Σαπουνόγαλο (για το πλυντήριο ρούχων) | Soap nut milk (for washing machines)

Καρποί πλυσίματος. Αυτοί οι καρποί είναι 100% βιοδιασπώμενοι, όπως και το "γάλα" τους που χρησιμοποιούμε για απορρυπαντικό στο πλυντήριο. Τα ρούχα μας και τα απόνερα του πλυντηρίου είναι 100% απαλλαγμένα από οπτικούς λευκαντές, ένζυμα, χλώριο, αρώματα, και όποια άλλη χημική ουσία υπάρχει στα απορρυπαντικά πλυντηρίου. Η οσμή των πλυμένων ρούχων (περιλαμβανομένων των πανών) είναι απίστευτη. Μυρίζουν όπως μυρίζει το απόλυτο μηδέν. Α, και το κόστος πλύσης είναι πολύ χαμηλότερο από ό,τι το κόστος με απορρυπαντικό. | Soapnuts. Soapnuts and their "milk" are 100% bio-degradable. Our clothes and the water going to the sewer system is free of optical brighteners, enzymes, chlorine, perfumes, and other chemicals that are present in conventional laundering products. Clothes (including nappies) smell unbelievably clean - as I like to say to my friends "they smell as zero would smell". Plus, the cost per load is much lower compared to conventional detergent.

Καρποί πλυσίματος μαζί με το υφασμάτινο σακουλάκι με το οποίο πωλούνται. | Soapnuts and the mesh bag with which they are sold.

Φτιάχνουμε σαπουνόγαλο στο μπλέντερ: Δύο μισοί καρποί πλυσίματος και μία κούπα νερό, στην πιο αργή ταχύτητα. | Making soapnut milk. Blending (at the slowest speed) two halves with a cup of water.

Ο αφρός από ψηλά. | The froth in the blender from above.

Αυτό είναι το "σαπουνόγαλο", δηλ. ένα ελαφρώς πορτοκαλί υγρό με λευκό αφρό. Όσο το αφήνουμε κατακάθεται ο αφρός και έτσι μπορούμε να το βάλουμε σε μπουκάλι για χρήση μέσα στις επόμενες 2-3 ημέρες. Το καλοκαίρι διατηρείται καλύτερα στο ψυγείο μέχρι τη χρήση. | This is the sieved soapnut milk; it consists of liquid and froth. If we do not want to use it straight away, we leave it aside for a while until the foam dissapears, and then we put it into a bottle and use within the next 2-3 days. In the summer we keep it in the fridge..

For the text in English, please scroll down.

Υλικά και εργαλεία

καρποί πλυσίματος

νερό

μπλέντερ

σουρωτήρι με δίχτυ ή σακούλα για γάλα καρπών (ή στην ανάγκη το σακουλάκι που υπάρχει στη συσκευασία των καρπών)

γυάλινα βάζα 700ml για αποθήκευση (αν φτιάχνουμε >1 δόση)

Εκτέλεση

Βάζουμε στο μπλέντερ δύο μισούς καρπούς με 1-1,5 κούπες νερό. Χτυπάμε, στην πιο αργή ταχύτητα, μέχρι να θρυμματιστεί καλά ο καρπός (δηλ. μέχρι να μην ακούμε θόρυβο από τους καρπούς που χτυπούν στην κανάτα του μπλέντερ). Σουρώνουμε το μείγμα του μπλέντερ μέσα στη θήκη του πλυντηρίου ή κατευθείαν μέσα στον κάδο. Προσθέτουμε στο μπλέντερ νερό για να το ξεπλύνουμε και πάλι σουρώνουμε το υγρό. Τον πηκτό αφρό που δημιουργείται τον παίρνουμε με το χέρι μας και τον βάζουμε στη θήκη απορρυπαντικού ή στα ρούχα, προσέχοντας να μην πάρουμε κομματάκια από τον καρπό.

Κόστος

Τους πρώτους υπολογισμούς κόστους τους είχα κάνει όταν έγραψα το άρθρο για τις πάνες. Ιδού οι υπολογισμοί, τροποποιημένοι για το σαπουνόγαλο.

Κόστος πλύσης
Καρποί πλυσίματος: Υπολογίστε ότι με 15 γραμμάρια καρπούς (6 καρποί) ετοιμάζετε τουλάχιστον 5-8 δόσεις υγρού πλυσίματος. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, και δεδομένου ότι το ένα κιλό καρπών κάνει περίπου 13 ευρώ, κάθε κιλό δίνει 67 δόσεις των 15 γρ. Κάθε δόση χρησιμοποιείται τουλάχιστον 5 φορές. Συνεπώς το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 2,4 έως 3,9 λεπτά του ευρώ. Όπως φαίνεται οι καρποί πλυσίματος είναι πολύ οικονομική λύση για όλα τα ρούχα, και όχι μόνο για τις πάνες.

Κόστος σόδας
1 κιλό ανά 30 πλύσεις = 0,80 ευρώ. Ανά πλύση κόστος σόδας περίπου 2,7 λεπτά (25-30ml ανά πλύση). - See more at: http://veganmamagr.blogspot.gr/2013/01/blog-post_27.html#sthash.zJhH9Twf.dpuf

Κόστος πλύσης
Καρποί πλυσίματος: Υπολογίστε ότι με 15 γραμμάρια καρπούς (6 καρποί) ετοιμάζετε τουλάχιστον 5-8 δόσεις υγρού πλυσίματος. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, και δεδομένου ότι το ένα κιλό καρπών κάνει περίπου 13 ευρώ, κάθε κιλό δίνει 67 δόσεις των 15 γρ. Κάθε δόση χρησιμοποιείται τουλάχιστον 5 φορές. Συνεπώς το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 2,4 έως 3,9 λεπτά του ευρώ. Όπως φαίνεται οι καρποί πλυσίματος είναι πολύ οικονομική λύση για όλα τα ρούχα, και όχι μόνο για τις πάνες.

Κόστος σόδας
1 κιλό ανά 30 πλύσεις = 0,80 ευρώ. Ανά πλύση κόστος σόδας περίπου 2,7 λεπτά (25-30ml ανά πλύση). - See more at: http://veganmamagr.blogspot.gr/2013/01/blog-post_27.html#sthash.zJhH9Twf.dpuf

Κόστος καρπών πλύσης

Με δύο μισούς καρπούς (2,5 γρ) ετοιμάζουμε μία δόση. Έτσι λοιπόν, με ένα κιλό βγάζουμε 400 πλύσεις. Συνεπώς, το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 3,25 λεπτά του ευρώ (0,0325).

Κόστος σόδας φαγητού
1 κιλό ανά 30 πλύσεις, δηλ. 25-30ml ανά πλύση = 0,80 ευρώ. Ανά πλύση κόστος σόδας περίπου 2,7 λεπτά.

Συνολικό κόστος πλύσης
Χωρίς σόδα = 3,25 λεπτά του ευρώ (0,0325 ευρώ).
Με σόδα = 3,25+2,7 = 5,95 λεπτά (0,0595 ευρώ).

Όπως φαίνεται οι καρποί πλυσίματος είναι πολύ οικονομική λύση για όλα τα ρούχα, και όχι μόνο για τις πάνες.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Υφασμάτινες πάνες: Όχι μόνο για την οικονομική κρίση

http://veganmamagr.blogspot.gr/2013/01/blog-post_27.html

---------------------------------
Αν δεν είσαι vegan, γίνε vegan. Η ολική χορτοφαγία (veganism) είναι μη-βία. Κυρίως είναι μη-βία προς άλλα αισθανόμενα όντα. Αλλά είναι και μη-βία προς τη γη και μη-βία προς τον εαυτό σου.

Και ποτέ, μα ποτέ, μην πεισθείς από την παράλογη ιδέα ότι πρέπει να προωθήσουμε την "χαρούμενη εκμετάλλευση" των ζώων ώστε οι άνθρωποι να γίνουν vegan. Ολόκληρη η βιομηχανία της "χαρούμενης εκμετάλλευσης" έχει μόνο έναν στόχο: να κάνει τους ανθρώπους να νιώσουν άνετα με την εκμετάλλευση των ζώων και να την συνεχίσουν.

Η ολική χορτοφαγία είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ επιλογή. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στη βία. Έχουμε την ικανότητα να αναγνωρίσουμε τα ζώα ως πρόσωπα/άτομα. Έχουμε την ικανότητα να αρνηθούμε τα ζώα ως ιδιοκτησία. Έχουμε την ικανότητα να πούμε όχι στο σπισισμό. Έχουμε την ικανότητα να λύσουμε το πρόβλημα της εκμετάλλευσης των ζώων με τον μοναδικό τρόπο που υπάρχει: καταργώντας τη ζήτηση για ζωικά προϊόντα.

---------------------------------
Ελεύθερη μετάφραση (και αρχικό κείμενο) από την ιστοσελίδα του Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.

How do I go vegan http://www.howdoigovegan.com/

RECIPE IN ENGLISH 

Materials and tools

soapnuts

water

blender

strainer or nut milk bag (if nothing is available even the small cloth bag found in the nut packaging can do the job)

glass containers (about 700ml) for storage (if we make more than one dose)

Procedure

Blend two halves of a soapnut with 1-1.5 cups water. Blend at the lowest speed until the nut turns into small particles and you do not hear them banging on the sides of the blender jar. Strain the mixture into a bowl, or directly into the dishwasher (either in the detergent or in the drum on the clothes). Rinse the blender and use this liquid, too. If there is thick foam, scoop it with your hands and place it in the detergent tray or on the clothes.The general idea behind straining the milk is to avoid big particles of nuts entering the washing machine.

Cost

I made some calculations three years ago, when I started using cloth nappies and soapnuts. What follows is an updated account.

Κόστος πλύσης
Καρποί πλυσίματος: Υπολογίστε ότι με 15 γραμμάρια καρπούς (6 καρποί) ετοιμάζετε τουλάχιστον 5-8 δόσεις υγρού πλυσίματος. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, και δεδομένου ότι το ένα κιλό καρπών κάνει περίπου 13 ευρώ, κάθε κιλό δίνει 67 δόσεις των 15 γρ. Κάθε δόση χρησιμοποιείται τουλάχιστον 5 φορές. Συνεπώς το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 2,4 έως 3,9 λεπτά του ευρώ. Όπως φαίνεται οι καρποί πλυσίματος είναι πολύ οικονομική λύση για όλα τα ρούχα, και όχι μόνο για τις πάνες.

Κόστος σόδας
1 κιλό ανά 30 πλύσεις = 0,80 ευρώ. Ανά πλύση κόστος σόδας περίπου 2,7 λεπτά (25-30ml ανά πλύση). - See more at: http://veganmamagr.blogspot.gr/2013/01/blog-post_27.html#sthash.zJhH9Twf.dpuf

Κόστος πλύσης
Καρποί πλυσίματος: Υπολογίστε ότι με 15 γραμμάρια καρπούς (6 καρποί) ετοιμάζετε τουλάχιστον 5-8 δόσεις υγρού πλυσίματος. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, και δεδομένου ότι το ένα κιλό καρπών κάνει περίπου 13 ευρώ, κάθε κιλό δίνει 67 δόσεις των 15 γρ. Κάθε δόση χρησιμοποιείται τουλάχιστον 5 φορές. Συνεπώς το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 2,4 έως 3,9 λεπτά του ευρώ. Όπως φαίνεται οι καρποί πλυσίματος είναι πολύ οικονομική λύση για όλα τα ρούχα, και όχι μόνο για τις πάνες.

Κόστος σόδας
1 κιλό ανά 30 πλύσεις = 0,80 ευρώ. Ανά πλύση κόστος σόδας περίπου 2,7 λεπτά (25-30ml ανά πλύση). - See more at: http://veganmamagr.blogspot.gr/2013/01/blog-post_27.html#sthash.zJhH9Twf.dpuf

Soapnuts

Two halves (2.5g) wash a load. Thus with one kilo of soapnuts we wash 400 loads. Given the price of soapnuts in Greece (14 euros per kilo) for every load I need Συνεπώς, το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 0.035 euros (3 and a half cents).

Bicarbonate of soda
1 kilo lasts for 30 loads (I put 25-30ml per load). Cost per kilo = 0.80 euros. Cost per load = 0.80 / 30 = 0.027 euros (almost 3 cents).

Total cost (summary) per load
Without soda = 3.5 cents (0.035 euros).
Witht soda = 3.5 + 2.7 = 6.2 cents (0.062 euros).

Looks like the most economical solution for laundering. We use soapnuts for almost all our clothes, not only for our cloth nappies. When we don't, it is at times that we do not have soapnut "milk" at hand (it pays to prepare 1-2 in advance).

Related blog posts

Cloth nappies: not only during the economic crisis

http://veganmamagr.blogspot.gr/2013/01/blog-post_27.html

---------------------------------
If you are not vegan, please go vegan. Veganism is about nonviolence. First and foremost, it’s about nonviolence to other sentient beings. But it’s also about nonviolence to the earth and nonviolence to yourself.

And never, ever buy into the nonsensical notion that we need to promote “happy exploitation” in order to get people to go vegan. It’s the opposite: the entire “happy exploitation” industry has one goal: to make the public more comfortable about animal exploitation.

Veganism is OUR choice. We have the ability to say no to violence. We have the ability to affirm the personhood of animals. We have the ability to reject the status of animals as property. We have the ability to say no to speciesism. We have the ability to solve the problem of animal exploitation in the only way it can be solved: by abolishing the demand for animal products.

Source: website of Professor Gary Francione, Rutgers School of Law-Newark, USA.
Please also visit : How do I go vegan http://www.howdoigovegan.com/

Υφασμάτινες πάνες (όχι μόνο για την κρίση)

Υφασμάτινες πάνες - κάνουν καλό στο περιβάλλον και στο πορτοφόλι σας!

Στην παρακάτω φωτογραφία βλέπετε την ίδια πάνα στις τέσσερις διαφορετικές ρυθμίσεις μεγέθους που μπορείτε να κάνετε (μετρήστε πόσες οριζόντιες σειρές από poppers φαίνονται στην κάθε πάνα: καμμία στην 1η, μία στη 2η, δύο στην 3η πάνα, και τέσσερις στην 4η πάνα). Με άλλα λόγια, η ίδια υφασμάτινη πάνα χρησιμοποιείται από τη γέννηση έως το παιδί να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα.

Σύντομα θα βρείτε εδώ περισσότερες φωτογραφίες και πρακτικές συμβουλές για τη χρήση τους!

Γιατί να χρησιμοποιήσω υφασμάτινες πάνες;
Για τέσσερις λόγους.
1. Υγιεινή. Το δέρμα του μωρού δεν έρχεται σε επαφή με πλαστικό.
2. Οικονομία. Βλέπε παρακάτω.
3. Περιβάλλον. Αν κατά μέσο όρο χρησιμοποιείτε 7-8 πάνες, αυτό σημαίνει 2.555-2.920 πάνες ετησίως, ή 5.110-5.840 πάνες στα δύο χρόνια ή 7.665-8.760 πάνες στα τρία χρόνια. Αν χωρούν 10 πάνες σε μία σακούλα σουπερ μάρκετ, σκεφθείτε πόσο όγκο μη διασπώμενων σκουπιδιών γλυτώνετε από τη χωματερή: 255-292 σακούλες σκουπιδιών το χρόνο.
4. Αισθητικοί λόγοι. Οι χρωματιστοί χνουδωτοί ποποί είναι πολύ χαριτωμένοι.

Πόσα χρήματα εξοικονομώ;
Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες
(α) Από το πόσο οικονομική λύση θα υιοθετήσετε. Κάποιες πάνες κοστίζουν περισσότερο από άλλες. (β) Από το αν αγοράσετε one size πάνες ή πάνες με μεγέθη. Στην πρώτη περίπτωση για ένα παιδί απαιτούνται 18-21 πάνες. Στη δεύτερη περίπτωση θα πρέπει να αγοράσετε 3-4 σετ των 18-21 πανών.
(γ) Πόσο συχνά θα πλένετε. Κάθε ημέρα, ή κάθε 2η ημέρα. Το πλυντήριο είναι καλό να πλένει το πολύ 15 πάνες συνεπώς, αν έχετε δύο παιδιά με πάνες, θα πρέπει να πλένετε κάθε ημέρα.
(δ) Το χειμώνα πιθανώς να χρειάζεται στεγνωτήριο για ένα αρχικό στέγνωμα (προσοχή - δεν μπαίνουν όλες οι μάρκες στο στεγνωτήριο). Εμείς έχουμε χρησιμοποιήσει στεγνωτήριο λιγότερες από 10 φορές μέσα στο χειμώνα για να επιταχύνουμε στο στέγνωμα.

Κόστος πανών
Οι ακριβότερες από αυτές που έχουμε κάνουν 17 λίρες αγγλίας, δηλ.σχεδόν 23 ευρώ. 21 πάνες κοστίζουν 483 ευρώ. Αν τις αγοράσετε στις εκπτώσεις, μπορεί να πετύχετε 30% έκπτωση, δηλ. 338,10 ευρώ (144,90 ευρώ φθηνότερα).

Κόστος πλύσης
Καρποί πλυσίματος: Υπολογίστε ότι με 15 γραμμάρια καρπούς (6 καρποί) ετοιμάζετε τουλάχιστον 5-8 δόσεις υγρού πλυσίματος. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, και δεδομένου ότι το ένα κιλό καρπών κάνει περίπου 13 ευρώ, κάθε κιλό δίνει 67 δόσεις των 15 γρ. Κάθε δόση χρησιμοποιείται τουλάχιστον 5 φορές. Συνεπώς το απορρυπαντικό για κάθε πλύση κοστίζει 2,4 έως 3,9 λεπτά του ευρώ. Όπως φαίνεται οι καρποί πλυσίματος είναι πολύ οικονομική λύση για όλα τα ρούχα, και όχι μόνο για τις πάνες.

Κόστος σόδας
1 κιλό ανά 30 πλύσεις = 0,80 ευρώ. Ανά πλύση κόστος σόδας περίπου 2,7 λεπτά (25-30ml ανά πλύση).

Κόστος ρεύματος για πλύσιμο
Κάθε πλυντήριο αναγράφει την κατανάλωση ρεύματος ανά πλύση. Από όσο μπόρεσα να βρω στο ίντερνετ, ο κανονικός κύκλος πλύσης στους 40 βαθμούς καταναλώνει 0,85-1,35 kWh (κλάση Α+, κλάση C). Αν θεωρήσουμε ότι ο κύκλος που χρησιμοποιούμε για το αρχικό ξέπλυμα καταναλώνει άλλο τόσο, τότε το κόστος ανά πλύση πανών είναι (με τιμή κιλοβατώρας = 0,05625 ή 0,07850) ίσο με 9,6 λεπτά ή 13,3 λεπτά (για πλυντήριο κλάσης Α+) και 15,2 λεπτά ή 21,2 λεπτά (ενεργειακή κλάση C).

Σενάριο Α
Αν πάρουμε το χειρότερο σενάριο (21,2 λεπτά η πλύση), πλυντήριο κάθε δύο ημέρες, τότε το κόστος του ρεύματος για τα πλυντήρια ενός έτους είναι 38,69 ευρώ.
Έτη χρήσης                   1 έτος            2 έτη          3 έτη        4 έτη
Πάνες*                            483,00         483,00       483,00
Καρποί                               7,12           14,24          21,36
Σόδα                                    4,93            9,86          14,79
Ρεύμα                                38,69         77,38         116,07

Σύνολο                           533,74        584,48         635,22       685,96

αντί για πάνες μίας χρήσης (7 ανά ημέρα)
αριθμός πανών             2555           5110             7665

κόστος πανών μίας χρήσης
μέσο κόστος 0,30        466,50          933,00       1399,50
μέσο κόστος 0,35        527,00        1054,00       1581,00     2108,00
μέσο κόστος 0,40        622,00        1244,00       1866,00
μέσο κόστος 0,50        777,50        1555,00       2332,50     3110,00

Εάν η μέση τιμή της πάνας μίας χρήσης είναι 0,35 ευρώ (και χρησιμοποιούμε 7 την ημέρα) τότε στα δύο χρόνια το οικονομικό όφελος είναι 1054-584,48=469,52 ευρώ. Στα τρία χρόνια χρήσης το όφελος είναι 1581-635,22=945,75 ευρώ. Στα τέσσερα χρόνια χρήσης (ή για δύο παιδιά επί δύο χρόνια) το όφελος είναι 2108-685,96=1422,04 ευρώ.

Τα παραπάνω έχουν υπολογιστεί με βάση ενεργειακή κατανάλωση C, υπολογισμό δύο πλήρων κύκλων πλύσης (αντί για 1,5 που θα ήταν πιο ακριβές δηλ. μισό κύκλο για το ξέπλυμα), 7 πάνες ημερησίως, 0,35 ευρώ ανά πάνα μίας χρήσης, και αγορά των πιο ακριβών υφασμάτινων πανών. Στο όφελος πρέπει να προσθέσετε και τις κρέμες για αλλαγή πάνας που δεν θα χρειάζεστε πια, και να αφαιρέσετε το κόστος του νερού.

Σενάριο Β
Πλύσιμο κάθε ημέρα, αγορά 14 αντί 21 πανών.

Αν πάρουμε και πάλι το χειρότερο σενάριο (ενεργειακή κλάση C, δηλ. 21,2 λεπτά η πλύση), πλυντήριο κάθε ημέρα , τότε η δαπάνη αναλύεται ως εξής.
Έτη χρήσης                   1 έτος            2 έτη          3 έτη        4 έτη
Πάνες*                            322,00         322,00       322,00
Καρποί                               14,24          28,48          42,72
Σόδα                                    9,86            19,72         29,58
Ρεύμα                                 77,38         154,76        232,14

Σύνολο                           423,48        524,96         626,44       655,62

αντί για πάνες μίας χρήσης (7 ανά ημέρα)
αριθμός πανών             2555           5110             7665

κόστος πανών μίας χρήσης
μέσο κόστος 0,30        466,50          933,00       1399,50
μέσο κόστος 0,35        527,00        1054,00       1581,00     2108,00
μέσο κόστος 0,40        622,00        1244,00       1866,00
μέσο κόστος 0,50        777,50        1555,00       2332,50     3110,00


Εάν η μέση τιμή της πάνας μίας χρήσης είναι 0,35 ευρώ (και χρησιμοποιούμε 7 την ημέρα) τότε στα δύο χρόνια το οικονομικό όφελος είναι 1054-524,96=529,04 ευρώ. Στα τρία χρόνια χρήσης το όφελος είναι 1581-626,44=954,56 ευρώ. Στα τέσσερα χρόνια χρήσης (ή για δύο παιδιά επί δύο χρόνια) το όφελος είναι 2108-655,62=1452,38 ευρώ.

Τα παραπάνω έχουν υπολογιστεί με βάση ενεργειακή κατανάλωση C, υπολογισμό δύο πλήρων κύκλων πλύσης (αντί για 1,5 που θα ήταν πιο ακριβές δηλ. μισό κύκλο για το ξέπλυμα), 7 πάνες ημερησίως, 0,35 ευρώ ανά πάνα μίας χρήσης, και αγορά των πιο ακριβών υφασμάτινων πανών. Στο όφελος πρέπει να προσθέσετε και τις κρέμες για αλλαγή πάνας που δεν θα χρειάζεστε πια, και να αφαιρέσετε το κόστος του νερού.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι

Μηνιαίο όφελος από χρήση    1 έτους            2 ετών            3 ετών          4 ετών
Σενάριο Α                                    - 0,56            19,56               26,27            29,63
Σενάριο Β                                       8,6               22,04              26,52            30,26

Η τιμή -0,56 σημαίνει ότι το πρώτο έτος το κόστος των υφασμάτινων πανών είναι 0,56 το μήνα υψηλότερο από το αν χρησιμοποιήσετε πάνες μίας χρήσεως. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις το μηνιαίο κόστος χρήσης των υφασμάτινων είναι χαμηλότερο.

Μπορείτε να κάνετε τους δικούς σας υπολογισμούς με μεγαλύτερη ακρίβεια.

*Εμείς χρησιμοποιούσαμε πάνες από βιολογικό βαμβάκι, πού όμως δεν είναι (δεν υπάρχουν) 100% βιοδιασπώμενες. Αγοράσαμε επίσης σχεδόν όλες τις πάνες στις εκπτώσεις του Αυγούστου με 30% έκπτωση, και κάποιες ήταν φθηνότερες (οι pop-in). Στη δική μας περίπτωση, το όφελος είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Συμπέρασμα σχετικά με το οικονομικό όφελος.
Αν έχετε πλυντήριο ενεργειακής κλάσης Β ή Α ή Α+, αν χρησιμοποιείτε νυχτερινό τιμολόγιο (3-5μμ και 2-8πμ το χειμώνα), αν αγοράσετε τις πάνες με έκπτωση, ή αν τις αγοράσετε τμηματικά μέσα σε ένα χρόνο ώστε από μία πλύση την ημέρα να βάζετε μία πλύση κάθε δύο ημέρες, τότε το οικονομικό όφελος είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που εμφανίζεται στους παραπάνω πίνακες. Θα πρέπει να υπολογίσετε και το κόστος της κρέμας για την αλλαγή πάνας (που είναι εντελώς περιττή με τις υφασμάτινες).

Σύνοψη - οφέλη από τη χρήση των υφασμάτινων πανών
Στο πρώτο μας παιδί χρησιμοποιήσαμε πάνες μίας χρήσεως. Στο δεύτερο, από την ημέρα της γέννησής του, χρησιμοποιούμε υφασμάτινες πάνες. Τα οφέλη από τη χρήση των υφασμάτινων πανών είναι τα ακόλουθα.
Η χρήση υφασμάτινων πανών είναι πιο οικονομική από τη χρήση πανών μίας χρήσεως.
Χρειαζόμαστε λιγότερα ρούχα (εσώρουχα, φορμάκια, πετσέτες κ.λπ.) άρα λιγότερους αποθηκευτικούς χώρους. Αφού πλένουμε πάνες κάθε δύο ημέρες, κάθε φορά προσθέτουμε όσα βρεφικά ρούχα έχουν λερωθεί (και κάποιες φορές πετσέτες και σεντονάκια). Διαπιστώσαμε ότι ο όγκος των ρούχων που χρειαζόμαστε είναι το ένα τρίτον (το πολύ) από τον όγκο που είχαμε στο πρώτο παιδί.

Μάθαμε να χρησιμοποιούμε καρπούς πλυσίματος και έτσι το πλύσιμο των υπόλοιπων ρούχων κοστίζει λιγότερο (και δεν επιβαρύνει το περιβάλλον).

Απαλλαχθήκαμε από:

• την συνεχή έγνοια να αγοράσουμε πάνες, 
• τις διαδρομές προς και από το κατάστημα για να αγοράσουμε πάνες ή/και απορρυπαντικά, 
• τον χρόνο αναζήτησης καλύτερων τιμών, 
• τις διαδρομές προς και από τον κάδο των σκουπιδιών, 
• την έγνοια να μην ξεμείνουμε από πλαστικές σακούλες όπου βάζαμε τις βρώμικες πάνες για να τις πάμε στον κάδο, 
• την οσμή των λερωμένων πανών, 
• την συνεχή αλλαγή σακούλας στους κάδους.

Άλλο ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι ίσως η διακοπή της πάνας γίνει νωρίτερα από όσο θα γινόταν με τις μίας χρήσεως. Οι πάνες μίας χρήσεως δεν είναι εξίσου απορροφητικές και έτσι τα παιδιά καταλαβαίνουν πότε έχουν λερώσει την πάνα τους. Αυτό τα βοηθά να αποκτήσουν καλύτερη αίσθηση και έλεγχο του πότε κάνουν πιπί ή κακά.

Η δεύτερη κόρη μας άρχισε να δυσφορεί πριν κάνει πιπί ή κακά μόλις έκλεισε τον πρώτο μήνα (ή μάλλον, μας πήρε ένα μήνα για να καταλαβαίνουμε ότι δυσφορεί γιατί θέλει να πάει τουαλέτα). Από τότε, μία στις δύο φορές το καταλαβαίναμε έγκαιρα ώστε προλαβαίναμε να την πάμε να κάνει πιπί ή κακά στο νιπτήρα. Από 4 μηνών επειδή βάρυνε, και δεν είναι εύκολο να την κρατάμε πάνω από το νιπτήρα, την βάζουμε στο ειδικό κάθισμα της τουαλέτας μας. Είναι εντυπωσιακή η χαρά που δείχνει όταν τα κάνει. Σαν να νιώθει ότι κατάφερε να μας μιλήσει και να μας πει τι ήθελε, ότι δηλ. βρήκε τρόπο να επικοινωνήσει μαζί μας (υπάρχει και όρος για αυτό: elimination communication). Εν κατακλείδι, πάντοτε πλέον όταν είναι ξύπνια δυσφορεί (και δεν θέλει ούτε να φάει) όταν νιώθει ότι θέλει πιπί/κακά -- περίπου κάθε ώρα όταν είναι ξύπνια. Μας δίνει περίπου 15 λεπτά πριν τελικά τα κάνει στην πάνα της. Πολλά πρωινά ξυπνά με στεγνή πάνα. Και είναι μόνο 5 μηνών. Φαντάζομαι ότι μόλις αρχίσει να μιλά ή να περπατά (ό,τι συμβεί πρώτο) θα μπορεί να πηγαίνει στο γιογιό μόνη της ή να μας το ζητά μιλώντας, και έτσι θα ανεξαρτητοποιηθεί γρηγορότερα από την πάνα. Επειδή αυτό το θέμα το βρίσκω πολύ ενδιαφέρον, θα γράψω περισσότερες λεπτομέρειες σε ξεχωριστό άρθρο προσεχώς όσο το παρατηρώ να εξελίσσεται. Αν δεν μπορείτε να περιμένετε, αγοράστε το βιβλίο
Diaper-Free Baby: The Natural Toilet Training Alternative for a Happier, Healthier Baby or Toddler (από amazon.co.uk, από bookdepository.co.uk) ή  
Diaper Free: The Gentle Wisdom of Natural Infant Hygiene ή

ή επισκεφθείτε τις ακόλουθες ιστοσελίδες.
http://www.diaperfreebaby.org/
http://www.nappyfreebaby.co.uk/what-is-elimination-communication
http://ecsimplified.com/

Πόσα είδη από υφασμάτινες πάνες υπάρχουν;
Πάρα πολλά. Η πιο απλή είναι ένα υφασμάτινο εσωτερικό και ένα αδιάβροχο βρακάκι (cover).
Πολλές μάρκες βγάζουν μεγέθη (συνήθως 3-4), άλλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για όλα τα μεγέθη (one size).
Εμείς χρησιμοποιούμε κυρίως δύο είδη υφασμάτινης πάνας one size, και για έκτακτες περιπτώσεις έχουμε μερικές γάζες και δύο αδιάβροχα καλύμματα. Σε ανάγκη έχουμε επίσης χρησιμοποιήσει παλιές πετσέτες ως εσωτερικό μαζί με ένα (όχι πολύ λερωμένο) εξωτερικό.
Itti Bitti Tutto (πήραμε και ένα επιπλέον σετ εσωτερικών)
Pop-in Bamboo (πήραμε και τρία επιπλέον εσωτερικά για τη νύχτα)

Από ποια ηλικία μπορώ να χρησιμοποιήσω υφασμάτινες πάνες;
Από τη γέννηση του παιδιού. Το μηκώνιο, όσο και αν ακούγεται παράξενο, ξεπλένεται εύκολα με λίγο νερό. Εμείς από την πρώτη ημέρα χρησιμοποιούμε υφασμάτινες. Και ποτέ δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσουμε αλοιφές και άλλα άχρηστα προϊόντα.

Πόσες υφασμάτινες πάνες χρειάζομαι;
Πιστεύω ότι 6-7 πάνες την ημέρα καλύπτουν τις ανάγκες ενός παιδιού. Αυτό σημαίνει ότι 18-21 πάνες είναι αρκετές εάν σκοπεύετε να πλένετε κάθε 2η ημέρα. Με άλλα λόγια, κάθε 2η ημέρα πλένετε τα 2/3 των λερωμένων πανών. Την 3η ημέρα ενώ στεγνώνουν οι 12-14 πλυμένες πάνες χρησιμοποιείτε τις υπόλοιπες 6-7.

Για ασφάλεια μπορείτε να αγοράσετε επιπλέον 1-2 πλαστικά εξωτερικά βρακάκια (τα οποία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αρκετές φορές μέχρι να τα πλύνετε) μαζί με άλλα υφάσματα, όπως βαμβακερες γάζες,  μικρές πετσέτες προσώπου κ.λπ. που θα τα διπλώσετε σε παραλληλόγραμμο σχήμα και θα τα βάλετε σαν σερβιέτα μέσα στο πλαστικό εξωτερικό βρακάκι. Βαμβακερές γάζες πωλούνται και ως πάνες (είναι η φθηνότερη λύση για πάνες, και στεγνώνουν πολύ γρήγορα) και συνήθως βγαίνουν σε μεγέθη 60x60, 70x70, και 80x80 εκατοστά. Μπορείτε επίσης να κόψετε παλιές πετσέτες σε μέγεθος τέτοιο ώστε όταν διπλώνονται να είναι περίπου 10x20 ή 10x25 εκατοστά.

Κάθε πότε πλένω;
Κάθε μέρα, κάθε δύο ημέρες, ή το πολύ κάθε τρείς ημέρες. Εξαρτάται από τον αριθμό των πανών που έχετε και τον αριθμό των παιδιών σας!

Με τί απορρυπαντικό τις πλένω;
Με απορρυπαντικό που δεν περιέχει τίποτε από τα ακόλουθα: σαπούνι, ένζυμα, οπτικούς λευκαντές (optical brighteners), αρώματα, μαλακτικά συστατικά. Στην Ελλάδα το μόνο "απορρυπαντικό" πού είναι κατάλληλο για πάνες είναι οι καρποί πλυσίματος. (wikipedia, σύνδεσμος 2).

Για το αρχικό ξέπλυμα χρειάζεστε σόδα φαγητού (bicarbonate of soda) που κοστίζει 0,80 ευρώ ανά κιλό από τον Ρουμπουλάκη στη Σωκράτους. Η σόδα φαγητού εξουδετερώνει τις οσμές.

Πώς πλένονται οι υφασμάτινες πάνες;
Σε δύο φάσεις - κάθε φάση αντιστοιχεί σε έναν κύκλο του πλυντηρίου. Στην πρώτη φάση τις ξεπλένουμε σε πρόγραμμα με κρύο νερό για να εξουδετερώσουμε (με σόδα) τις οσμές. Στη δεύτερη φάση τις καθαρίζουμε. Υπολογίστε μία το πολύ ώρα για τον πρώτο κύκλο πλυσίματος (μόνο με σόδα) και 2 περίπου ώρες για τον δεύτερο κύκλο πλυσίματος (με soapnuts).

1η φάση
Βάζουμε τις πάνες σε έναν σύντομο κύκλο με κρύο νερό, χωρίς στίψιμο (είναι περιττό), μαζί με τη σόδα φαγητού (max 2 κουταλιές της σούπας = 30ml) - περίπου 40-60 λεπτά.

Εν τω μεταξύ σιγοβράζουμε τους καρπούς για 5-20 λεπτά με λίγο νερό σε ένα μικρό κατσαρολάκι. Οι ίδιοι καρποί μπορούν να χρησιμοποιηθούν 5-8 φορές - όταν είναι αχρησιμοποίητοι σε 5 λεπτά το νερό έχει γίνει πορτοκαλί. Όταν είναι χρησιμοποιημένοι το νερό αργεί να χρωματιστεί (βοηθά να τους πατήσετε λίγο με ένα πηρούνι).

Την προετοιμασία του υγρού πλυσίματος μπορείτε να την κάνετε και από πριν, π.χ. μία φορά την εβδομάδα. Όποτε έχετε χρόνο, βράζετε τους καρπούς πλυσίματος και γεμίζετε μπουκάλια με το υγρό τα οποία χρησιμοποιείτε όταν βάλετε την πλύση. Όταν είναι αχρησιμοποίητοι, αρκεί να τους μουλιάσετε σε νερό από το βράδυ για να χρωματιστεί το νερό.

2η φάση
Όταν τελειώσει ο σύντομος κύκλος τότε προσθέτουμε όσα άλλα άπλυτα μωρουδιακά ρούχα χωρούν στον κάδο μας (προσοχή, δεν υπερφορτώνουμε, διότι οι πάνες είναι υγρές και άρα πιάνουν λιγότερο όγκο). Επιλέγουμε το πρόγραμμα για βαμβακερά στους 40 βαθμούς (περίπου 2 ώρες). Προσθέτουμε το υγρό (σουρωμένο από υπολείμματα των καρπών) είτε απευθείας στον κάδο είτε στη θήκη του απορρυπαντικού. Προσοχή! εάν το νερό είναι καυτό, προσθέτουμε λίγο κρύο νερό στην κατσαρόλα, με ήρεμες κινήσεις, προσπαθώντας να μην κάνουμε αφρό.

Τί κάνω με τις λερωμένες πάνες μέχρι να τις πλύνω; Πού/πώς τις φυλάσσω μέχρι να τις πλύνω;
Υπάρχουν δύο μέθοδοι φύλαξης των λερωμένων πανών: ο υγρός τρόπος και ο στεγνός τρόπος. Πειραματιστείτε για να βρείτε ποιος σας βολεύει καλύτερα. Φυσικά παίζει ρόλο και το είδος πάνας που θα χρησιμοποιήσετε. Εμείς έχουμε πάνες οι οποίες έχουν αποσπώμενα εσωτερικά.

Α. Υγρός τρόπος:
Αφήνετε τις λερωμένες πάνες μέσα σε έναν μεγάλο κουβά με νερό όπου έχετε ρίξει λίγη σόδα φαγητού (προαιρετικά). Οι πάνες μένουν εκεί μέχρι να μεταφερθούν στο πλυντήριο (πετάξτε το πολύ νερό, για να μην είναι ασήκωτος). Πριν τις βάλετε στο πλυντήριο θυμηθείτε να τις αποσυναρμολογήσετε. Αν έχετε κάδο με ρόδες, ακόμα καλύτερα. Τον μεταφέρετε εύκολα στο πλυντήριο, και έτσι δεν επιβαρύνετε τη μέση σας.

Β. Στεγνός τρόπος:
Αφήνετε τις λερωμένες πάνες σε ένα δοχείο με τρύπες ώστε να αναπνέουν και να μην μυρίζουν. Εγώ χρησιμοποιώ μια τροχήλατη αποθηκευτική μονάδα από το ΙΚΕΑ με συρμάτινα συρτάρια-καλαθάκια, την οποία έχω στο μπαλκόνι και με αυτήν μεταφέρω εύκολα τις πάνες στο πλυντήριο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και ένα παρατημένο καρότσι σουπερμάρκετ (αν έχετε την τύχη να βρείτε).

Γ. Συνδυασμός
Επειδή η αμμωνία από τα ούρα μπορεί να μειώσει την διάρκεια ζωής των υφασμάτων, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έναν μεικτό τρόπο. Αφήνετε τα εσωτερικά από τις λερωμένες πάνες σε έναν μεγάλο κουβά με νερό μέσα στο μπάνιο (π.χ. μέσα στη μπανιέρα). Στο τέλος της κάθε ημέρας ξεπλένετε λίγο τα εσωτερικά και τα πηγαίνετε στο τρυπητό δοχείο (βλ. στεγνός τρόπος) για να κοιμηθούν. Τα εξωτερικά (εκτός και αν είναι πολύ βρεγμένα) τα πηγαίνετε  στεγνά στο τρυπητό δοχείο. Αν στον κουβά έχετε και εξωτερικά τμήματα των πανών, τότε θα πρέπει να προσέξετε να μην ρίξετε σαπούνια, σαμπουάν, αφρόλουτρα κ.λπ. όταν κάνετε μπάνιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Όλα αυτά χαλούν την αδιαβροχοποίηση του εξωτερικού μέρους της πάνας.

Τι κάνω με τα κακάκια;
Πετάτε ό,τι μπορείτε στην τουαλέτα. Τα εσωτερικά που έχουν κακάκια τα μουλιάζετε για λίγο στο νιπτήρα και μετά τα ξύνετε ελαφρά με μία βούρτσα πλυσίματος ώστε να φύγουν τα χοντρά υπολείμματα. Εναλλακτικά, μπορείτε να αφήσετε τα εσωτερικά στη μπανιέρα και να τα καθαρίσετε με την πίεση από το ντους. Όταν φύγουν τα χοντρά υπολείμματα συνεχίζετε με τον υγρό τρόπο ή τον στεγνό τρόπο ή (τρόπος Γ) τα αφήνετε στο μπαλκόνι να στεγνώσουν (όσο στεγνώσουν μέχρι να βάλετε πλυντήριο).

Τι κάνω όταν πρέπει να φύγω από το σπίτι για μερικές ώρες ή για όλη την ημέρα;
Παίρνετε μαζί σας όσες πάνες θα χρειαστείτε σε μια υφασμάτινη τσάντα. Μέσα στην υφασμάτινη τσάντα βάζετε μία πλαστική τσάντα που κλείνει με φερμουάρ (ή μερικές σακούλες σούπερ μάρκετ). Τις λερωμένες πάνες τις βάζετε μέσα στην πλαστική τσάντα ή σε μια πλαστική σακούλα την οποία δένετε κόμπο. Όταν επιστρέψετε στο σπίτι, προχωράτε με την μέθοδο που ακολουθείτε.

Εμείς έχουμε αγοράσει μία τσάντα που έχει δύο θήκες (medium wet/dry bag), μία για τις καθαρές πάνες και μία για τις λερωμένες. Χωρά άνετα 5 πάνες. Η τσάντα αυτή πλένεται στο πλυντήριο μαζί με τις πάνες.

Τι κάνω όταν πρέπει να φύγω από το σπίτι πάνω από 24 ώρες;
Παίρνετε μαζί σας όλες τις πάνες σας μαζί με σόδα και καρπούς πλυσίματος, και δύο μεγάλες πλαστικές σακούλες (μία για τις βρώμικες, μία για τις πλυμένες-βρεγμένες). Εκτός σπιτιού είναι ίσως πιο εύκολο να χρησιμοποιήσετε την στεγνή μέθοδο. Παίρνετε επίσης μια μεγάλη πλαστική τσάντα για να τις μεταφέρετε πλυμένες-βρεγμένες, αν χρειαστεί.
Αναλόγως με το πόσο θα μείνετε, παίρνετε και τις λερωμένες πάνες σε μια πλαστική σακούλα.

Χρήσιμες συμβουλές για την οικονομική κρίση

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να μειώσει κανείς τα μηνιαία του έξοδα χωρίς να νιώσει ότι στερείται κάτι. Αυτό διότι ο τρόπος ζωής μας περιέχει μεγάλο μέρος σπατάλης, η οποία μπορεί να είναι φανερή ή κρυμμένη σε πεποιθήσεις μας (π.χ. "οι φρουτόκρεμες του εμπορίου είναι καλύτερες από αυτές που φτιάχνουμε σπίτι μας"), συνειδητή ή ακούσια. Γενικά, υπάρχουν δύο ομάδες λύσεων:

1. να επαναπροσδιορίσουμε ποια προϊόντα (ή συμπεριφορές) είναι "απαραίτητα". Για παράδειγμα: είναι "απαραίτητο" προϊόν η χλωρίνη; η οδοντόκρεμα; το αποσμητικό; οι βαφές μαλλιών; τα προϊόντα μακιγιάζ; οι υδατικές κρέμες; η φέτα; το γιαούρτι; το γάλα του εμπορίου; το κρέας; το ψωμί για τοστ; οι έτοιμοι χυμοί;
*η ερώτηση είναι ρητορική όσον αφορά στα γαλακτοκομικά προϊόντα και στο κρέας, διότι οι βέγκαν γνωρίζουν ότι αυτά τα προϊόντα δεν είναι απαραίτητα για μια υγιεινή διατροφή.

2. να καταργήσουμε κάποια "μη απαραίτητα" προϊόντα, και, σε όσα κρίνουμε απαραίτητα, να υποκαταστήσουμε ακριβότερα με φθηνότερα.

Πάμε λοιπόν:

Μωρό
Κάθε χρόνο γεννιούνται όλο και λιγότερα παιδιά στην Ελλάδα. Τα παιδιά που υπάρχουν αυτή τη στιγμή διαθέτουν προϊόντα που δεν καταστρέφονται εύκολα, όπως: καρότσια, κρεβάτια, καθίσματα αυτοκινήτου, αλλαξιέρες, μπανιέρες, ρούχα, υφασμάτινες πάνες, παιχνίδια, βιβλία, πετσέτες και άλλα πολλά. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε γνωστούς και φίλους ή άλλα δίκτυα (π.χ. το www.xariseto.gr) για να αποκτήσετε χωρίς κόστος σχεδόν τα πάντα.

Δύο συμπεριφορές που εξοικονομούν πολλά χρήματα είναι οι ακόλουθες:

• Ο θηλασμός. Στην Ελλάδα πολλές μητέρες πρέπει να αγωνιστούν τόσο για το δικαίωμά τους στον θηλασμό, όσο και για την σωστή πληροφόρησή τους ώστε να εδραιώσουν τον θηλασμό. Ο θηλασμός έχει σχεδόν μηδενικό κόστος - δεν χρειάζονται ούτε κρέμες για τις θηλές, ούτε αποστείρωση (!) των θηλών της μητέρας, όπως έχω ακούσει αρκετές φορές. Κοστίζει όσο κοστίζουν οι περίπου 200-300 επιπλέον θερμίδες που χρειάζεται να λαμβάνει η μητέρα από το κανονικό της φαγητό. Αν υπολογίσετε το κόστος της βρεφικής φόρμουλας θα καταλάβετε πόσο μεγάλο είναι το οικονομικό όφελος των επιχειρήσεων που προσφέρουν αυτά τα προϊόντα και για ποιο λόγο το μαιευτήριο είναι συνήθως ο χώρος που σταματά ο θηλασμός πριν καν αρχίσει. Στο κόστος σας, αν δεν θηλάσετε, πρέπει να υπολογίσετε και το κόστος των μπιμπερό, των αποστειρωτών, παιδιάτρων (τα παιδιά που θηλάζουν αρρωσταίνουν σπανιότερα), τσαντών, πιπιλών, και διάφορων άλλων προϊόντων, που πάνε "πακέτο" με την έλλειψη θηλασμού, καθώς και το σωματικό και ψυχικό κόστος του να ξυπνάς μέσα στη νύχτα για να παρασκευάσεις γάλα ενώ το μωρό κλαίει και να το ταίσεις (η εναλλακτική: μόλις κλάψει το μωρό, γυρνάς στο πλευρό σου και το θηλάζεις συνεχίζοντας τον ύπνο σου). Το διαδίκτυο είναι γεμάτο με πληροφορίες για τον θηλασμό, δείτε κυρίως www.eutokia.gr, www.mitrikosthismos.gr και www.parents.gr.
• Οι υφασμάτινες πάνες, που είναι πλενόμενες και επαναχρησιμοποιούμενες. Οι πιο απλές είναι ένα απλό βαμβακερό πανί 60x60 εκ που μπορεί να δεθεί ή να εφαρμοστεί με ένα σύστημα με λαστιχάκια nappi nippa ή μπορεί να σταθεροποιηθεί φορώντας από πάνω ένα πλενόμενο αδιάβροχο βρακάκι "εκμάθησης". Υπάρχουν φθηνές και ακριβές, σε διάφορα μεγέθη, υλικά και χρώματα. Ξεκινούν από περίπου 4 ευρώ και φθάνουν έως 20 ευρώ η μία. Ακόμα και οι πιο ακριβές έχουν κόστος (για να πάρεις τόσες όσες θα χρειάζεσαι για 2 ημέρες, ώστε να πλένεις ανά δύο μέρες) που αντιστοιχεί σε 2-3 μήνες χρήσης των συμβατικών πανών μίας χρήσης. Προτιμήστε βαμβάκι, κάνναβη, λινάρι, ή μπαμπού (σε συνδυασμό με κάποιες τεχνητές ίνες), και αποφύγετε το μαλλί στις πάνες ή στα αξεσουάρ (εκτός του ότι προέρχεται από ζώα που δεν πεθαίνουν τραγουδώντας), απαιτούν κόστος συντήρησης. Εκτός από οικονομία χρημάτων, η χρήση των πανών προστατεύει το περιβάλλον. Δείτε www.letsgocloth.gr, http://greekclothdiaperingmom.blogspot.com/, και από κεί και πέρα όλο το διαδίκτυο είναι γεμάτο, ακόμα και με πατρόν για να φτιάξεις μόνος σου. Δείτε επίσης το σχετικό πόστ.

Επιπλέον, μπορείτε να κάνετε τα ακόλουθα:

• Μωρομάντηλα. Εντελώς άχρηστα, σχεδόν όλα αυτά που είναι ευρέως διαθέσιμα περιέχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες. Κόψτε παλιά σεντόνια σε πετσετάκια και χρησιμοποιήστε αυτά (στεγνά ή βρεγμένα με νερό) για το φαγητό ή για την αλλαγή πάνας. Μπορείτε να έχετε ένα χρώμα για την αλλαγή πάνας (π.χ. μπλε) και άλλο χρώμα (π.χ. κόκκινο) για το φαγητό.
• Κρέμα για μετά την αλλαγή πάνας. Εντελώς μη απαραίτητη, οι περισσότερες γεμάτες χημικά. Προσωπικώς δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσω ποτέ, ακόμα και μετά από παρατεταμένη χρήση της πάνας. Αν θέλετε κάποιου είδους κρέμα για το σώμα του μωρού σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε βρώσιμο αμυγδαλέλαιο (το βρώσιμο είναι φθηνότερο από αυτό που πωλείται ως καλλυντικό). Αγοράστε ένα βιολογικό σαπούνι ελιάς με χαμομήλι, λάδι καρότου και jojoba της Biobeauty (της πρώτης ελληνικής επιχείρησης που πιστοποιήθηκε με το leaping bunny) για να χρησιμοποιείτε στο μωρό αν το θεωρείτε απαραίτητο.
• Σαμπουάν και αφρόλουτρο για το μωρό. Εντελώς μη απαραίτητα, τουλάχιστον μέχρι τους 6 μήνες. Ακόμη και το μηκώνιο καθαρίζει τέλεια από το δέρμα του μωρού μόνο με νερό. Επιπλέον, τα περισσότερα από αυτά που κυκλοφορούν είναι γεμάτα χημικά. Από προσωπική εμπειρία, το πλύσιμο μόνο με νερό είναι αρκετό για να έχεις ένα καθαρό μωρό που μυρίζει μωρό. Αγοράστε ένα βιολογικό σαπούνι ελιάς με χαμομήλι, λάδι καρότου και jojoba της Biobeauty (της πρώτης ελληνικής επιχείρησης που πιστοποιήθηκε με το πρότυπο leaping bunny) για να χρησιμοποιείτε στα μαλλιά και το σώμα του μωρού σας όταν το θεωρείτε απαραίτητο. Πάντως υπάρχει ολόκληρη "σχολή" που ισχυρίζεται ότι το νερό είναι το καλύτερο σαμπουάν και για μεγαλύτερες ηλικίες, βλ. παρακάτω.
• Πλυντήριο ρούχων. Πλένετε στους 30 βαθμούς με ένα βιολογικό απορρυπαντικό όπως αυτό που πουλά ο Σπόρος (πωλείται και σε συσκευασία και χύμα - πηγαίνετε με το δικό σας ογκομετρημένο δοχείο) και για πιο βρώμικα ρούχα χρησιμοποιείτε το πρόγραμμα για επιπλέον μούλιασμα. Ακούγεται απίστευτο, αλλά το μηκώνιο έφυγε από ρούχα αφού τα έπλυνα στους 30 βαθμούς. Όσο τα έπλενα στους 60 δεν έφευγε. Πειραματιστείτε στο να χρησιμοποιείτε τη μισή ποσότητα από αυτήν που γράφουν οι συσκευασίες των απορρυπαντικών. Για τα απορρυπαντικά του Σπόρου, έχω διαπιστώσει ότι απαιτούνται 20-30ml ανά πλήρη πλύση. Η χρήση σόδας φαγητού (πωλείται με το κιλό στην Αθηνάς - 0,80 ευρώ ανά κιλό) τόσο στη φάση πλυσίματος όσο και στο ξέβγαλμα μαλακώνει πολύ το νερό και μειώνει την αναγκαία ποσότητα απορρυπαντικού. Αντί για μαλακτικό χρησιμοποιήστε λευκό ξίδι σκέτο ή με 2-3 σταγόνες αιθέριου ελαίου. Για ακόμα μεγαλύτερη οικονομία πειραματιστείτε με τους καρπούς πλυσίματος (soap nuts) - εμείς τους χρησιμοποιούμε πλέον σχεδόν αποκλειστικά για τα ρούχα. Το κόστος μιας πλύσης με αυτά συν μαγειρική σόδα κυμαίνεται μεταξύ 5,1 και 6,6 λεπτών του ευρώ (0,051-0,066 ευρώ), βλ.την ανάρτηση για τις υφασμάτινες πάνες.
• Ρούχα και υφασμάτινα προϊόντα για το μωρό. Αποφεύγετε τα λευκά ρούχα, πετσέτες, σεντόνια, κ.λπ. που απαιτούν πολλή περισσότερη ενέργεια, ενέργειες, και απορρυπαντικό σε περίπτωση ατυχήματος. Με άλλα λόγια, τα κεράσια και άλλα φρούτα κάνουν καλύτερη παρέα με π.χ. μπλέ υφάσματα από ό,τι με λευκά. Αν θέλετε βράστε μερικά ασπρόρουχα με παντζάρια και αλάτι σε μία κατσαρόλα για να αποκτήσουν ένα όμορφο βυσινί χρώμα. Περισσότερες ιδέες εδώ και εδώ.
• Πλυντήριο πιάτων. Χρησιμοποιείτε σκόνη και όχι ταμπλέτες, ώστε να αυξομειώνετε την ποσότητα ανάλογα με το φορτίο και τους ρύπους. Κάντε συνήθεια το ξέπλυμα με μία βούρτσα των χρησιμοποιημένων πιάτων πριν μπουν στο πλυντήριο ή προκειμένου να παραμείνουν στο νεροχύτη για να πλυθούν αργότερα. Η βούρτσα αν είναι πλαστική μπαίνει και αυτή στο πλυντήριο. Πειραματιστείτε με τη μισή ποσότητα σκόνης από αυτήν που αναγράφεται στη συσκευασία του απορρυπαντικού. Όταν δεν υπάρχουν λίπη και έλαια (αν και τα φυτικά λίπη πλένονται πιο εύκολα από τα ζωικά λίπη), τότε απαιτείται περίπου 20-40% λιγότερη σκόνη. Αντί να αγοράσετε λαμπρυντικό χρησιμοποιήστε κοινό ξίδι με οξύτητα έως 5 βαθμούς. Αν το ξίδι που έχετε έχει μεγαλύτερη οξύτητα, αραιώστε το με νερό. Για παράδειγμα, αν έχετε ξίδι με οξύτητα 6 βαθμών, φτιάξτε ένα διάλυμα με 83ml ξίδι και 17ml νερό και τοποθετήστε το στη θήκη του λαμπρυντικού.
• Καθαριότητα σπιτιού. Για όλο το σπίτι χρειάζεστε μόνο ένα καθαριστικό γενικής χρήσεως (μπορείτε να φτιάξετε και μόνοι σας, υπάρχουν πολλές συνταγές στο διαδίκτυο) και ξίδι. Βάζοντας σε ένα ψεκαστήρι 500ml νερό και 1ml του καθαριστικού γενικής χρήσεως έχετε αποκτήσει ένα τέλειο απορρυπαντικό για να πλένετε πάγκους και άλλες επιφάνειες του σπιτιού. Αντικαταστήστε τα πανάκια μίας χρήσης με πλενόμενα πανάκια από μικροϊνες. Μπορείτε επίσης να πειραματιστείτε με λύσεις που δεν απαιτούν απορρυπαντικά, όπως αυτή. Καταργήστε τη χλωρίνη που καταστρέφει τα πάντα και είναι επικίνδυνη για ανθρώπους, ζώα, περιβάλλον. Η χλωρίνη δεν καθαρίζει, δηλητηριάζει. Αντικαταστήστε τα καθαριστικά τζαμιών με ξίδι. Αντικαταστήστε τα καθαριστικά τουαλέτας (για μέσα στη λεκάνη, για τα πλακάκια, και τις βρύσες) με ξίδι. Για τη λεκάνη, ρίχνετε ξίδι το βράδυ και το πρωί καθαρίζετε με τη βούρτσα. Μισό λίτρο λευκό ξίδι έσπασε πέτρα συσσωρευμένη για 50 χρόνια (προσωπική εμπειρία) στην οποία είχαν δοκιμάσει ό,τι υπάρχει στην αγορά. Για τα πλακάκια στο πάτωμα και στους τοίχους και τους αρμούς ψεκάζετε με ξίδι και σκουπίζετε με υγρό πανί μετά από 15 λεπτά. Για τις βρύσες, βρέχετε ένα πανί με ξίδι και νερό και καθαρίζετε.

Μεγάλοι - ατομική υγιεινή

• Αποσμητικά. Δοκιμάστε ταυτόχρονα τα ακόλουθα: κοντές (ή ξυρισμένες) τρίχες, καθαριότητα με σαπούνι Biobeauty και βαμβακερά (όχι συνθετικά, εννοείται όχι μάλλινα) ρούχα. Εικάζω ότι μπορεί να βοηθά και η βέγκαν διατροφή στο να μη μυρίζει ο ιδρώτας.
• Κοντά μαλλιά. Όχι μόνο είναι chic, αλλά εξοικονομούν σαμπουάν, είδη φιξαρίσματος, και χρόνο (= χρήμα).
• Σαμπουάν και μαλακτικό. Για σαμπουάν δοκιμάστε τη σόδα. Ανακατέψτε μία κουταλιά σούπας με 1/4 της κούπας νερό. Κάντε μασάζ με αυτό στο δέρμα του κεφαλιού. Για μαλακτικό δοκιμάστε μηλόξιδο. Διαλύστε μία κουταλιά σούπας σε μία κούπα νερό - αν θέλετε προσθέστε λίγο λεμόνι και μία σταγόνα από ένα αιθέριο έλαιο. Εφαρμόστε στα μαλλιά (όχι στο δέρμα), περιμένετε, ξεπλύνετε. Δώστε 1-2 μήνες μέχρι να συνηθίσει το δέρμα του κεφαλιού σας - έως τότε τα μαλλιά σας μπορεί να είναι κάπως λιπαρά. Πριν το πρώτο "λούσιμο" με σόδα καλό είναι να πλύνετε τα μαλλιά σας με ένα απλό σαμπουάν ώστε να φύγουν τυχόν υλικά φορμαρίσματος. Όσοι χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο αναφέρουν ότι τα μαλλιά τους φαίνονται καθαρά, λαμπερά, και υγιή και ότι δεν χρειάζονται προϊόντα φορμαρίσματος. Οι ιδέες για σαμπουάν και μαλακτικό είναι από εδώ:  Πηγή1, Πηγή2, Πηγή3.
• Είδη φορμαρίσματος μαλλιών. Καθίστανται άχρηστα, σύμφωνα με την παραπάνω μέθοδο.
• Ανδρικά ξυραφάκια μίας χρήσεως. Μπορούν να αντικατασταθούν με λεπίδα. Χρειάζεται βεβαίως τεχνική, αλλά κάποιοι μπορεί να είναι πιο "τεχνίτες" από άλλους. Μπορούν επίσης να αντικατασταθούν από ξυριστική μηχανή ή από μηχανή για γένεια.
• Κρέμες σώματος, νυκτός, ημέρας, ματιών, ποδιών, χεριών, κ.λπ.  Αντικαταστήστε όλες τις κρέμες σώματος με βρώσιμο λάδι καρύδας ή βρώσιμο αμυγδαλέλαιο (τα βρώσιμα είδη είναι πιο αγνά και κοστίζουν πολύ λιγότερο από τα αντίστοιχα προϊόντα όταν πωλούνται ως καλλυντικά). Επενδύστε σε μια καλή (δηλ. βιολογική όπως της Jason, της Alba Botanica ή της Lavera) αντιηλιακή κρέμα - ο χειρότερος εχθρός του δέρματος είναι ο ήλιος.
• Προϊόντα καθαρισμού προσώπου (γαλακτώματα και λοιπά). Δοκιμάστε νερό και σαπούνι ελαιολάδου. Τρώτε περισσότερες ωμές και άλλες υγιεινές τροφές για να καθαρίσετε "εκ των έσω".
• Προϊόντα μακιγιάζ. Ρουζ, βάσεις κ.λπ. Απελευθερωθείτε από τη ρουτίνα της επιφανειακής "τελειότητας". Περιορίστε τα στο ελάχιστο και απλοποιήστε τη ζωή σας. Ένα λιπ γκλος με αντιηλιακή προστασία, ένα μολύβι ματιών, και ένα ζεστό χαμόγελο ίσως είναι τα περισσότερα που χρειάζεστε για να φαίνεστε έξυπνη και όμορφη.
• Οδοντόκρεμα και στοματικό διάλυμα. Πολλοί ισχυρίζονται ότι αυτό που καθαρίζει τα δόντια είναι η μηχανική κίνηση, και ότι η οδοντόκρεμα είναι περιττή. Υπάρχουν πάρα πολλές συνταγές στο διαδίκτυο, βρείτε αυτήν που σας αρέσει. Έχω δοκιμάσει οδοντόκρεμα με σόδα και κανέλα και ήταν εντυπωσιακά γευστική.
• Τι άλλο; ...

Φαγητό


Πρώτα από όλα, αρχίστε να σκέφτεστε σε όρους τιμής μονάδας μέτρησης (ΤΜΜ), δηλ. τιμή ανά κιλό ή ανά λίτρο. Κρατήστε σημειωματάριο για τα προϊόντα που χρησιμοποιείτε συχνά όπου θα καταγράφετε με μολύβι την χαμηλότερη ΤΜΜ, την ημερομηνία, και το κατάστημα.

Δεύτερον, επειδή η υγιεινή βέγκαν διατροφή μπορεί να είναι κατά πολύ φθηνότερη από την μη-βέγκαν, αφιερώστε χρόνο για να διαβάσετε σχετικά με την βέγκαν διατροφή στους συνδέσμους που δίνω εδώ και εδώ. Αν τα αγγλικά σας είναι κάπως σκονισμένα, χρησιμοποιήστε τον αυτόματο μεταφραστή ώστε να διαβάζετε τα κείμενα των καλύτερων επιστημόνων του κόσμου. Θα κάνετε μεγάλο καλό εκτός από τα οικονομικά σας, στην υγεία σας, στα ζώα, και στο περιβάλλον.

Οργανωθείτε με γνωστούς σας για να αγοράσετε ομαδικά και ζητήστε από το κατάστημα που ψωνίζετε έκπτωση εάν αγοράσετε μεγάλη ποσότητα.

Αν έχετε δική σας αυλή, φυτέψτε χρήσιμα δέντρα, όπως συκιές, λεμονιές, αμυγδαλιές. Αν έχετε κοινόχρηστη αυλή, συζητήστε με τους άλλους ιδιοκτήτες για να φυτέψετε χρήσιμα δέντρα και συμφωνήστε πώς θα μοιράζετε τη "σοδειά" ανάλογα με τα χιλιοστά σας. Ενημερωθείτε για το πώς να φροντίζετε τα δέντρα σας χωρίς τη χρήση κηπουρού ή φυτοφαρμάκων.

Φυτέψτε μαιντανό και άνιθο σε όσες γλάστρες μπορείτε. Όταν μεγαλώσουν, κόψτε τα, πλύντε τα,  καταψύξτε τα σε μάτσο σε σακουλάκια και φυτέψτε την επόμενη δόση. Όταν χρειάζεστε μαιντανό ή άνιθο, κόβετε όσο χρειάζεστε και το υπόλοιπο το βάζετε πάλι στην κατάψυξη. Μπορείτε να τα ψιλοκόψετε και πριν τα καταψύξετε, ώστε να είναι γρηγορότερο το μαγείρεμα.

Φυτέψτε τα σαλατικά σας. Έχω διαπιστώσει ότι η ρόκα, το σγουρό μαρούλι (lollo), και η λαχανίδα (kale) έχουν καλή απόδοση.

Πηγαίνετε μια βόλτα σε ένα κατάστημα με βιολογικά προϊόντα. Δείτε τα ράφια με τα όσπρια, τα ρύζια, τα άλευρα, τα ολόκληρα δημητριακά (σιτάρι, κριθάρι, κ.λπ.), τους ξηρούς καρπούς, τα αποξηραμένα φρούτα, τα φρούτα και τα λαχανικά, και τα μπαχαρικά. Αναλογιστείτε ότι αυτά τα προϊόντα είναι τα μόνα απαραίτητα για να έχει κανείς μια εντελώς υγιεινή και γευστική διατροφή. Πηγαίνετε μετά σε ένα σούπερ μάρκετ από όπου ψωνίζετε και δείτε με άλλο μάτι την πληθώρα των άχρηστων/περιττών προϊόντων με τα οποία έχουμε πειστεί ότι πρέπει να ζούμε.

Καταργήστε τα ακόλουθα "προϊόντα" σε όποιο βαθμό σας είναι εφικτό και επιθυμητό. Εκτός του ότι εξοικονομείτε χρήματα, κάνετε εν γένει καλό στην υγεία σας:

• Έτοιμους χυμούς και αναψυκτικά. Επενδύστε σε ένα δυνατό μπλέντερ (βλ. παρακάτω) για να φτιάχνετε φρέσκους χυμούς τη στιγμή που τους χρειάζεστε. 
• Εμφιαλωμένο νερό. Όταν φεύγετε από το σπίτι, πάρτε μαζί σας νερό από τη βρύση σας. Αν αγοράζετε εμφιαλωμένο νερό γιατί πιστεύετε ότι είναι καλύτερης ποιότητας από αυτό της βρύσης αγοράστε ένα φίλτρο νερού στο σπίτι σας. Πολλές φορές κυκλοφορούν ψευδείς φήμες ότι "το νερό δεν πίνεται" σε κάποιες περιοχές με αποτέλεσμα οι οικογένειες υποχρεώνονται να ξοδεύουν πολλά χρήματα για το πιο απλό αγαθό - στείλτε ένα δείγμα νερού για ανάλυση για να διαπιστώσετε εάν οι φήμες έχουν υπόσταση.
• Παγωτά. Φτιάξτε τα δικά σας από λιωμένα φρούτα ή αβοκάντο (με ή χωρίς προσθήκη κακάο και ζάχαρης). Η πιο απλή συνταγή: μπανάνα λιωμένη στο μπλέντερ, χωρίς τίποτε άλλο. Γεμίστε ατομικές θήκες, ή οποιοδήποτε πλαστικό σκεύος, καταψύξτε, και έχετε ένα υπέροχο παγωτό (δείτε εδώ μερικές εύκολες συνταγές). Αν έχετε παγωτομηχανή, χρησιμοποιήστε την (συνταγή για παγωτό βανίλια της VeganMama εδώ)!
• Έτοιμο ψωμί, κράκερς, και λοιπά αρτοποιήματα. Η τιμή του ψωμιού είναι σχεδόν διπλάσια από την τιμή των υλικών που θα χρειαστείτε. Φτιάξτε διπλή ποσότητα, κόψτε σε φέτες, καταψύξτε, και βγάζετε όσο χρειάζεστε για κάθε ημέρα. Όταν είναι κομμένο σε φέτες αποψύχεται σχεδόν άμεσα. Δείτε την εξαιρετική συνταγή για παιδικά κράκερς της VeganMama. Μπορείτε να εμπλουτίζετε τη ζύμη σας για ψωμί με τριμμένο λιναρόσπορο (για ω3), και τριμμένο ηλιόσπορο (για φώσφορο). Προσθέστε περίπου 10% του βάρους του αλεύρου για το κάθε ένα. Εάν έχετε αρτοπαρασκευαστή, χρησιμοποιήστε τον.
• Φαγητά που θεωρούνται "ειδικά" για μωρά και παιδιά. Μην πέφτετε θύματα των διαφημίσεων, δεν υπάρχει λόγος για "ειδικά" φαγητά (εκτός και αν το μωρό/παιδί σας έχει κάποια σπάνια πάθηση ή κατάσταση). Όλες οι φρουτόκρεμες, κρέμες, τα κράκερς, τα επιδόρπια, και οι χυμοί "για μωρά" δεν είναι τίποτε άλλο από κανονικά τρόφιμα σε εξωφρενικά ακριβή συσκευασία. Πολλά από αυτά τα τρόφιμα, όπως οι φρουτόκρεμες, με την τόση ζάχαρη που περιέχουν, θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να απαγορεύονται δια νόμου τόσο για λόγους υγείας των παιδιών, για λόγους γευστικού εθισμού στη ζάχαρη, αλλά και για λόγους εξωφρενικά υψηλής τιμής. Διαβάστε σχετικά εδώ. Μπορείτε να φτιάχνετε μόνοι σας τα πάντα - θα είναι πιο υγιεινά για τα παιδιά σας και θα εξοικονομείτε πολλά χρήματα ώστε να μπορείτε να αγοράζετε βιολογικό αλεύρι, δημητριακά, πατάτες, καρότα, και φρούτα για τα μωρά σας. Ιδέες υπάρχουν πολλές στο διαδίκτυο, δείτε εδώ για αρχή.
• Δημητριακά πρωινού όπως της Kelloggs και της Nestle και έτοιμα μούσλι. Αν και πιάνουν πολύ χώρο στα ράφια του σουπερ μάρκετ, είναι εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα και τα περισσότερα περιέχουν τεράστιες ποσότητες ζάχαρης. Με λιγότερα χρήματα μπορείτε να αγοράσετε βιολογικές νιφάδες δημητριακών (βρώμη, σίκαλη, κριθάρι κ.λπ.), που έχουν βιταμίνες από μόνα τους και όχι πρόσθετες, και αποξηραμένα φρούτα (βερίκοκα, σταφίδες, σύκα, κ.λπ.) τα οποία ψιλοκόβετε και αναμειγνύετε με τις νιφάδες. Έτσι λοιπόν φτιάχνετε το δικός σας μούσλι (χωρίς έξτρα ζάχαρη) το οποίο μπορείτε να φάτε για πρωινό με νερό, χυμό πορτοκάλι, ή αμύγδαλα, ηλιόσπορο, ή μπανάνα χτυπημένα στο μπλέντερ με νερό (ναι, και με μπανάνα φτιάχνεται "γάλα"!).
• Σνακ εκτός σπιτιού (από πατατάκια και άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα έως έτοιμα σάντουιτς). Υπάρχουν γευστικότατες λύσεις για απλά σνακ που μπορούν να σας κρατήσουν ακόμα και όλη την ημέρα. Για παράδειγμα, ξηροί καρποί και αποξηραμένα φρούτα, σάντουιτς με χούμους και λαχανικά, σάντουιτς με βούτυρα από ξηρούς καρπούς. Αν βιάζομαι, το αγαπημένο μου είναι πολύ σπιτικό ψωμί και λίγοι ξηροί καρποί.
• Έτοιμο φαγητό στη δουλειά. Με λίγη οργάνωση, μπορείτε να εξοικονομείτε πολλά χρήματα. Υπάρχουν άπειρες λύσεις για μεταφορά φαγητού στη δουλειά, από το απλό τάπερ μέχρι τα bento boxes, και άλλα πολλά. Για ιδέες δείτε εδώ.
• Αγορασμένα δώρα για πάρτυ. Γίνετε ειδική σε ένα γλυκό ή τούρτα ή μάφινς για να πηγαίνετε σαν δώρο σε παιδικά πάρτυ. Οι φίλοι σας στα πάρτυ θα σας ευγνωμονούν. Να θυμίσω ότι τα βέγκαν γλυκά είναι εξαιρετικά νόστιμα και κατά κανόνα πολύ φθηνότερα από παρόμοια γλυκά που περιέχουν ζωικά συστατικά. Στα πάρτυ που πηγαίνουμε, οι τούρτες μας γίνονται ανάρπαστες σε μεγάλους και παιδιά.
• Προϊόντα που περιέχουν πάνω από ένα (άντε δύο) συστατικά. Όλα μπορούν να φτιαχτούν από εμάς και η τιμή ανά κιλό να βγαίνει αρκετά χαμηλότερη. Για παράδειγμα: η σκόνη για ρόφημα σοκολάτας περιέχει κακάο, ζάχαρη, και ίσως άμυλο (πατάτας ή καλαμποκιού). Αν συγκρίνετε την τιμή ανά κιλό του βιομηχανοποιημένου προϊόντος με αυτήν που προκύπτει αν κάνετε μόνοι σας την ανάμειξη, μάλλον το βιομηχανοποιημένο είναι αρκετά ακριβότερο.
• Προϊόντα-λύσεις που θέλουν δουλειά από εσάς, όπως μείγματα για πουρέ πατάτας, μπεσαμέλ, τούρτες κ.λπ. Υπολογίστε πόσο σας κοστίζει π.χ. ο πουρές αν τον φτιάξετε μόνοι σας από την αρχή και εκπλαγείτε.
• Μπισκότα και γλυκά. Άχρηστα από διατροφικής απόψεως. Αν είναι απαραίτητο να έχετε μπισκότα και γλυκά, φτιάξτε μόνοι σας.
• Συμπληρώματα διατροφής. Με εξαίρεση τη Β12, δεν παίρνουμε συμπληρώματα χωρίς λόγο "για να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο". Αντιθέτως, "to be on the safe side" τα αποφεύγουμε εάν δεν υπάρχει σημαντικότατος ιατρικός λόγος. Δείτε εδώ, εδώ, και εδώ.

Προσθέστε τις ακόλουθες λύσεις στο εβδομαδιαίο μαγειρικό σας ρεπερτόριο. Είναι όλες θρεπτικότατες και εξαιρετικά υγιεινές. Το κόστος υλικών κάθε μερίδας είναι λιγότερο από 1 ευρώ.

• Ρύζι μαγειρεμένο μαζί με φακές ή ροβίτσα. Ένα πακέτο ρύζι και μισό πακέτο φακές δίνουν τουλάχιστον 6 μεγάλες μερίδες. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, κόστος των δύο υλικών ανά μερίδα, με βιολογικά υλικά είναι 0,43 ευρώ (υπόθεση: μισό κιλό ρύζι=1,40 ευρώ, μισό κιλό φακές=2,40 ευρώ). Σερβίρετε με λεμόνι και τρίψτε φρέσκο καρότο από πάνω. Παραλλαγή: Ρύζι ή άλλο δημητριακό (π.χ. σιτάρι) μαγειρεμένο μαζί με φάβα ή μπιζέλια.
• Μπιφτέκια από φασόλια (μαυρομάτικα, κόκκινα, μαύρα, άσπρα) ή ρεβύθια. Ένα πακέτο φασόλια βγάζει δύο ταψιά μπιφτέκια. Χρειάζεστε επίσης αλεύρι και μυρωδικά, ίσως και κάποια τριμμένα λαχανικά της αρεσκείας σας (π.χ. κρεμμύδι, καρότο, μανιτάρια). Υπάρχουν πολλές συνταγές σε βέγκαν ιστοσελίδες, δείτε για αρχή εδώ.
• Φασολάδα με πολύ καρότο και σέλινο. Συνδυάζει beans and greens με τον πιο εύγεστο τρόπο.
• "Κιμάς" από μαγειρεμένες (καλύτερα στον ατμό) φακές για μπιφτέκια, παστίτσιο, μουσακά, σάλτσα μακαρονάδας. Ιδέες για ρολό εδώ και εδώ. Ιδέες για ροζ/κόκκινη φακή εδώ.
• Βούτυρα από ξηρούς καρπούς (βλ. παρακάτω).

Εξοικονομείτε χρήματα αν φτιάξετε υποκατάστατα των παρακάτω μόνοι σας. 

• "Κρέμα γάλακτος". Γίνεται από νερό, ξηρούς καρπούς, κόρν φλάουρ, λεμόνι. Δείτε για ιδέες εδώ, εδώ και εδώ.
• Γάλα από ξηρούς καρπούς (σουσάμι, αμύγδαλα, κάσιους, φουντούκια, κ.λπ.). Δείτε τη συνταγή για γάλα αμυγδάλου εδώ.
• Γάλα σόγιας. Για συνταγή στα ελληνικά εδώ. 
• Tofu (τυρί σόγιας). Αν το καταναλώνετε συστηματικά, υπάρχουν πολλές συνταγές στο ίντερνετ για να το φτιάξετε στο σπίτι σας.
• Τιριά και τιροσώς. Δοκιμάστε τη θεική μοσταρέλα και το αμυγδαλοτίρι (η διατροφική μαγιά στο αμυγδαλοτίρι είναι προαιρετική) για αρχή. Οι πιο οικονομικές λύσεις για υποκατάσταση φυτικών (και ζωικών) τυριών.
• Βούτυρα από ξηρούς καρπούς. Τρίψτε τους ξηρούς καρπούς άψητους και ανάλατους και χτυπήστε (με λίγο νερό, αν χρειαστεί) μέχρι να γίνει ρευστό.
• Συνταγές για μαγιονέζα εδώ και εδώ.

Είδη κουζίνας

• Επενδύστε σε ένα δυνατό μπλέντερ με μεγάλη χωρητικότητα και φαρδύ πάτο (ώστε να βγαίνει εύκολα όλη η ποσότητα των ντιπ που φτιάχνετε). Σε αυτό θα μπορείτε να φτιάχνετε παγωτά από κατεψυγμένες μπανάνες, ντιπ (π.χ. χούμους), βούτυρα από ξηρούς καρπούς, μαγιονέζα, σούπες κ.λπ.
• Χρησιμοποιήστε πλενόμενες φόρμες για μίνι κέικ και μάφινς αντί για φόρμες μίας χρήσης.
• Επενδύστε σε ένα σκεύος μεταφοράς τούρτας για να μεταφέρετε τα γλυκά δώρα σας. Κοστίζει όσο ένα μπουκέτο λουλούδια. Αγοράστε επίσης μια ποσότητα από χάρτινες θήκες για τούρτες από ένα κατάστημα χονδρικής (πωλούνται με το κιλό, κοστίζει περίπου 0,75 ευρώ το κάθε κουτί).
• Αντικαταστήστε τη λαδόκολλα με φύλλα σιλικόνης για να ψήνετε τα γλυκά και τα ψωμιά σας.
• Πλύνετε και επαναχρησιμοποιήστε τα πλαστικά σακουλάκια. 
• Μειώστε τη χρήση αλουμινόχαρτου στο ελάχιστο, και αν χρησιμοποιειτε αλουμινόχαρτο για να σκεπάσετε φαγητά ενώ ψήνονται, πλύντε το και επαναχρησιμοποιήστε το. Ακόμα και οι ολόκληρες πατάτες ψήνονται τέλεια στο φούρνο χωρίς αλουμινόχαρτο (στεγνές, στους 200-220). Μην το χρησιμοποιείτε για να καλύπτετε φαγητά προς αποθήκευση, βρείτε άλλες λύσεις (π.χ. καπάκια, πιάτα, σκουφάκια ντους με λαστιχάκι από ξενοδοχεία).