικρατούν τέτοια στερεότυπα σαν αυτά που αναφέρω παραπάνω είναι και τα σχολεία των παιδιών μας. Το αποτέλεσμα είναι τα vegan παιδιά και οι γονείς τους να αντιμετωπίζονται άλλοτε καχύποπτα και άλλοτε με απορία από τους δασκάλους τους και από τους άλλους γονείς, κάτι που περνά και στο υποσυνείδητο των συμμαθητών τους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα υπόστρωμα για την μη ισότιμη αποδοχή τους από τον μικρόκοσμό τους. Προφανώς, το θέμα είναι πολύ σοβαρό. Η απάντηση φυσικά των ανθρώπων που αναφέρω παραπάνω είναι γνωστή: μιλήστε με τους «ειδικούς» (παιδαγωγοί, ψυχολόγοι, δάσκαλοι, παιδίατρος σχολείου), αυτοί ξέρουν, αυτοί θα σας κατευθύνουν. 

Λοιπόν, επειδή καλό είναι να σοβαρευτούμε, κι επειδή οι «ειδικοί» δεν ξέρουν τίποτα σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα για να κατευθύνουν την στρατηγική της οικογένειας και του σχολείου, είναι προφανές ότι εμείς, οι γονείς, είμαστε πάλι αυτοί που πρέπει να αναλάβουμε ενεργητική δράση, ώστε τόσο οι ειδικοί όσο και το Σχολείο συνολικά ως θεσμός, να σταθεί αρωγός σε αυτήν την σημαντική για εμάς απόφαση. Με αυτά λοιπόν τα δεδομένα, σας παραθέτω παρακάτω το κείμενο το οποίο εμείς παραδώσαμε οικογενειακώς στις δασκάλες του σχολείου των παιδιών μας, στην αρχή της χρονιάς, στην προσπάθειά μας να τις ενημερώσουμε για την διαφορετικότητά μας και να ανοίξουμε αυτόν τον διαρκή διάλογο ώστε να νιώσουν πιο άνετα και να κατανοήσουν καλύτερα το θέμα και το παιδί μας.

Γράφτηκε σε στενότητα χρόνου, αλλά ίσως είναι μια καλή βάση. Προφανώς κάθε σχόλιο, προσθήκη, ιδέα, ερώτηση θα είναι χρήσιμες, ώστε σταδιακά να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε κάτι άρτιο για να μπορούμε όλοι μας να κάνουμε όσο πιο ομαλή την προσαρμογή τόσο των παιδιών μας όσο και των ίδιων των δασκάλων σε νέα δεδομένα. Όπως είναι προφανές, το κάνουμε μόνοι μας, εμείς οι γονείς, γιατί αν περιμέναμε από τους αντίστοιχους "ειδικούς" για την κατάλληλη ενημέρωση των σχολείων, των δασκάλων, και των συμμαθητών των παιδιών μας για την διαφορετικότητά μας, τότε, ζήτω που καήκαμε. Τα παιδιά μας ΤΩΡΑ ζουν και ΤΩΡΑ μεγαλώνουν. Και μεγαλώνουν γρήγορα. Δεν υπάρχει καμμία πολυτέλεια χρόνου να περιμένουμε τους "ειδικούς" πότε θα ανοίξουν τους ορίζοντές τους και θα γίνουν vegan ή vegan friendly για να μπορέσουν να σταθούν αρωγοί στην επιλογή μας αυτή. Μακάρι να ήταν αλλιώς, αλλά δεν είναι. 

Τέλος, θέλω να υπενθυμίσω κάποια αυτονόητα. Φυσικά, πολλοί μπορεί να διαφωνούν με τα παραπάνω. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Είναι ελεύθεροι να αντιμετωπίσουν τα δικά τους διλήμματα με τον δικό τους τρόπο. Δεν θεωρώ ότι έχω το αλάθητο, εκφράζω απλώς τις απόψεις μου. Άλλωστε, δεν θεωρώ καν ότι όλοι οι vegan γονείς, σώνει και καλά πρέπει να έχουν την ίδια στάση σε όλα αυτά τα σοβαρά θέματα. Δεν δέχομαι όμως και την αλαζονεία και αφέλεια κάποιων που ένα πρωί, μετά από ένα hangover, κοιτάχτηκαν στον καθρέπτη και αντίκρισαν με δέος τον Μέγα Πρέσβη της Ανωτάτης Βιγκανικής, και έκτοτε ασκούν αδιάκοπα πίεση σε βαθμό εκφοβισμού και bullying (προσωπικές προσβολές, μέχρι και απειλές για καταγγελίες) να υποδείξουν το τι θα λέει, τι θα αποφασίσει, και πώς θα συμπεριφερθεί ο κάθε ένας από εμάς, λες και πρέπει να μιλάμε και να δρούμε όλοι μας με μία φωνή, την δική τους. Την θεώρησή τους για την ελευθερία επιλογής την αντιληφθήκαμε ήδη παραπάνω και μας έχει προκαλέσει μεγάλη ανατριχίλα, είναι αλήθεια. 

Ως εκεί όμως το αστείο και η γραφικότητα. Γιατί το θέμα έχει να κάνει με τα παιδιά μας και το μέλλον τους και δεν σηκώνει άλλο. Γιαυτό κι εμείς αποφασίζουμε ότι “when they go low, we go high”. Επιθυμούμε το καλύτερο για τα παιδιά μας και έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε για τον στόχο αυτό. Η ομάδα προχωρά και κάθε μέρα γίνεται όλο και πιο δυνατή, όλο και πιο συνεκτική, όλο και πιο συνειδητή. Είμαι πεπεισμένη ότι όλων τα παιδιά μας θα έχουν όφελος από όλο αυτό που συμβαίνει εδώ μέσα. Γι’ αυτό πιστεύω ότι δεν πάει στράφι ο χρόνος που αφιέρωσα για να γράψω αυτό το κείμενο, αλλά ούτε και ο δικός σας για να το διαβάσετε. Σας ευχαριστώ και αναμένω με χαρά να συζητήσουμε το αρχείο που παραθέτω!

Αναφορές

[1] From birth till death: the medicalisation cultural fallacy. Κωστής Τσαρπαλής, 19/4/2015. https://www.facebook.com/DrTsarpalis/posts/823694691058792?match=bWVkaWNhbGlzYXRpb24%3D
 
[2] Should more women give birth at home?” The New England Journal of Medicine, Facebook post, 5 Jun 2015. https://www.facebook.com/TheNewEnglandJournalofMedicine/posts/10153106462508462 και Perinatal and maternal outcomes by planned place of birth for healthy women with low risk pregnancies: the Birthplace in England national prospective cohort study. BMJ. 2011 Nov 23;343:d7400. doi: 10.1136/bmj.d7400. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22117057?dopt=Abstract

[3] Φοβού τους Δαναούς και screening φέροντας. Κωστής Τσαρπαλής, Οκτ 2016. http://www.tsarpalis.gr/el/arthra-iatriki/fovou-tous-danaous-kai-dora-ferontas/

[4] Θα επιβάλλουμε έξι προληπτικές εξετάσεις. Κουρουμπλής. http://www.enikos.gr/politics/331552,Koyroymplhs-8a-epivalloyme-exi-prolhptikes-exetaseis-gia-ton-karkino.html

[5] 84% of Vegetarians and Vegans Return to Meat. Why? Hal Herzog, 2/12/2014. https://www.psychologytoday.com/blog/animals-and-us/201412/84-vegetarians-and-vegans-return-meat-why

[6] Just Say No to medical bullying. Κωστής Τσαρπαλής, 12/12/2015. https://www.facebook.com/DrTsarpalis/posts/918764814885112?match=bWVkaWNhbCBidWxseWluZw%3D%3D

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ

[ 9/9/2016]
[Ονοματεπώνυμο παιδιού: ΧΧΧ ΥΥΥ] 
Ενημερωτικό σημείωμα

Αγαπητές δασκάλες, 

Μέχρι να έχουμε την ευκαιρία να γνωριστούμε καλύτερα από κοντά, σας δίνουμε, μαζί με τις ευχές μας για χαρούμενη και εποικοδομητική χρονιά, μερικές πληροφορίες για την [ΧΧΧ] και την οικογένειά της, που πιστεύουμε ότι θα σας φανούν χρήσιμες.

1. Το σύστημα αξιών (system of beliefs) της οικογενείας μας περιέχει, μεταξύ άλλων, τον έμπρακτο σεβασμό προς το δικαίωμα των ζώων για ελεύθερη ζωή όταν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος αυτό το δικαίωμα να καταστρατηγηθεί. Αυτό αναφέρεται συχνά διεθνώς με τον όρο veganism ενώ τα άτομα ονομάζονται vegans. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι δεν χρησιμοποιούμε ζώα ή ζωικά προϊόντα για διατροφή, ένδυση, καλλυντικά, ψυχαγωγία, εκπαίδευση, ούτε χρησιμοποιούμε είδη προσωπικής υγιεινής και καλλυντικά στην παραγωγή των οποίων (ή των συστατικών τους) περιλαμβάνεται ο πειραματισμός σε ζώα. Μία περιγραφή του συγκεκριμένου συστήματος αξιών, δείτε www.HowDoIGoVegan.com. Επιπλέον, η επιλογή αυτή στηρίζεται στην γνώση ότι η διατροφή αυτή δεν θέτει το παιδί σε κίνδυνο υγείας (πιθανότατα μάλιστα το αντίθετο), όπως λένε όλοι οι «συμβατικοί» Oργανισμοί και Φορείς Υγείας. Τέλος, το γεγονός ότι η διατροφή αυτή είναι πιο φιλική στο περιβάλλον είναι ένα επιπλέον κίνητρο. Η επιλογή για αυτόν τον τρόπο ζωής είναι κάτι για το οποίο είμαστε περήφανοι και προσπαθούμε το ίδιο να εμφυσήσουμε και στην [ΧΧΧ], με αποτέλεσμα να είναι ένα θέμα το οποίο δεν το κρύβουμε, δεν ντρεπόμαστε να το συζητήσουμε ανοικτά, δεν αποφεύγουμε τον συνεχή διάλογο με το παιδί μας ή με άλλους που εμπλέκονται στην ανατροφή του. Δεν νιώθουμε ότι είναι κάτι που πρέπει να συζητείται με μισόλογα ή ψιθυριστά. Από την άλλη, αντιλαμβανόμαστε ότι είναι μία επιλογή που θέτει την [ΧΧΧ] σε μία μειονότητα και δημιουργεί πρακτικές δυσκολίες, όλες κατανοητές. Αυτές προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε σε συνεργασία με το Σχολείο, διασφαλίζοντας την συνέπεια με τις αξίες μας. Το Σχολείο έχει υπάρξει, και παραμένει, αρωγός σε αυτήν μας την προσπάθεια. 

Μία απόρροια των παραπάνω είναι ότι, για παράδειγμα, η [ΧΧΧ] δεν θα ακολουθήσει εάν κάποια ημέρα:
  • οργανωθεί επίσκεψη στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο, π.χ. για παραστάσεις δελφινιών (εξαιρούνται καταφύγια αποκατάστασης και επανένταξης ζώων, βλ. Αρχέλων, Αρκτούρος, Άνιμα κ.ά.)
  • προγραμματιστεί η επαφή των παιδιών με ζωικά προϊόντα (π.χ. αυγά).
Θα εκτιμούσαμε πολύ, αν προγραμματίζετε κάποια δραστηριότητα όπως οι παραπάνω, να προβλέψετε ώστε η [ΧΧΧ] να απασχοληθεί σε άλλο τμήμα/δραστηριότητα ή με εναλλακτικά υλικά (π.χ. διακόσμηση ξύλινων αυγών), ή αν αυτό δεν είναι εφικτό, να μας ενημερώσετε αρκετές ημέρες πιο πριν, ώστε να μπορέσουμε να ρυθμίσουμε την δουλειά μας για να μπορέσουμε να απασχολήσουμε εμείς την [ΧΧΧ]. 

2. Πρόταση για επικοινωνία με άλλο σχολείο. Δεδομένου ότι η κ. [ΕΠΩΝΥΜΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ] μάς παρότρυνε να δώσουμε στους δασκάλους προτάσεις επικοινωνίας με άλλα σχολεία ή ιδρύματα, προτείνουμε την επικοινωνία του τμήματος της [ΧΧΧ] με το σχολείο Muse School στην Καλιφόρνια. Είναι ιδιωτικό σχολείο, ιδρυθέν από την Suzy Amis Cameron και χρηματοδοτηθέν από τον James Cameron (σκηνοθέτη του «Τιτανικού»). Ο σεβασμός σε όλα τα ζώα, η προαγωγή της υγείας, και το μικρό οικολογικό αποτύπωμα συνδυάζονται σε όλες τις δραστηριότητες του σχολείου και στο αποκλειστικά φυτοφαγικό μενού του (που έχει λάβει διάκριση για το πόσο υγιεινό είναι). http://www.museschool.org/
 
Θα είναι χρήσιμο για τα άλλα παιδιά της τάξης να έρθουν σε επαφή με ένα πρωτοποριακό σχολείο που εφαρμόζει στην πράξη την πλήρη φυτοφαγία. 

3. Δραστηριότητες μαγειρικής/ζαχαροπλαστικής στην τάξη. Σε περίπτωση που προγραμματίζετε δραστηριότητες μαγειρικής ή ζαχαροπλαστικής μέσα στην τάξη, παρακαλώ να με συμβουλευτείτε ώστε να μην αποκλειστεί η [ΧΧΧ] από την παρασκευή και κατανάλωσή των δημιουργιών της τάξης. Μπορώ να σας δώσω εύκολες συνταγές (για ψωμί, muffins, cakes, κ.λπ.) που δεν περιέχουν ζωικά, είναι κατά κανόνα πιο υγιεινές από τις αντίστοιχες με ζωικά (όλοι οι γονείς θα είναι ικανοποιημένοι με αυτό), και είναι αναντίρρητα και πιο ασφαλείς (από άποψη μολύνσεων) για μικρά παιδιά. Αρκετές συνταγές υπάρχουν ήδη στο site www.veganmama.gr

4. Δραστηριότητες μαγειρικής/ζαχαροπλαστικής στην τάξη από προσκεκλημένους γονείς. Θα ήθελα να σας παρακαλέσω, εάν έλθουν γονείς στην τάξη για να μαγειρέψουν, να τους ενημερώσετε για την ιδιαιτερότητα της [XXX] (ώστε ει δυνατόν να χρησιμοποιήσουν συνταγή χωρίς ζωικά ή να έχουν χωριστή πρόβλεψη) και εμένα για να τους δώσω τυχόν «δύσκολα» γι αυτούς υλικά (π.χ. γάλα αμυγδάλου αντί ζωικό, φυτικό τυρί και παριζάκι, αντί για ζωικό) ή εναλλακτικές συνταγές (π.χ. ομελέτα χωρίς αυγά). Όταν η [ΖΖΖ – η μεγάλη μας κόρη] ήταν στα νήπια, είχε στενοχωρηθεί που είχε έρθει μια μαμά, έφτιαξε πίτσα, και έβαλε σε όλες τις πίτσες τυρί, ενώ θα μπορούσε απλώς κάποιος (η ΖΖΖ δεν το έκανε) να της ζητήσει να φτιάξει μία χωρίς τυρί. Ήρθε στενοχωρημένη στο σπίτι, όχι γιατί δεν έφαγε, αλλά γιατί κανείς δεν την σκέφτηκε. Θα θέλαμε να αποφύγουμε να συμβεί το ίδιο και στην ΧΧΧ, ειδικά δεδομένου ότι πάντα υπάρχουν εύκολες λύσεις ώστε να μην νιώθει excluded το παιδί. Εμείς προσπαθούμε να μάθουμε στα παιδιά μας να μην αναμένουν ότι πάντοτε θα είναι εφικτό να λαμβάνονται υπόψη οι επιλογές μας. Από την άλλη, μια εύκολη λύση, που την κάνουμε σε κεράσματα γενεθλίων, είναι να στείλουμε κάτι, π.χ. μπισκότα, που αρέσει στην [ΧΧΧ], ώστε να της δοθεί αυτό ως κέρασμα. 

5. Κεράσματα γενεθλίων. Θα σας παρακαλούσαμε να ενημερώσετε τους γονείς για τις διατροφικές ιδιαιτερότητες των παιδιών της τάξης, και να τους παροτρύνετε να επικοινωνήσουν με τους γονείς των αντίστοιχων παιδιών εάν σκοπεύουν να στείλουν κεράσματα. Όταν στέλνω εγώ κεράσματα, προσπαθώ να καλύπτω όλα τα παιδιά της τάξης (αλλεργίες και δυσανεξίες) αλλά χρειάζομαι την ενημέρωση εκ των προτέρων, ώστε να μπορώ να σχεδιάσω το καλύτερο δυνατό κέρασμα για όλα τα παιδιά. 

6. Βασιλόπιτα τάξης. Τέλος, θέλω να δηλώσω από τώρα την διάθεσή μου να έλθω στην τάξη να φτιάξουμε τη Βασιλόπιτα της τάξης μαζί με τα παιδιά. Έχω μια καταπληκτική και δοκιμασμένη συνταγή με μπανάνες και κομμάτια σοκολάτας, που δεν περιέχει μαργαρίνη (μόνο ελαιόλαδο), την οποία λατρεύουν παιδιά και μεγάλοι. Το είχαμε κάνει όταν η ΖΖΖ ήταν στο Νηπιαγωγείο (Δεκέμβριος 2014) και συμμετείχαν όλα τα παιδιά στην παρασκευή της. 

Ελπίζουμε να έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε τα παραπάνω από κοντά. Όμως, επειδή οι ημέρες αυτές είναι δύσκολες, ειδικά για εσάς που έχετε να γνωρίσετε πολλά παιδιά, πιστεύουμε ότι το παρόν σημείωμα θα σας είναι χρήσιμο για την αρχική περίοδο. 

Με τιμή, 

Ονοματεπώνυμο μητέρας Τίτλοι, στοιχεία επικοινωνίας κλπ
Ονοματεπώνυμο πατέρα Τίτλοι, στοιχεία επικοινωνίας κλπ



---------------------------------
Αν δεν είσαι vegan, γίνε vegan. Η ολική χορτοφαγία (veganism) είναι μη-βία. Κυρίως είναι μη-βία προς άλλα αισθανόμενα όντα. Αλλά είναι και μη-βία προς τη γη και μη-βία προς τον εαυτό σου.

Και ποτέ, μα ποτέ, μην πεισθείς από την παράλογη ιδέα ότι πρέπει να προωθήσουμε την "χαρούμενη εκμετάλλευση" των ζώων ώστε οι άνθρωποι να γίνουν vegan. Ολόκληρη η βιομηχανία της "χαρούμενης εκμετάλλευσης" έχει μόνο έναν στόχο: να κάνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα με την εκμετάλλευση των ζώων και να την συνεχίσουν.

Η ολική χορτοφαγία είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ επιλογή. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στη βία. Έχουμε την ικανότητα να αναγνωρίσουμε τα ζώα ως πρόσωπα/άτομα. Έχουμε την ικανότητα να αρνηθούμε τα ζώα ως ιδιοκτησία. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στο σπισισμό. Έχουμε την ικανότητα να λύσουμε το πρόβλημα της εκμετάλλευσης των ζώων με τον μοναδικό τρόπο που υπάρχει: καταργώντας τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

---------------------------------
Ελεύθερη μετάφραση (και αρχικό κείμενο) από την ιστοσελίδα του Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.




---------------------------------
If you are not vegan, please go vegan. Veganism is about nonviolence. First and foremost, it’s about nonviolence to other sentient beings. But it’s also about nonviolence to the earth and nonviolence to yourself.

And never, ever buy into the nonsensical notion that we need to promote “happy exploitation” in order to get people to go vegan. It’s the opposite: the entire “happy exploitation” industry has one goal: to make the public more comfortable about animal exploitation.

Veganism is OUR choice. We have the ability to say no to violence. We have the ability to affirm the personhood of animals. We have the ability to reject the status of animals as property. We have the ability to say no to speciesism. We have the ability to solve the problem of animal exploitation in the only way it can be solved: by abolishing the demand for animal products.

Source: website of Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

ShareThis

Translate

Animal Counter (UN/FAO data)

The Animal Kill Counter: Basic Version << ADAPTT :: Animals Deserve Absolute Protection Today and Tomorrow

Animals Slaughtered:

0 marine animals
0 chickens
0 ducks
0 pigs
0 rabbits
0 turkeys
0 geese
0 sheep
0 goats
0 cows and calves
0 rodents
0 pigeons and other birds
0 buffaloes
0 dogs
0 cats
0 horses
0 donkeys and mules
0 camels and other camelids

Code source: www.ADAPTT.org