Χούμους με βότανα | Herbed chickpea hummus

For the recipe in english, please scroll down.
-------------------

Ένα πολύ θρεπτικό κύριο γεύμα, το οποίο μεταφέρεται εύκολα, απλώνεται σε ψωμί, και τρώγεται πολύ ευχάριστα. Ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διατροφή των παιδιών.

Υλικά

*ρεβύθια βρασμένα, 2 κούπες περίπου
σκόρδο, 2 σκελίδες
χυμό λεμονιού, 2 κσ
ταμάρι ή soy sauce, 0,5 κσ 
νερό, ή ζουμί από τα ρεβύθια, 2 κσ
ταχίνι, 2 κσ (ή καλύτερα νερό/ζουμί, για να γίνει low-fat)

βασιλικός αποξηραμένος τριμμένος, 1κτ
ρίγανη αποξηραμένη τριμμένη, 1κτ
πάπρικα, 1 κτ
αλάτι, 0,5 κτ

*Σημείωση: Μουλιάστε 500 γρ ρεβύθια 8-12 ώρες. Ξεπλύνετε και βάλτε τα στη χύτρα ταχύτητος. Σκεπάστε τα με νερό. Μαγειρέψτε τα στη θέση Ι (χαμηλή πίεση) για 40 λεπτά. Αν περισσέψουν ρεβύθια (εμείς τα τρώμε σαν σούπα, με χυμό λεμονιού, διατροφική μαγιά, αλάτι και πιπέρι), καταψύξτε τα σε σακουλάκια, μαζί με το ζουμί τους (περιέχει θρεπτικά συστατικά από τα ρεβύθια), ανά δύο περίπου κούπες. Ένα πακέτο ρεβύθια των 500γρ βγάζει περίπου 4 δόσεις χούμους.

Αν έχετε καλαθάκι ατμού, μπορείτε παράλληλα να μαγειρέψετε μουλιασμένες φακές στον ατμό. Απαιτείται η ίδια διάρκεια μαγειρέματος και έτσι κερδίζετε χρόνο και χρήμα. Με τις φακές μπορείτε να φτιάξετε σαλάτες, μπιφτέκια, ή κιμά για παστίτσιο/μακαρονάδα.

Εκτέλεση

• Χτυπάτε όλα τα υλικά στο μπλέντερ ή στο μούλτι μέχρι το μείγμα να αποκτήσει κρεμώδη υφή.
• Αν χρειαστεί υγρό, προσθέστε λίγο νερό στο οποίο έβρασαν τα ρεβύθια, ή σκέτο νερό.

Χρήσεις

• Ως ντιπ. Στολίστε το με με κομματάκια λιαστής ντομάτας και κουκουνάρι και συνοδεύστε το με μπαστουνάκια από καρότο, πιπεριά, κουνουπίδι, μπρόκολο κ.ά.
• Ως συνοδευτικό σε μπιφτέκια, πατατοκροκέτες κ.λπ. (αντί για μαγιονέζα/κέτσαπ).
• Ως επάλειμμα σε ψωμί ή φρυγανισμένο ψωμί (να ένα υγιεινό υποκατάστατο για τη μαργαρίνη που πολλοί ακόμα χρησιμοποιούν στο ψωμί τους)
• Ως γέμιση σε σάντουιτς. Συνοδεύστε το με μαρούλι.
• Ως γέμιση σε τυλιχτά σάντουιτς (wraps). Αναμείξτε το χούμους με ψιλοκομμένα λαχανικά της αρεσκείας σας (συνήθως χρησιμοποιώ ντομάτα, αγγούρι, και πιπεριά σε κυβάκια).

------------------

A nutritious dish, which can serve as food or as a snack (spread it on bread, or use it as a dip), and travels easily. It is especially loved by children. 

Ingredients

*boiled chickpeas, 2 cups
garlic, 2 cloves
juice from lemons, 2 Tbs
tamari or soy sauce, 0.5 Tbs
water, or juice from the chickpeas, 2 Tbs
tahini, 2 Tbs (or water, if you want it low-fat)

dried basil, 1 tsp
dried oreganon, 1 tsp
paprika, 1 tsp
salt, 0.5 tsp

*Note: Soak 500 gr of chickpeas for 8-12 hrs. Rinse chickpease and cook in the pressure cooker (low pressure position) for 40 mins. Leave pressure cooker to cool naturally. We eat them as a soup with lemon juice, nutritional yeast, salt, and pepper. Some of the remaining chickpeas become a hummus, some go to the freezer in 2 cup portions. One 500gr pack of dried chickpeas yield about 8 cups of cooked chickpeas.

If you have a steaming basket, you can use it to cook soaked brown lentils at the same time. It takes 40 minutes to steam soaked lentils. Then we use the lentils whole (as a base for salads), or minced (in burgers or sauce for pasta/pastitsio.

Preparation

• Blend all ingredients until you get a smooth texture. 
• Add as much cooking liquid (from cooking the chickpeas) as needed to help your blender and to get the consistency you like (thicker or more runny hummus).

Uses

• As a dip. Garnish with sundried tomatoes, pinenuts, capers, and offer along carrots/celery/bell pepper sticks, raw broccoli florets, ets.
• As a condiment/dip with burgers, baked mashed-potato balls, etc (instead of mayo or ketchup).
• As a spread on bread/toast. It is a great way to substitute the (so unhealthy) margerine on bread combination which is still widely used in Greece.
• As a filling in sandwiches. Fresh lettuce goes very well with it.
• As a filling in wraps. Mix hummus with your preferred chopped veggies (raw and/or cooked) (we love diced tomato, cucumber, and bell pepper).

------------------

Χριστουγεννιάτικο γεύμα στο ImproV, Κυριακή 23/12, 7μμ

Αντιγράφω από το δελτίο τύπου του ImproV. Πέρυσι το γεύμα και η ατμόσφαιρα ήταν υπέροχα. VM

Όπως και πέρυσι, έτσι και φέτος γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα στο ImproV με ένα all vegan menu την Κυριακή 23/12 στις 7 το απόγευμα. Θα έχουμε και live μουσική από τους Treebute (http://www.facebook.com/treebute).

Το μενού μας περιλαμβάνει

ποτό καλωσορίσματος: σαμπάνια με χυμό ρόδι
σούπα: κολοκυθόσουπα με τζίντζερ
σαλάτα:  τρυφερά φύλλα με αμύγδαλο φιλέ και βινεγκρετ από cranberries
κυρίως πιάτο: Χριστουγεννιάτικο ρολό (με σόγια και σειτάν) και πατάτες φούρνου
sides: κεφτεδάκια από φασόλια με μάνγκο και γλυκόξυνη σάλτσα, ψητά μανιτάρια με μυρωδικά, χορτόπιτα
γλυκό: τριλογία από μους (βανίλια, σοκολάτα και καρύδα)

Για κρατήσεις επικοινωνήστε στο 213 0240875 ή στείλτε μας email στο info@v10.gr

Τιμή ανά άτομο: 25 ευρώ

http://www.facebook.com/events/212648248870958

Το πρώτο vegan εστιατόριο στην Αθήνα: ImproV

... και το όνομα αυτού: ImproV.

Όχι μόνο το πρώτο* στην Αθήνα, αλλά και μοναδικό εστιατόριο με πλήρες μενού (μεγάλη ποικιλία επιλογών σε κάθε κατηγορία: ορεκτικά, σαλάτες, σάντουιτς, μπέργκερς, κύρια πιάτα, γλυκά, κ.λπ.). Εξαιρετικές γεύσεις κατάλληλες για vegans και τους φίλους τους. Καταπληκτικές κριτικές από Έλληνες και ξένους στο HappyCow. Μην χάσετε το Uncheese cake!

Ατμόσφαιρα: ήρεμη, καθαρή, rock (ταιριάζει με την μεγάλη ποικιλία από vegan μπύρες), με ιδιαίτερο χώρο μπαρ.

*Στο ΗappyCow εμφανίζονται και άλλα δύο vegan εστιατόρια, αλλά δεν γνωρίζω τίποτε περισσότερο για αυτά: 

Το Falafel Bar στη Θεσσαλονίκη, Πλ. Ιπποδρομίου 12. Είναι takeaway.

Το Food is Good, στην Ίο, μέσα στο Skala Hotel (ανοικτά Ιούλιο και Αύγουστο), τηλ. 6978 729900.

Η σελίδα του ImproV στο facebook: http://www.facebook.com/ImproVathens.
Ευμολπιδών και Ιάκχου, στο Γκάζι. Τηλ. 213 0240875. Ανοικτά από τις 6μμ. Τηλεφωνήστε για να βεβαιωθείτε για τις ημέρες και ώρες.



Σημείωση (12/2014): Το εστιατόριο έχει κλείσει. Ας ελπίσουμε ότι σύντομα θα υπάρχει όχι ένα, αλλά πολλά vegan εστιατόρια στην Αθήνα.

Μάφινς καλαμποκιού με καλαμπόκι - Sunny corn corn muffins

Crisp outside, moist inside, these muffins are delicious and a snap to make.

--- For the recipe in english, please scroll down. ---

Τραγανά απ' έξω, υγρά στο εσωτερικό τους, αυτά τα muffins είναι γευστικότατα και πανεύκολα.


Υλικά για 12 μεγάλα muffins

αλεύρι για όλες τις χρήσεις, 115gr. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε μισό-μισό μαλακό και σκληρό αλεύρι.
αλεύρι καλαμποκιού (κίτρινο χρώμα), 115gr
baking powder, 1 κουτ σουπας
αλάτι, 0,5 κουτ. γλυκού
ζάχαρη, 65gr (περ. 4 κουτ. σούπας)

γάλα σόγιας, 180ml
λευκό ξύδι, μία κουτ. σούπας
ελαιόλαδο 120ml
εκχύλισμα βανίλιας, 1 κουτ. γλυκού
τρίμμα από φλούδα ενός λεμονιού

καλαμπόκι μαγειρεμένο (σπόρους), 150-200gr



Εκτέλεση

[προθέρμανση φούρνου] Προθερμαίνετε το φούρνο στους 200C.

[πήξιμο γάλακτος] Βάζετε το γάλα σε ένα μεγάλο δοσομετρητή (με ml) ή ποτήρι ή σε μικρή λεκάνη (στο οποίο να χωρά και το λάδι που θα ρίξετε αργότερα) > ρίχνετε το ξύδι ώστε να γίνει σαν γιαούρτι (σε 1-2 λεπτά είναι έτοιμο).

[προετοιμασία ξηρών υλικών] Εν τω μεταξύ μετράτε και βάζετε όλα τα ξηρά υλικά σε μία μέτρια λεκάνη.

[προετοιμασία υγρών υλικών] Αφού πήξει το γάλα, προσθέτετε το ελαιόλαδο τη βανίλια και τη φλούδα και αναδεύετε με ένα πηρούνι ή αναδευτήρα για να ομογενοποιήσετε.

[ανάμειξη] Ρίχνετε το υγρό μείγμα στα στεγνά υλικά. Ανακατεύετε με ήρεμες κινήσεις ώστε να ενωθούν τα στεγνά με τα υγρά υλικά. Ο στόχος δεν είναι να ζυμώσετε, ο στόχος είναι να υγρανθεί το αλεύρι (αν σε μερικά σημεία του μείγματος φαίνεται το αλεύρι, δεν πειράζει). Κάπου στη μέση του ανακατέματος προσθέτετε το καλαμπόκι. Αν το μείγμα είναι κάπως στεγνό προσθέστε μία κουταλιά σούπας γάλα σόγιας. Το μείγμα πρέπει να είναι κάπως υγρό (όχι βέβαια να ρέει, αλλά όχι και να μην κουνιέται από το κουτάλι).

[στήσιμο - ψήσιμο] Μοιράζετε το μείγμα με ένα κουτάλι σε φόρμες σιλικόνης και ψήνετε στους 200C για 20-25 λεπτά ή μέχρι να ροδίσουν από πάνω.


Η συνταγή είναι εμπνευσμένη από την συνταγή Sunny Blueberry-Corn Muffins από το βιβλίο συνταγών Vegan With a Vengeance (σελ. 56).

-----------------------------------English version----------------


Ingredients for 12 big muffins

all purpose flour, 115gr. You can also use a mixture of soft and hard flour..
corn meal (yellow colour), 115gr
baking powder, 1T
salt, 0,5t
sugar, 65gr (~ 4T)

soy milk, 180ml
white vinegar, 1T
olive oil, 120ml
vanilla extract, 1t
finely grated zest of one lemon

corn cernels (cooked), 150-200gr


Preparation

[oven preheating] Preheat the oven at 200C/400F.

[soy milk curdling] Pour the milk in a measuring jar or big glass or small bowl (big enough to hold 500ml) > add the vinegar and stir. Leave to curdle. It will be ready in 1-2 mins..

[dry ingredients preparation] In the meantime, measure and put all the dry ingredients into a big bowl.

[wet ingredient preparation] When the milk curdles, add the olive oil, vanilla, and zest. Whisk with a fork to homogenize.

[mixing] Add the wet mixture to the dry ingredients, and add the corn. Using a spoon, fold carefully to moisten almost all the dry ingredients. The aim is not to homogenize, it is just to moisten almost all dry ingredients (a few spots of unmoisted flour are fine). If the mixture is quite dry add 1T of soymilk. The mixture should be somewhat wet (not immediately runny, but not sticking to the spoon).

[assembly - baking] Fill the silicone muffin cases up to 3/4 full and bake at 200C for 20-25 mins or until golden brown on top.


The inspiration for this recipe comes form Sunny Blueberry-Corn Muffins from Vegan With a Vengeance (p. 56).
-------------------------------------------------

Ντοματόσουπα του ναυτικού (μαρινάρα)

Υλικά

Σκόρδο, 6-8 σκελίδες
Ελαιόλαδο, 6-8 κ.σ.
Πομοντόρια, φρέσκα ή κονσέρβα, 1 κιλό (ή φρέσκιες ντομάτες)
Βασιλικό φρέσκο, 6-8 φύλλα
Ζάχαρη, 0,5-1 κ.γ ή 1 καρότο σε ροδέλες

Σημείωση: εάν δεν έχετε πομοντόρια μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ντομάτες. Στην περίπτωση αυτή, το χρώμα της σούπας θα είναι μάλλον ροζ παρά κόκκινο. Αν επιθυμείτε, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λίγο πελτέ για να σκουρήνετε λίγο το χρώμα της σούπας.

Εκτέλεση

Ψιλοκόβουμε το σκόρδο ή το πολτοποιούμε στην πρέσα.
Σωτάρουμε το σκόρδο με το ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά για 2-3 λεπτά.
Προσθέτουμε τα πομοντόρια ψιλοκομμένα (μαζί με το χυμό τους, αν χρησιμοποιούμε κονσέρβα), το βασιλικό χοντροκομμένο, και το καρότο ή τη ζάχαρη και μαγειρεύουμε σε χαμηλή φωτιά για 10-15 λεπτά. Αν το μείγμα δεν είναι αρκετά υγρό προσθέτουμε λίγο νερό.
Με ένα μπλέντερ χειρός ομογενοποιούμε τη σούπα και μαγειρεύουμε για 4-5 λεπτά ακόμα.
Προσθέτουμε αλάτι και πιπέρι αν θέλουμε.

Σημείωση: Εάν δεν υπάρχει μπλέντερ χειρός, τότε μπορείτε να ομογενοποιήσετε τη σούπα σε κανονικό μπλέντερ ή σε ένα μούλτι, ή σε χειροκίνητο πολτοποιητή.

"Παπίθιο" : Το παστίτσιο της VeganMama | Vegan Mama's Pastitso

The traditional recipe, tweaked to be tastier than any other pastitso you have tasted!
The perfect dish for Sundays and celebrations.

--- For the regipe in english, please scroll down. ---

Η παραδοσιακή συνταγή, παραλλαγμένη ώστε να είναι πιο γευστική από όσα παστίτσια έχετε δοκιμάσει! Ένα εορταστικό πιάτο με μηδέν χοληστερόλη.



Υλικά για 16 μερίδες

μακαρόνια για παστίτσιο, 2 πακέτα (1kg). Γίνεται επίσης με ταλιατέλες, μαφαλντίνες, πέννες, ή ό,τι άλλο ζυμαρικό θέλετε.
φακές, ένα πακέτο (500gr), μουλιασμένες 8-12 ώρες και μαγειρεμένες στον ατμό (40 λεπτά σε κλειστή χύτρα με καλαθακι ατμού). [Εάν βιάζεστε, ή εάν ξεχάσατε να μουλιάσετε φακές, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ροζ φακές. Ο χρόνος μαγειρέματος στη χύτρα ταχύτητος είναι 10 λεπτά (αφήστε τη χύτρα να κρυώσει πάνω στο μάτι). Χρησιμοποιήστε 3,5-4 κούπες υγρά, δηλ. νερό και ντοματόζουμ/πελτέ, για κάθε κούπα φακές.]
κρεμμύδια ξερά, 2, ψιλοκομμένα
σκόρδο, 2-4 σκελίδες πολτοποιημένες
ντοματάκια σε κονσέρβα, 1 κουτί, ψιλοκομμένα (και το ζουμί τους)
πελτέ ντομάτας, 500ml
κανέλλα σκόνη, 1 κγ
μπαχάρια ολόκληρα, 8-10
φύλλα δάφνης, 2
αστεροειδής γλυκάνισος, 2-3 μύτες

διατροφική μαγιά για να πασπαλίσετε τα μακαρόνια.
μπεσαμέλ, δόση 2 λίτρων, παραδοσιακή ή γρήγορη (βλ. παρακάτω)


Εκτέλεση

[προετοιμασία κιμά φακής] Καθαρίστε και μουλιάστε τις φακές 8-12 ώρες. Μαγειρέψτε στο καλαθάκι ατμού μέσα σε κλειστή χύτρα για 40 λεπτά από τη στιγμή που θα χαμηλώσετε τη φωτιά. Περάστε τις ατμοβρασμένες φακές στο μούλτι.

[κιμάς] Σωτάρετε τα κρεμμύδια με λίγο νερό σε μέτρια-υψηλή φωτιά για 3-4 λεπτά. Προσθέστε το σκόρδο και τον κιμά φακής και σωτάρετε για άλλα 3-4 λεπτά. Προσθέστε τα ντοματάκια, τον πελτέ, την κανέλλα, τον γλυκάνισο, αλάτι και πιπέρι, και μαγειρέψτε σε χαμηλή φωτά (4/9) για 30-40 λεπτά μέχρι να φύγουν τα υγρά. Αν στεγνώσει  προσθέστε λίγο νερό ή ντοματοχυμό.

[μακαρόνια] Ενώ μαγειρεύεται ο κιμάς, βράστε τα μακαρόνια al dente. Τα σουρώνετε και τα ρίχνετε πίσω στην κατσαρόλα ή σε ένα άλλο βοηθητικό σκεύος και ανακατεύετε με ελαιόλαδο (περ. 5-6 κ.σ.) για να μην κολλήσουν.

[προθέρμανση φούρνου] Προθερμάνετε το φούρνο στους 190 βαθμούς.

[μπεσαμέλ] Φτιάξτε τη μπεσαμέλ: την παραδοσιακή ή τη γρήγορη, βλ. παρακάτω. Ξεκινήστε την μόλις αρχίσει να σιγοβράζει ο κιμάς. Αν δεν έχετε τρεις κατσαρόλες, βράστε τα μακαρόνια πριν ξεκινήσετε τον κιμά, σουρώστε τα αφήνοντας λίγο από το νερό (για να μην κολλήσουν) σε ένα βοηθητικό σκεύος. Έτσι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την κατσαρόλα στην οποία έβρασαν τα μακαρόνια για να φτιάξετε τη μπεσαμέλ.

[στήσιμο] Το φαγητό έχει τέσσερεις στρώσεις υλικών. Μακαρόνια, κιμά, μακαρόνια, μπεσαμέλ. Αναλυτικά: Ρίχνετε τα μισά (και λίγα παραπάνω) μακαρόνια (χωρίς νερό) στο ταψί και πασπαλίζετε με διατροφική μαγιά. Απλώνετε τον κιμά φακής πάνω στα μακαρόνια. Σκεπάζετε τον κιμά φακής με τα υπόλοιπα μακαρόνια και πασπαλίζετε με διατροφική μαγιά. Απλώνετε τη μπεσαμέλ ομοιόμορφα ώστε να καλυφθούν όλα τα μακαρόνια. Πασπαλίζετε (προαιρετικά) με διατροφική μαγιά ή τριμμένη φρυγανιά.

[ψήσιμο στο φούρνο] Ψήνετε στους 190C για 40-60 λεπτά ή μέχρι να ροδίσει.

Παραδοσιακή μπεσαμέλ 
(έχει πολλές θερμίδες από λιπαρά, δεν σας την συνιστώ. Όμως παραθέτω την συνταγή για να δείτε πώς μια παραδοσιακή συνταγή μπορεί να γίνει εξίσου νόστιμη χωρίς ζωικά προϊόντα)

ελαιόλαδο, 100ml

αλεύρι, περ. 150-200γρ

αμύγδαλα ξεφλουδισμένα ή κάσιους, 200γρ, χτυπημένα με 2 λίτρα νερό (μπορείτε φυσικά να αντικαταστήσετε το χειροποίητο αυτό γάλα με 2 λίτρα έτοιμο φυτικό γάλα (χωρίς ζάχαρη) του εμπορίου)

μοσχοκάρυδο τριμμένο, αλάτι, πιπέρι λευκό

Εκτέλεση

Προσοχή: κάθε προσθήκη υλικού γίνεται εκτός φωτιάς και με υπομονή ώστε να ομογενοποιηθεί το μείγμα. Ανακατεύετε με την πλάτη μιας ξύλινης κουτάλας.

• Φτιάξτε τη σάλτσα roux ζεσταίνοντας το ελαιόλαδο και μετά προσθέτοντας, εκτός φωτιάς, λίγο λίγο και ανακατεύοντας συνεχώς όσο αλεύρι πάρει για να αποκτήσετε μια μάζα σαν σφιχτή αλλά υγρή λάσπη.
• Ψήστε το roux ανακατεύοντας συνεχώς σε μέτρια προς υψηλή φωτιά έως ότου να ασπρίζει στις άκρες και να μυρίζει όσο έντονα επιθυμείτε. Η διάρκεια ψησίματος προσδιορίζει το πόσο βαρια στη γεύση θα γίνει η bechamel.
• Αποσύρετε από τη φωτιά και προσθέτετε λίγο-λίγο το γάλα ανακατεύοντας-ομογενοποιώντας πλήρως πριν προσθέσετε κι άλλο γάλα.
• Όταν προσθέσετε όλο το γάλα, μαγειρεύετε σε μέτρια φωτιά με πολλή υπομονή ανακατεύοντας ήρεμα και όχι μανιωδώς μεχρι να πήξει. Είναι έτοιμη όταν στην ξύλινη κουτάλα, με την πλάτη της οποίας ανακατεύετε, μαζεύει μπεσαμέλ πάχους περ. μισού εκατοστού.

Γρήγορη μπεσαμέλ (παραλλαγή αυτής της συνταγής)

νερό: 2 λίτρα = 8 κούπες (ή μείγμα φυτικού γάλακτος και νερού)
διατροφική μαγιά, 0,5-1 κούπα
άμυλο αραβοσίτου (κόρν φλάουρ, έχει λευκό χρώμα): 1 κούπα = 16 κ.σ.
αλεύρι: 1/2 κούπας = 8 κ.σ. (αν θέλετε η συνταγή να είναι χωρίς γλουτένη, προτιμήστε αλεύρι ρυζιού ή φαγόπυρου)

χυμό λεμονιού: 2,7 κ.σ. (προαιρετικά) = 2 κ.σ. και 2 κ.γ.
αλάτι: 1-2 κ. γλυκού (προαιρετικά)
λευκό πιπέρι: 0,75 κ.γ.
μοσχοκάρυδο: 0,50 κ.γ.

νερό για μετά το μαγείρεμα: 1 κούπα

Εκτέλεση

• Βάζουμε το νερό σε μία κατσαρόλα, προσθέτουμε τα υπόλοιπα υλικά, και ανακατεύουμε για να ομογενοποιήσουμε. Μεταφέρουμε το υγρό σε μια κατσαρόλα και μαγειρεύουμε σε μέτρια προς υψηλή φωτιά (π.χ. 6/9) ανακατεύοντας πότε-πότε.
• Όταν πήξει τη βγάζουμε από τη φωτιά, προσθέτουμε το νερό (όλο ή όσο χρειαστεί) και ανακατεύουμε για να ομογενοποιήσουμε. Αυτό το κάνουμε εάν είναι πηχτή, ώστε να μπορούμε να την απλώσουμε. Είναι στη σωστή σύσταση όταν στην ξύλινη κουτάλα, με την πλάτη της οποίας ανακατεύετε, μαζεύει μπεσαμέλ πάχους περ. μισού εκατοστού.

-----------------------------------English version----------------



Ingredients for 16 portions

pasta for pastitso (bucatini), 2 packs (1kg) plus 5-6T olive oil for tossing. You can also use tagliatelle, mafaldine, penne, or any available pasta shape.

lentils, 500gr, soaked for 8-12 hrs and steamed into the pressure cooker for 40 mins. [If in a hurry, or if you forgot to soak, you can use red/pink split lentils. Pressure cooker time for them is 10 mins (for every cup lentils use 3.5-4 cups water).]

dry onions, 2, chopped
garlic, 2-4 cloves, pressed or finely chopped
tomatoes, canned, 1 400g can, chopped
tomato puree, 500ml  (or tomato paste plus water)
cinnamon powder, 1t
allspice, whole, 8-10
bay leaves, 2  
star anise, 2-3 spikes

nutritional yeast to sprinkle over pasta layers
bechamel sauce, 2lt, traditional or fast (see below)


Preparation

[minced lentils] Soak lentils for 8-12 hrs. Steam (use a steaming basket) in the pressure cooker for 40 mins after lowering the heat. Chop the lentils in a food processor or blender.

[minced lentil and tomato sauce/filling] Sautee the onions with a little water or vegetable broth in med-high heat for 3-4 mins. Add the pressed garlic and minced lentils and sautee for another 3-4 mins. Add the chopped tomatoes with their juice, and the tomato puree, cinnamon, star anise, salt and pepper, and simmer at a low heat (4/9) for 30-40 mins until the sauce is thick. If it is too thick, add some water and/or tomato puree.

[pasta] While the lentil sauce is simmering, boil the pasta al dente. Drain the pasta and return to the pot or a big bowl, and toss with olive oil to keep them from getting sticky.

[preheat oven] at 190 C.

[bechamel] Prepare the bechamel sauce: use the traditional or the fast recipe, see below. Begin the process just after the lentil sauce starts simmering. If you do not have three pots, boil the pasta before the preparation of the lentil sauce, drain them and toss them with olive oil in a bowl/container so that you can use the pot for the bechamel sauce.

[assembly] This is a four-layered dish. Pasta, lentil sauce, pasta, bechamel sauce. More specifically: Pour a bit over half the pasta in the casserole dish > sprinkle with nutritional yeast. Lay all the minced lentil sauce on top. Add the remaining pasta > sprinkle with nutritional yeast. Pour the bechamel sauce and spread it evenly so that it covers every bit of the pasta. You can optionally sprinkle the bechamel with nutritional yeast or breadcrumbs.

[oven baking] Bake at 190C for 40-60 mins or until the bechamel sauce is golden brown.

Traditional bechamel sauce 
(high in fat, not recommended if you want to eat a healthy vegan diet - I provide the recipe just to showcase how a "traditional" recipe can be made even tastier without animal products)

olive oil, 100ml

flour, approx. 150-200gr

almonds, peeled, or cashews, 200gr, blended with 2 lt water (you can substitute this homemade plant milk with ready made unsweetened plant milk (soy, almond, etc

ground nutmeg, 0,5t
salt, 1-2t
white pepper, 0,75t

Preparation

Important note: each addition shall be me done away from the heat, in very small increments, and with as much patience as needed to homogenize the mixture. Use the back side of a wooden spoon for stirring. A whisk will not be necessary if patience is afforded.

• Make a roux sauce by heating the olive oil and then adding (remove from heat first) as much flour (little by little, stirring constantly to homogenize before adding more flour) as needed to achieve a consistency like wet (but not runny) mud.
• Cook the roux, stirring constantly, in medium to high heat until it starts looking white and smells as intensely as you like. Cooking duration affects the taste: longer cooking will result in heavier-tasting sauce.
• Remove from heat. Add a splash of milk, stir and fully homogenize. Repeat until all the milk has been used.
• Cook in medium heat, stirring patiently and calmly until it gets thick. This might take 30 mins. The consistency is OK when you remove the wooden spoon from the sauce and you can see a 0,5cm layer of sauce in the back of the spoon. Towards the end of the cooking add nutmeg, salt, and white pepper.
• Use immediately.

Fast bechamel-like sauce (variation of this recipe), see photo

water: 2lt = 8C (or mixture of non-dairy milk and water)
nutritional yeast: 0.5-1 C
corn starch (it is a white coloured thickening): 1C = 16T.
flour: 0.5C = 8T (for a gluten-free version, use rice or buckweat flour)

salt: 1-2t (optional)
white ground pepper: 0.75t
nutmeg: 0.5t

water to use at the end of cooking : 1C

Preparation

• Blend all the ingredients (apart from the water which is for the end of the cooking) into a pot and cook in medium to high heat (e.g. 6/9) stirring often.
• When it gets thick, remove from heat, add the 1C water, and stir to homogenize. 
• Use immediately.

-------------------------------------------------

Γεμιστά μανιτάρια στο φούρνο / Stuffed mushrooms in the oven

For the english version, please scroll down

=============================

Υλικά

για 4 μερίδες ορεκτικού

μανιτάρια, 12 μεγάλα (περ. 500γρ)

φρυγανιά τριμμένη, 2 ΚΣ

κάσιους ή αμύγδαλα, 4 ΚΣ > τρίψτε τα στο γουδί

πιπεριά κόκκινη, 1 > ψιλοκομμένη

θυμάρι αποξηραμένο, 2κτ

μαιντανός αποξηραμένος, 1 κτ

μαντζουράνα αποξηραμένη, 1 κτ

κρεμμύδι αποξηραμένο, 1 κτ

σκόρδο αποξηραμένο, 0,5 κτ

διατροφική μαγιά, 2ΚΣ

πιπέρι, όσο θέλετε

Εκτέλεση

Σκουπίζουμε τα μανιτάρια, αφαιρούμε τη φλούδα τους, αποσπούμε προσεκτικά το μίσχο.

Ψιλοκόβουμε τους μίσχους σε μία λεκάνη. Προσθέτουμε όλα τα υπόλοιπα υλικά και ανακατεύουμε.

Τοποθετούμε ανάποδα τα μανιτάρια σε ένα ταψί, τα γεμίζουμε (μπορεί να χρειαστεί να πάρουμε το κάθε μανιτάρι στο χέρι μας).

Ψήνουμε στο γκρίλ στους 220 για 5-8 λεπτά (μέχρι να ξεροψηθεί λίγο η γέμιση).

=============================

Ingredients
for 4 starter portions

mushrooms, 12 big (~ 500gr)

breadcrumbs, 2 T

cashews or almonds, 4 T > grind them in the mortar

red pepper, 1 > finely chop

thyme dried, 2t

parsley dried, 1 t

marjoram dried, 1 t

onion dried, 1 t

garlic dried, 0,5 t

nutritional yeast, 2T

pepper, to taste

Preparation

Wipe the mushrooms > remove their hard skin > carefully break the stems.

Chop the stems in a bowl. Add all other ingredients and mix thoroughly.

Place the mushrooms on a dish, cap side down (gills up), fill them with the mixture (you might need to take each mushroom in your hand to fill them). 

Grill at 220C for 5-8 minutes (until some parts of the filling are crisp).

Κουλουράκια-μπουκίτσες με παπαρουνόσπορο και λεμόνι χωρίς ζάχαρη/αλάτι

Τα κουλουράκια πριν μπουν στο φούρνο.

Τα κουλουράκια ψημένα. Μην περιμένετε να ροδίσουν για να τα βγάλετε. Αν αλλάξουν λίγο χρώμα στις άκρες, είναι έτοιμα.

Υλικά

Αλεύρι, 2 κούπες
Λεμόνι, χυμό από μισό
Ελαιόλαδο, μισή κούπα*
Παπαρουνόσπορος, 2 κ.σούπας
Διατροφική μαγιά, 2 κ.σ. (προαιρετικά)

*Για να γίνουν πιο υγιεινά το ελαιόλαδο αντικαθίσταται με νερό.

Εκτέλεση

Σε μία λεκάνη, βάλτε το αλεύρι, ξύστε πάνω του το λεμόνι, και μετα στίψτε το λεμόνι και προσθέστε το χυμό του στο αλεύρι. Προσθέστε το λάδι και τον παπαρουνόσπορο.

Ανακατεύετε τα υλικά μέχρι να έχετε μια σχετικά σφιχτή ζύμη (δεν απλώνεται ευκολα). Προσθέστε νερό ή επιπλέον αλεύρι αν χρειαστεί.

Πλάθετε μπαλάκια διαμέτρου 1,5 εκ. ή σε μπαστουνάκια ή ανοίγετε σε φύλλο πάχους 0,5 εκ. και κόβετε σε μικροσκοπικά σχήματα με τις ειδικές φόρμες.

Ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο, στους 190 κελσίου για 11-13 λεπτά. Δεν πρέπει να είναι εντελώς στεγνά στο κέντρο τους όταν τα βγάλετε.

Αγνή μελάσσα από ρόδια χωρίς έξτρα ζάχαρη | Pure pomegranate molasses, no extra sugar

Υπάρχουν πολλές "ελεύθερες" ροδιές στην Ελλάδα και τώρα είναι η εποχή να βγείτε να μαζέψετε ρόδια. Η μελάσσα ροδιού είναι και απλή και νόστιμη. Τα ρόδια είναι από μόνα τους γλυκά, και δεν χρειάζεται να προσθέσετε επιπλέον ζάχαρη για να τη φτιάξετε. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γλυκαντικό στον καφέ ή σε γλυκά, ως γλυκιά συνδετική ύλη σε γλυκά και μπισκότα, σαν μαρμελάδα σε ψωμί, σε σάλτσες και ντιπ, αντί για ζάχαρη σε παρασκευή ψωμιού (για να ταίσετε την μαγιά). Μπορείτε τέλος να διαλύσετε λίγη σε νερό και να αναδημιουργήσετε χυμό ροδιού.

There are many "free" pomegranate trees in Greece, and now is the season to collect the fruit. Pomegranate molasses is both simple to make and delicious. Pomegranate fruit is naturally sweet so no extra sugar should be added. You can use this molasses as a sweetener in coffee, in cakes and other sweets. It can also be used as a sweet binding ingredients in cookies, it can be eaten on bread in place of jam, can also be used in sauces and dips and in bread making, for yeast proving (instead of other sweeteners). Finally, you can reconstitute pomegranate juice by diluting it in water. 

Υλικά | Ingredients

ρόδια, όσα μπορέσετε να μαζέψετε | pomegranate fruits


Εργαλεία | Tools
μπλέντερ || blender
σουρωτήρι || strainer 
ύφασμα (π.χ. γάζα ή λεπτή πετσέτα κουζίνας) || piece of cloth for straining
μεγάλη κατσαρόλα || big pot  

Εκτέλεση || Preparation

• Καθαρίζετε τα ρόδια ως εξής: Σπάτε τον εξωτερικό φλοιό και αποκολλάτε τα σπόρια (όχι ένα-ένα). Δεν πειράζει αν υπάρχουν άσπρες πετσούλες μαζί με τα σπόρια.
• Break the outer shell of the fruit and take out clusters of seeds. Some bits of the white partitioning stuff is OK.
• Χτυπήστε τα σπόρια στο μπλέντερ μέχρι να γίνουν ζουμί. Αν το μπλέντερ δυσκολεύεται, μπορείτε να προσθέσετε λίγο νερό (αυτό θα αυξήσει το χρόνο μαγειρέματος).
• Liquify the seeds in the blender.If needed, help the blender with a little water (this will increase cooking time).
• Βάζετε το σουρωτήρι πάνω στην κατσαρόλα, και απλώνετε την πετσέτα πάνω στο σουρωτήρι. Ρίχνετε τον χυμό, και σουρώνετε στρίβοντας δυνατά την πετσέτα. 
• Place the strainer on the pot, and the cloth atop the strainer. Pour the liquid on the cloth, and strain by turning tightly the cloth. 
• Βάζετε το χυμό στην κατσαρόλα, μετράτε μέχρι πού φθάνει, και φέρνετε το υγρό σε αργή βράση (περίπου 3/9). Ανακατεύετε κάθε 15-30 λεπτά (ή και πιο συχνά) έως ότου μείνει το 1/4 του όγκου του αρχικού υγρού.
• Bring to a slow boil, and cook while stirring every 15-30 minutes, until 3/4 of the liquid evaporate. 
• Μεταφέρετε σε γυάλινα βάζα. Διατηρείται εκτός ψυγείου επ' αόριστον όπως η μελάσσα.
• Store in glass jars. Can be stored indefinitely without refrigeration.

Χρήσιμες συμβουλές για την οικονομική κρίση

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να μειώσει κανείς τα μηνιαία του έξοδα χωρίς να νιώσει ότι στερείται κάτι. Αυτό διότι ο τρόπος ζωής μας περιέχει μεγάλο μέρος σπατάλης, η οποία μπορεί να είναι φανερή ή κρυμμένη σε πεποιθήσεις μας (π.χ. "οι φρουτόκρεμες του εμπορίου είναι καλύτερες από αυτές που φτιάχνουμε σπίτι μας"), συνειδητή ή ακούσια. Γενικά, υπάρχουν δύο ομάδες λύσεων:

1. να επαναπροσδιορίσουμε ποια προϊόντα (ή συμπεριφορές) είναι "απαραίτητα". Για παράδειγμα: είναι "απαραίτητο" προϊόν η χλωρίνη; η οδοντόκρεμα; το αποσμητικό; οι βαφές μαλλιών; τα προϊόντα μακιγιάζ; οι υδατικές κρέμες; η φέτα; το γιαούρτι; το γάλα του εμπορίου; το κρέας; το ψωμί για τοστ; οι έτοιμοι χυμοί;
*η ερώτηση είναι ρητορική όσον αφορά στα γαλακτοκομικά προϊόντα και στο κρέας, διότι οι βέγκαν γνωρίζουν ότι αυτά τα προϊόντα δεν είναι απαραίτητα για μια υγιεινή διατροφή.

2. να καταργήσουμε κάποια "μη απαραίτητα" προϊόντα, και, σε όσα κρίνουμε απαραίτητα, να υποκαταστήσουμε ακριβότερα με φθηνότερα.

Πάμε λοιπόν:

Μωρό
Κάθε χρόνο γεννιούνται όλο και λιγότερα παιδιά στην Ελλάδα. Τα παιδιά που υπάρχουν αυτή τη στιγμή διαθέτουν προϊόντα που δεν καταστρέφονται εύκολα, όπως: καρότσια, κρεβάτια, καθίσματα αυτοκινήτου, αλλαξιέρες, μπανιέρες, ρούχα, υφασμάτινες πάνες, παιχνίδια, βιβλία, πετσέτες και άλλα πολλά. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε γνωστούς και φίλους ή άλλα δίκτυα (π.χ. το www.xariseto.gr) για να αποκτήσετε χωρίς κόστος σχεδόν τα πάντα.

Δύο συμπεριφορές που εξοικονομούν πολλά χρήματα είναι οι ακόλουθες:

• Ο θηλασμός. Στην Ελλάδα πολλές μητέρες πρέπει να αγωνιστούν τόσο για το δικαίωμά τους στον θηλασμό, όσο και για την σωστή πληροφόρησή τους ώστε να εδραιώσουν τον θηλασμό. Ο θηλασμός έχει σχεδόν μηδενικό κόστος - δεν χρειάζονται ούτε κρέμες για τις θηλές, ούτε αποστείρωση (!) των θηλών της μητέρας, όπως έχω ακούσει αρκετές φορές. Κοστίζει όσο κοστίζουν οι περίπου 200-300 επιπλέον θερμίδες που χρειάζεται να λαμβάνει η μητέρα από το κανονικό της φαγητό. Αν υπολογίσετε το κόστος της βρεφικής φόρμουλας θα καταλάβετε πόσο μεγάλο είναι το οικονομικό όφελος των επιχειρήσεων που προσφέρουν αυτά τα προϊόντα και για ποιο λόγο το μαιευτήριο είναι συνήθως ο χώρος που σταματά ο θηλασμός πριν καν αρχίσει. Στο κόστος σας, αν δεν θηλάσετε, πρέπει να υπολογίσετε και το κόστος των μπιμπερό, των αποστειρωτών, παιδιάτρων (τα παιδιά που θηλάζουν αρρωσταίνουν σπανιότερα), τσαντών, πιπιλών, και διάφορων άλλων προϊόντων, που πάνε "πακέτο" με την έλλειψη θηλασμού, καθώς και το σωματικό και ψυχικό κόστος του να ξυπνάς μέσα στη νύχτα για να παρασκευάσεις γάλα ενώ το μωρό κλαίει και να το ταίσεις (η εναλλακτική: μόλις κλάψει το μωρό, γυρνάς στο πλευρό σου και το θηλάζεις συνεχίζοντας τον ύπνο σου). Το διαδίκτυο είναι γεμάτο με πληροφορίες για τον θηλασμό, δείτε κυρίως www.eutokia.gr, www.mitrikosthismos.gr και www.parents.gr.
• Οι υφασμάτινες πάνες, που είναι πλενόμενες και επαναχρησιμοποιούμενες. Οι πιο απλές είναι ένα απλό βαμβακερό πανί 60x60 εκ που μπορεί να δεθεί ή να εφαρμοστεί με ένα σύστημα με λαστιχάκια nappi nippa ή μπορεί να σταθεροποιηθεί φορώντας από πάνω ένα πλενόμενο αδιάβροχο βρακάκι "εκμάθησης". Υπάρχουν φθηνές και ακριβές, σε διάφορα μεγέθη, υλικά και χρώματα. Ξεκινούν από περίπου 4 ευρώ και φθάνουν έως 20 ευρώ η μία. Ακόμα και οι πιο ακριβές έχουν κόστος (για να πάρεις τόσες όσες θα χρειάζεσαι για 2 ημέρες, ώστε να πλένεις ανά δύο μέρες) που αντιστοιχεί σε 2-3 μήνες χρήσης των συμβατικών πανών μίας χρήσης. Προτιμήστε βαμβάκι, κάνναβη, λινάρι, ή μπαμπού (σε συνδυασμό με κάποιες τεχνητές ίνες), και αποφύγετε το μαλλί στις πάνες ή στα αξεσουάρ (εκτός του ότι προέρχεται από ζώα που δεν πεθαίνουν τραγουδώντας), απαιτούν κόστος συντήρησης. Εκτός από οικονομία χρημάτων, η χρήση των πανών προστατεύει το περιβάλλον. Δείτε www.letsgocloth.gr, http://greekclothdiaperingmom.blogspot.com/, και από κεί και πέρα όλο το διαδίκτυο είναι γεμάτο, ακόμα και με πατρόν για να φτιάξεις μόνος σου. Δείτε επίσης το σχετικό πόστ.

Επιπλέον, μπορείτε να κάνετε τα ακόλουθα:

• Μωρομάντηλα. Εντελώς άχρηστα, σχεδόν όλα αυτά που είναι ευρέως διαθέσιμα περιέχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες. Κόψτε παλιά σεντόνια σε πετσετάκια και χρησιμοποιήστε αυτά (στεγνά ή βρεγμένα με νερό) για το φαγητό ή για την αλλαγή πάνας. Μπορείτε να έχετε ένα χρώμα για την αλλαγή πάνας (π.χ. μπλε) και άλλο χρώμα (π.χ. κόκκινο) για το φαγητό.
• Κρέμα για μετά την αλλαγή πάνας. Εντελώς μη απαραίτητη, οι περισσότερες γεμάτες χημικά. Προσωπικώς δεν χρειάστηκε να χρησιμοποιήσω ποτέ, ακόμα και μετά από παρατεταμένη χρήση της πάνας. Αν θέλετε κάποιου είδους κρέμα για το σώμα του μωρού σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε βρώσιμο αμυγδαλέλαιο (το βρώσιμο είναι φθηνότερο από αυτό που πωλείται ως καλλυντικό). Αγοράστε ένα βιολογικό σαπούνι ελιάς με χαμομήλι, λάδι καρότου και jojoba της Biobeauty (της πρώτης ελληνικής επιχείρησης που πιστοποιήθηκε με το leaping bunny) για να χρησιμοποιείτε στο μωρό αν το θεωρείτε απαραίτητο.
• Σαμπουάν και αφρόλουτρο για το μωρό. Εντελώς μη απαραίτητα, τουλάχιστον μέχρι τους 6 μήνες. Ακόμη και το μηκώνιο καθαρίζει τέλεια από το δέρμα του μωρού μόνο με νερό. Επιπλέον, τα περισσότερα από αυτά που κυκλοφορούν είναι γεμάτα χημικά. Από προσωπική εμπειρία, το πλύσιμο μόνο με νερό είναι αρκετό για να έχεις ένα καθαρό μωρό που μυρίζει μωρό. Αγοράστε ένα βιολογικό σαπούνι ελιάς με χαμομήλι, λάδι καρότου και jojoba της Biobeauty (της πρώτης ελληνικής επιχείρησης που πιστοποιήθηκε με το πρότυπο leaping bunny) για να χρησιμοποιείτε στα μαλλιά και το σώμα του μωρού σας όταν το θεωρείτε απαραίτητο. Πάντως υπάρχει ολόκληρη "σχολή" που ισχυρίζεται ότι το νερό είναι το καλύτερο σαμπουάν και για μεγαλύτερες ηλικίες, βλ. παρακάτω.
• Πλυντήριο ρούχων. Πλένετε στους 30 βαθμούς με ένα βιολογικό απορρυπαντικό όπως αυτό που πουλά ο Σπόρος (πωλείται και σε συσκευασία και χύμα - πηγαίνετε με το δικό σας ογκομετρημένο δοχείο) και για πιο βρώμικα ρούχα χρησιμοποιείτε το πρόγραμμα για επιπλέον μούλιασμα. Ακούγεται απίστευτο, αλλά το μηκώνιο έφυγε από ρούχα αφού τα έπλυνα στους 30 βαθμούς. Όσο τα έπλενα στους 60 δεν έφευγε. Πειραματιστείτε στο να χρησιμοποιείτε τη μισή ποσότητα από αυτήν που γράφουν οι συσκευασίες των απορρυπαντικών. Για τα απορρυπαντικά του Σπόρου, έχω διαπιστώσει ότι απαιτούνται 20-30ml ανά πλήρη πλύση. Η χρήση σόδας φαγητού (πωλείται με το κιλό στην Αθηνάς - 0,80 ευρώ ανά κιλό) τόσο στη φάση πλυσίματος όσο και στο ξέβγαλμα μαλακώνει πολύ το νερό και μειώνει την αναγκαία ποσότητα απορρυπαντικού. Αντί για μαλακτικό χρησιμοποιήστε λευκό ξίδι σκέτο ή με 2-3 σταγόνες αιθέριου ελαίου. Για ακόμα μεγαλύτερη οικονομία πειραματιστείτε με τους καρπούς πλυσίματος (soap nuts) - εμείς τους χρησιμοποιούμε πλέον σχεδόν αποκλειστικά για τα ρούχα. Το κόστος μιας πλύσης με αυτά συν μαγειρική σόδα κυμαίνεται μεταξύ 5,1 και 6,6 λεπτών του ευρώ (0,051-0,066 ευρώ), βλ.την ανάρτηση για τις υφασμάτινες πάνες.
• Ρούχα και υφασμάτινα προϊόντα για το μωρό. Αποφεύγετε τα λευκά ρούχα, πετσέτες, σεντόνια, κ.λπ. που απαιτούν πολλή περισσότερη ενέργεια, ενέργειες, και απορρυπαντικό σε περίπτωση ατυχήματος. Με άλλα λόγια, τα κεράσια και άλλα φρούτα κάνουν καλύτερη παρέα με π.χ. μπλέ υφάσματα από ό,τι με λευκά. Αν θέλετε βράστε μερικά ασπρόρουχα με παντζάρια και αλάτι σε μία κατσαρόλα για να αποκτήσουν ένα όμορφο βυσινί χρώμα. Περισσότερες ιδέες εδώ και εδώ.
• Πλυντήριο πιάτων. Χρησιμοποιείτε σκόνη και όχι ταμπλέτες, ώστε να αυξομειώνετε την ποσότητα ανάλογα με το φορτίο και τους ρύπους. Κάντε συνήθεια το ξέπλυμα με μία βούρτσα των χρησιμοποιημένων πιάτων πριν μπουν στο πλυντήριο ή προκειμένου να παραμείνουν στο νεροχύτη για να πλυθούν αργότερα. Η βούρτσα αν είναι πλαστική μπαίνει και αυτή στο πλυντήριο. Πειραματιστείτε με τη μισή ποσότητα σκόνης από αυτήν που αναγράφεται στη συσκευασία του απορρυπαντικού. Όταν δεν υπάρχουν λίπη και έλαια (αν και τα φυτικά λίπη πλένονται πιο εύκολα από τα ζωικά λίπη), τότε απαιτείται περίπου 20-40% λιγότερη σκόνη. Αντί να αγοράσετε λαμπρυντικό χρησιμοποιήστε κοινό ξίδι με οξύτητα έως 5 βαθμούς. Αν το ξίδι που έχετε έχει μεγαλύτερη οξύτητα, αραιώστε το με νερό. Για παράδειγμα, αν έχετε ξίδι με οξύτητα 6 βαθμών, φτιάξτε ένα διάλυμα με 83ml ξίδι και 17ml νερό και τοποθετήστε το στη θήκη του λαμπρυντικού.
• Καθαριότητα σπιτιού. Για όλο το σπίτι χρειάζεστε μόνο ένα καθαριστικό γενικής χρήσεως (μπορείτε να φτιάξετε και μόνοι σας, υπάρχουν πολλές συνταγές στο διαδίκτυο) και ξίδι. Βάζοντας σε ένα ψεκαστήρι 500ml νερό και 1ml του καθαριστικού γενικής χρήσεως έχετε αποκτήσει ένα τέλειο απορρυπαντικό για να πλένετε πάγκους και άλλες επιφάνειες του σπιτιού. Αντικαταστήστε τα πανάκια μίας χρήσης με πλενόμενα πανάκια από μικροϊνες. Μπορείτε επίσης να πειραματιστείτε με λύσεις που δεν απαιτούν απορρυπαντικά, όπως αυτή. Καταργήστε τη χλωρίνη που καταστρέφει τα πάντα και είναι επικίνδυνη για ανθρώπους, ζώα, περιβάλλον. Η χλωρίνη δεν καθαρίζει, δηλητηριάζει. Αντικαταστήστε τα καθαριστικά τζαμιών με ξίδι. Αντικαταστήστε τα καθαριστικά τουαλέτας (για μέσα στη λεκάνη, για τα πλακάκια, και τις βρύσες) με ξίδι. Για τη λεκάνη, ρίχνετε ξίδι το βράδυ και το πρωί καθαρίζετε με τη βούρτσα. Μισό λίτρο λευκό ξίδι έσπασε πέτρα συσσωρευμένη για 50 χρόνια (προσωπική εμπειρία) στην οποία είχαν δοκιμάσει ό,τι υπάρχει στην αγορά. Για τα πλακάκια στο πάτωμα και στους τοίχους και τους αρμούς ψεκάζετε με ξίδι και σκουπίζετε με υγρό πανί μετά από 15 λεπτά. Για τις βρύσες, βρέχετε ένα πανί με ξίδι και νερό και καθαρίζετε.

Μεγάλοι - ατομική υγιεινή

• Αποσμητικά. Δοκιμάστε ταυτόχρονα τα ακόλουθα: κοντές (ή ξυρισμένες) τρίχες, καθαριότητα με σαπούνι Biobeauty και βαμβακερά (όχι συνθετικά, εννοείται όχι μάλλινα) ρούχα. Εικάζω ότι μπορεί να βοηθά και η βέγκαν διατροφή στο να μη μυρίζει ο ιδρώτας.
• Κοντά μαλλιά. Όχι μόνο είναι chic, αλλά εξοικονομούν σαμπουάν, είδη φιξαρίσματος, και χρόνο (= χρήμα).
• Σαμπουάν και μαλακτικό. Για σαμπουάν δοκιμάστε τη σόδα. Ανακατέψτε μία κουταλιά σούπας με 1/4 της κούπας νερό. Κάντε μασάζ με αυτό στο δέρμα του κεφαλιού. Για μαλακτικό δοκιμάστε μηλόξιδο. Διαλύστε μία κουταλιά σούπας σε μία κούπα νερό - αν θέλετε προσθέστε λίγο λεμόνι και μία σταγόνα από ένα αιθέριο έλαιο. Εφαρμόστε στα μαλλιά (όχι στο δέρμα), περιμένετε, ξεπλύνετε. Δώστε 1-2 μήνες μέχρι να συνηθίσει το δέρμα του κεφαλιού σας - έως τότε τα μαλλιά σας μπορεί να είναι κάπως λιπαρά. Πριν το πρώτο "λούσιμο" με σόδα καλό είναι να πλύνετε τα μαλλιά σας με ένα απλό σαμπουάν ώστε να φύγουν τυχόν υλικά φορμαρίσματος. Όσοι χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο αναφέρουν ότι τα μαλλιά τους φαίνονται καθαρά, λαμπερά, και υγιή και ότι δεν χρειάζονται προϊόντα φορμαρίσματος. Οι ιδέες για σαμπουάν και μαλακτικό είναι από εδώ:  Πηγή1, Πηγή2, Πηγή3.
• Είδη φορμαρίσματος μαλλιών. Καθίστανται άχρηστα, σύμφωνα με την παραπάνω μέθοδο.
• Ανδρικά ξυραφάκια μίας χρήσεως. Μπορούν να αντικατασταθούν με λεπίδα. Χρειάζεται βεβαίως τεχνική, αλλά κάποιοι μπορεί να είναι πιο "τεχνίτες" από άλλους. Μπορούν επίσης να αντικατασταθούν από ξυριστική μηχανή ή από μηχανή για γένεια.
• Κρέμες σώματος, νυκτός, ημέρας, ματιών, ποδιών, χεριών, κ.λπ.  Αντικαταστήστε όλες τις κρέμες σώματος με βρώσιμο λάδι καρύδας ή βρώσιμο αμυγδαλέλαιο (τα βρώσιμα είδη είναι πιο αγνά και κοστίζουν πολύ λιγότερο από τα αντίστοιχα προϊόντα όταν πωλούνται ως καλλυντικά). Επενδύστε σε μια καλή (δηλ. βιολογική όπως της Jason, της Alba Botanica ή της Lavera) αντιηλιακή κρέμα - ο χειρότερος εχθρός του δέρματος είναι ο ήλιος.
• Προϊόντα καθαρισμού προσώπου (γαλακτώματα και λοιπά). Δοκιμάστε νερό και σαπούνι ελαιολάδου. Τρώτε περισσότερες ωμές και άλλες υγιεινές τροφές για να καθαρίσετε "εκ των έσω".
• Προϊόντα μακιγιάζ. Ρουζ, βάσεις κ.λπ. Απελευθερωθείτε από τη ρουτίνα της επιφανειακής "τελειότητας". Περιορίστε τα στο ελάχιστο και απλοποιήστε τη ζωή σας. Ένα λιπ γκλος με αντιηλιακή προστασία, ένα μολύβι ματιών, και ένα ζεστό χαμόγελο ίσως είναι τα περισσότερα που χρειάζεστε για να φαίνεστε έξυπνη και όμορφη.
• Οδοντόκρεμα και στοματικό διάλυμα. Πολλοί ισχυρίζονται ότι αυτό που καθαρίζει τα δόντια είναι η μηχανική κίνηση, και ότι η οδοντόκρεμα είναι περιττή. Υπάρχουν πάρα πολλές συνταγές στο διαδίκτυο, βρείτε αυτήν που σας αρέσει. Έχω δοκιμάσει οδοντόκρεμα με σόδα και κανέλα και ήταν εντυπωσιακά γευστική.
• Τι άλλο; ...

Φαγητό


Πρώτα από όλα, αρχίστε να σκέφτεστε σε όρους τιμής μονάδας μέτρησης (ΤΜΜ), δηλ. τιμή ανά κιλό ή ανά λίτρο. Κρατήστε σημειωματάριο για τα προϊόντα που χρησιμοποιείτε συχνά όπου θα καταγράφετε με μολύβι την χαμηλότερη ΤΜΜ, την ημερομηνία, και το κατάστημα.

Δεύτερον, επειδή η υγιεινή βέγκαν διατροφή μπορεί να είναι κατά πολύ φθηνότερη από την μη-βέγκαν, αφιερώστε χρόνο για να διαβάσετε σχετικά με την βέγκαν διατροφή στους συνδέσμους που δίνω εδώ και εδώ. Αν τα αγγλικά σας είναι κάπως σκονισμένα, χρησιμοποιήστε τον αυτόματο μεταφραστή ώστε να διαβάζετε τα κείμενα των καλύτερων επιστημόνων του κόσμου. Θα κάνετε μεγάλο καλό εκτός από τα οικονομικά σας, στην υγεία σας, στα ζώα, και στο περιβάλλον.

Οργανωθείτε με γνωστούς σας για να αγοράσετε ομαδικά και ζητήστε από το κατάστημα που ψωνίζετε έκπτωση εάν αγοράσετε μεγάλη ποσότητα.

Αν έχετε δική σας αυλή, φυτέψτε χρήσιμα δέντρα, όπως συκιές, λεμονιές, αμυγδαλιές. Αν έχετε κοινόχρηστη αυλή, συζητήστε με τους άλλους ιδιοκτήτες για να φυτέψετε χρήσιμα δέντρα και συμφωνήστε πώς θα μοιράζετε τη "σοδειά" ανάλογα με τα χιλιοστά σας. Ενημερωθείτε για το πώς να φροντίζετε τα δέντρα σας χωρίς τη χρήση κηπουρού ή φυτοφαρμάκων.

Φυτέψτε μαιντανό και άνιθο σε όσες γλάστρες μπορείτε. Όταν μεγαλώσουν, κόψτε τα, πλύντε τα,  καταψύξτε τα σε μάτσο σε σακουλάκια και φυτέψτε την επόμενη δόση. Όταν χρειάζεστε μαιντανό ή άνιθο, κόβετε όσο χρειάζεστε και το υπόλοιπο το βάζετε πάλι στην κατάψυξη. Μπορείτε να τα ψιλοκόψετε και πριν τα καταψύξετε, ώστε να είναι γρηγορότερο το μαγείρεμα.

Φυτέψτε τα σαλατικά σας. Έχω διαπιστώσει ότι η ρόκα, το σγουρό μαρούλι (lollo), και η λαχανίδα (kale) έχουν καλή απόδοση.

Πηγαίνετε μια βόλτα σε ένα κατάστημα με βιολογικά προϊόντα. Δείτε τα ράφια με τα όσπρια, τα ρύζια, τα άλευρα, τα ολόκληρα δημητριακά (σιτάρι, κριθάρι, κ.λπ.), τους ξηρούς καρπούς, τα αποξηραμένα φρούτα, τα φρούτα και τα λαχανικά, και τα μπαχαρικά. Αναλογιστείτε ότι αυτά τα προϊόντα είναι τα μόνα απαραίτητα για να έχει κανείς μια εντελώς υγιεινή και γευστική διατροφή. Πηγαίνετε μετά σε ένα σούπερ μάρκετ από όπου ψωνίζετε και δείτε με άλλο μάτι την πληθώρα των άχρηστων/περιττών προϊόντων με τα οποία έχουμε πειστεί ότι πρέπει να ζούμε.

Καταργήστε τα ακόλουθα "προϊόντα" σε όποιο βαθμό σας είναι εφικτό και επιθυμητό. Εκτός του ότι εξοικονομείτε χρήματα, κάνετε εν γένει καλό στην υγεία σας:

• Έτοιμους χυμούς και αναψυκτικά. Επενδύστε σε ένα δυνατό μπλέντερ (βλ. παρακάτω) για να φτιάχνετε φρέσκους χυμούς τη στιγμή που τους χρειάζεστε. 
• Εμφιαλωμένο νερό. Όταν φεύγετε από το σπίτι, πάρτε μαζί σας νερό από τη βρύση σας. Αν αγοράζετε εμφιαλωμένο νερό γιατί πιστεύετε ότι είναι καλύτερης ποιότητας από αυτό της βρύσης αγοράστε ένα φίλτρο νερού στο σπίτι σας. Πολλές φορές κυκλοφορούν ψευδείς φήμες ότι "το νερό δεν πίνεται" σε κάποιες περιοχές με αποτέλεσμα οι οικογένειες υποχρεώνονται να ξοδεύουν πολλά χρήματα για το πιο απλό αγαθό - στείλτε ένα δείγμα νερού για ανάλυση για να διαπιστώσετε εάν οι φήμες έχουν υπόσταση.
• Παγωτά. Φτιάξτε τα δικά σας από λιωμένα φρούτα ή αβοκάντο (με ή χωρίς προσθήκη κακάο και ζάχαρης). Η πιο απλή συνταγή: μπανάνα λιωμένη στο μπλέντερ, χωρίς τίποτε άλλο. Γεμίστε ατομικές θήκες, ή οποιοδήποτε πλαστικό σκεύος, καταψύξτε, και έχετε ένα υπέροχο παγωτό (δείτε εδώ μερικές εύκολες συνταγές). Αν έχετε παγωτομηχανή, χρησιμοποιήστε την (συνταγή για παγωτό βανίλια της VeganMama εδώ)!
• Έτοιμο ψωμί, κράκερς, και λοιπά αρτοποιήματα. Η τιμή του ψωμιού είναι σχεδόν διπλάσια από την τιμή των υλικών που θα χρειαστείτε. Φτιάξτε διπλή ποσότητα, κόψτε σε φέτες, καταψύξτε, και βγάζετε όσο χρειάζεστε για κάθε ημέρα. Όταν είναι κομμένο σε φέτες αποψύχεται σχεδόν άμεσα. Δείτε την εξαιρετική συνταγή για παιδικά κράκερς της VeganMama. Μπορείτε να εμπλουτίζετε τη ζύμη σας για ψωμί με τριμμένο λιναρόσπορο (για ω3), και τριμμένο ηλιόσπορο (για φώσφορο). Προσθέστε περίπου 10% του βάρους του αλεύρου για το κάθε ένα. Εάν έχετε αρτοπαρασκευαστή, χρησιμοποιήστε τον.
• Φαγητά που θεωρούνται "ειδικά" για μωρά και παιδιά. Μην πέφτετε θύματα των διαφημίσεων, δεν υπάρχει λόγος για "ειδικά" φαγητά (εκτός και αν το μωρό/παιδί σας έχει κάποια σπάνια πάθηση ή κατάσταση). Όλες οι φρουτόκρεμες, κρέμες, τα κράκερς, τα επιδόρπια, και οι χυμοί "για μωρά" δεν είναι τίποτε άλλο από κανονικά τρόφιμα σε εξωφρενικά ακριβή συσκευασία. Πολλά από αυτά τα τρόφιμα, όπως οι φρουτόκρεμες, με την τόση ζάχαρη που περιέχουν, θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να απαγορεύονται δια νόμου τόσο για λόγους υγείας των παιδιών, για λόγους γευστικού εθισμού στη ζάχαρη, αλλά και για λόγους εξωφρενικά υψηλής τιμής. Διαβάστε σχετικά εδώ. Μπορείτε να φτιάχνετε μόνοι σας τα πάντα - θα είναι πιο υγιεινά για τα παιδιά σας και θα εξοικονομείτε πολλά χρήματα ώστε να μπορείτε να αγοράζετε βιολογικό αλεύρι, δημητριακά, πατάτες, καρότα, και φρούτα για τα μωρά σας. Ιδέες υπάρχουν πολλές στο διαδίκτυο, δείτε εδώ για αρχή.
• Δημητριακά πρωινού όπως της Kelloggs και της Nestle και έτοιμα μούσλι. Αν και πιάνουν πολύ χώρο στα ράφια του σουπερ μάρκετ, είναι εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα και τα περισσότερα περιέχουν τεράστιες ποσότητες ζάχαρης. Με λιγότερα χρήματα μπορείτε να αγοράσετε βιολογικές νιφάδες δημητριακών (βρώμη, σίκαλη, κριθάρι κ.λπ.), που έχουν βιταμίνες από μόνα τους και όχι πρόσθετες, και αποξηραμένα φρούτα (βερίκοκα, σταφίδες, σύκα, κ.λπ.) τα οποία ψιλοκόβετε και αναμειγνύετε με τις νιφάδες. Έτσι λοιπόν φτιάχνετε το δικός σας μούσλι (χωρίς έξτρα ζάχαρη) το οποίο μπορείτε να φάτε για πρωινό με νερό, χυμό πορτοκάλι, ή αμύγδαλα, ηλιόσπορο, ή μπανάνα χτυπημένα στο μπλέντερ με νερό (ναι, και με μπανάνα φτιάχνεται "γάλα"!).
• Σνακ εκτός σπιτιού (από πατατάκια και άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα έως έτοιμα σάντουιτς). Υπάρχουν γευστικότατες λύσεις για απλά σνακ που μπορούν να σας κρατήσουν ακόμα και όλη την ημέρα. Για παράδειγμα, ξηροί καρποί και αποξηραμένα φρούτα, σάντουιτς με χούμους και λαχανικά, σάντουιτς με βούτυρα από ξηρούς καρπούς. Αν βιάζομαι, το αγαπημένο μου είναι πολύ σπιτικό ψωμί και λίγοι ξηροί καρποί.
• Έτοιμο φαγητό στη δουλειά. Με λίγη οργάνωση, μπορείτε να εξοικονομείτε πολλά χρήματα. Υπάρχουν άπειρες λύσεις για μεταφορά φαγητού στη δουλειά, από το απλό τάπερ μέχρι τα bento boxes, και άλλα πολλά. Για ιδέες δείτε εδώ.
• Αγορασμένα δώρα για πάρτυ. Γίνετε ειδική σε ένα γλυκό ή τούρτα ή μάφινς για να πηγαίνετε σαν δώρο σε παιδικά πάρτυ. Οι φίλοι σας στα πάρτυ θα σας ευγνωμονούν. Να θυμίσω ότι τα βέγκαν γλυκά είναι εξαιρετικά νόστιμα και κατά κανόνα πολύ φθηνότερα από παρόμοια γλυκά που περιέχουν ζωικά συστατικά. Στα πάρτυ που πηγαίνουμε, οι τούρτες μας γίνονται ανάρπαστες σε μεγάλους και παιδιά.
• Προϊόντα που περιέχουν πάνω από ένα (άντε δύο) συστατικά. Όλα μπορούν να φτιαχτούν από εμάς και η τιμή ανά κιλό να βγαίνει αρκετά χαμηλότερη. Για παράδειγμα: η σκόνη για ρόφημα σοκολάτας περιέχει κακάο, ζάχαρη, και ίσως άμυλο (πατάτας ή καλαμποκιού). Αν συγκρίνετε την τιμή ανά κιλό του βιομηχανοποιημένου προϊόντος με αυτήν που προκύπτει αν κάνετε μόνοι σας την ανάμειξη, μάλλον το βιομηχανοποιημένο είναι αρκετά ακριβότερο.
• Προϊόντα-λύσεις που θέλουν δουλειά από εσάς, όπως μείγματα για πουρέ πατάτας, μπεσαμέλ, τούρτες κ.λπ. Υπολογίστε πόσο σας κοστίζει π.χ. ο πουρές αν τον φτιάξετε μόνοι σας από την αρχή και εκπλαγείτε.
• Μπισκότα και γλυκά. Άχρηστα από διατροφικής απόψεως. Αν είναι απαραίτητο να έχετε μπισκότα και γλυκά, φτιάξτε μόνοι σας.
• Συμπληρώματα διατροφής. Με εξαίρεση τη Β12, δεν παίρνουμε συμπληρώματα χωρίς λόγο "για να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο". Αντιθέτως, "to be on the safe side" τα αποφεύγουμε εάν δεν υπάρχει σημαντικότατος ιατρικός λόγος. Δείτε εδώ, εδώ, και εδώ.

Προσθέστε τις ακόλουθες λύσεις στο εβδομαδιαίο μαγειρικό σας ρεπερτόριο. Είναι όλες θρεπτικότατες και εξαιρετικά υγιεινές. Το κόστος υλικών κάθε μερίδας είναι λιγότερο από 1 ευρώ.

• Ρύζι μαγειρεμένο μαζί με φακές ή ροβίτσα. Ένα πακέτο ρύζι και μισό πακέτο φακές δίνουν τουλάχιστον 6 μεγάλες μερίδες. Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, κόστος των δύο υλικών ανά μερίδα, με βιολογικά υλικά είναι 0,43 ευρώ (υπόθεση: μισό κιλό ρύζι=1,40 ευρώ, μισό κιλό φακές=2,40 ευρώ). Σερβίρετε με λεμόνι και τρίψτε φρέσκο καρότο από πάνω. Παραλλαγή: Ρύζι ή άλλο δημητριακό (π.χ. σιτάρι) μαγειρεμένο μαζί με φάβα ή μπιζέλια.
• Μπιφτέκια από φασόλια (μαυρομάτικα, κόκκινα, μαύρα, άσπρα) ή ρεβύθια. Ένα πακέτο φασόλια βγάζει δύο ταψιά μπιφτέκια. Χρειάζεστε επίσης αλεύρι και μυρωδικά, ίσως και κάποια τριμμένα λαχανικά της αρεσκείας σας (π.χ. κρεμμύδι, καρότο, μανιτάρια). Υπάρχουν πολλές συνταγές σε βέγκαν ιστοσελίδες, δείτε για αρχή εδώ.
• Φασολάδα με πολύ καρότο και σέλινο. Συνδυάζει beans and greens με τον πιο εύγεστο τρόπο.
• "Κιμάς" από μαγειρεμένες (καλύτερα στον ατμό) φακές για μπιφτέκια, παστίτσιο, μουσακά, σάλτσα μακαρονάδας. Ιδέες για ρολό εδώ και εδώ. Ιδέες για ροζ/κόκκινη φακή εδώ.
• Βούτυρα από ξηρούς καρπούς (βλ. παρακάτω).

Εξοικονομείτε χρήματα αν φτιάξετε υποκατάστατα των παρακάτω μόνοι σας. 

• "Κρέμα γάλακτος". Γίνεται από νερό, ξηρούς καρπούς, κόρν φλάουρ, λεμόνι. Δείτε για ιδέες εδώ, εδώ και εδώ.
• Γάλα από ξηρούς καρπούς (σουσάμι, αμύγδαλα, κάσιους, φουντούκια, κ.λπ.). Δείτε τη συνταγή για γάλα αμυγδάλου εδώ.
• Γάλα σόγιας. Για συνταγή στα ελληνικά εδώ. 
• Tofu (τυρί σόγιας). Αν το καταναλώνετε συστηματικά, υπάρχουν πολλές συνταγές στο ίντερνετ για να το φτιάξετε στο σπίτι σας.
• Τιριά και τιροσώς. Δοκιμάστε τη θεική μοσταρέλα και το αμυγδαλοτίρι (η διατροφική μαγιά στο αμυγδαλοτίρι είναι προαιρετική) για αρχή. Οι πιο οικονομικές λύσεις για υποκατάσταση φυτικών (και ζωικών) τυριών.
• Βούτυρα από ξηρούς καρπούς. Τρίψτε τους ξηρούς καρπούς άψητους και ανάλατους και χτυπήστε (με λίγο νερό, αν χρειαστεί) μέχρι να γίνει ρευστό.
• Συνταγές για μαγιονέζα εδώ και εδώ.

Είδη κουζίνας

• Επενδύστε σε ένα δυνατό μπλέντερ με μεγάλη χωρητικότητα και φαρδύ πάτο (ώστε να βγαίνει εύκολα όλη η ποσότητα των ντιπ που φτιάχνετε). Σε αυτό θα μπορείτε να φτιάχνετε παγωτά από κατεψυγμένες μπανάνες, ντιπ (π.χ. χούμους), βούτυρα από ξηρούς καρπούς, μαγιονέζα, σούπες κ.λπ.
• Χρησιμοποιήστε πλενόμενες φόρμες για μίνι κέικ και μάφινς αντί για φόρμες μίας χρήσης.
• Επενδύστε σε ένα σκεύος μεταφοράς τούρτας για να μεταφέρετε τα γλυκά δώρα σας. Κοστίζει όσο ένα μπουκέτο λουλούδια. Αγοράστε επίσης μια ποσότητα από χάρτινες θήκες για τούρτες από ένα κατάστημα χονδρικής (πωλούνται με το κιλό, κοστίζει περίπου 0,75 ευρώ το κάθε κουτί).
• Αντικαταστήστε τη λαδόκολλα με φύλλα σιλικόνης για να ψήνετε τα γλυκά και τα ψωμιά σας.
• Πλύνετε και επαναχρησιμοποιήστε τα πλαστικά σακουλάκια. 
• Μειώστε τη χρήση αλουμινόχαρτου στο ελάχιστο, και αν χρησιμοποιειτε αλουμινόχαρτο για να σκεπάσετε φαγητά ενώ ψήνονται, πλύντε το και επαναχρησιμοποιήστε το. Ακόμα και οι ολόκληρες πατάτες ψήνονται τέλεια στο φούρνο χωρίς αλουμινόχαρτο (στεγνές, στους 200-220). Μην το χρησιμοποιείτε για να καλύπτετε φαγητά προς αποθήκευση, βρείτε άλλες λύσεις (π.χ. καπάκια, πιάτα, σκουφάκια ντους με λαστιχάκι από ξενοδοχεία).